Mimaride biçim üretme sürecinde biyomimikri yaklaşımının incelenmesi

Doğa, içerisinde bulunduğu bütün canlılarla ve etkileşimi bulunan bütün türlerle beraber kusursuz bir döngü içerisindedir. Bu döngü canlıların ekosisteme faydalı olarak yaşamsal faaliyetlerini sürdürdüğü, geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik ilkelerine uygun, ihtiyaçlarını karşılayabildiği, bunu yaparken doğaya ve çevresine zarar vermediği bir döngüdür. Her canlıda olduğu gibi insanda da hayatta kalma, yaşamsal faaliyetlerini idame ettirebilme yetisi vardır. Bunların başında, geçmişten bugüne insanların en temel ihtiyaçlarından olan beslenme, barınma, giyinme gibi fonksiyonlar gelir. Doğayı gözlemleyerek problemlere cevap vermek, doğanın yaptığı tasarımları incelemekle, gözlemlemekle başlamıştır. Henüz bebeklikten başlayan taklit ederek öğrenme ihtiyacımız doğada hemen her canlıda bulunan bir özelliktir. Canlılar yaşamlarını devam ettirebilmek için doğayı gözlemlemeli, ihtiyaçlarını tespit etmeli, sorunlarına çözüm aramalıdır. Biyomimikri insanların bilinçli veya bilinçsiz olarak kullandıkları bir yöntemdir. İzleyerek öğrenme, problemlere doğa temelli cevap verme yaşamın doğal bir sonucudur. Gündelik hayatta olduğu gibi mimaride ve tasarımda da tasarımcılar bazı problemlerle karşılaşmaktadırlar. Araştırmada karşılaşılan problemlere doğa temelli çözümler bulunması noktasında tasarımcılara ilham olması hedeflenmiştir. Gerek biçimsel, gerek işlevsel, gerekse farklı alanlarda biyomimikriden faydalanılmış, çözülemeyen birçok probleme cevap bulunmuştur. İyi bir doğa gözlemcisi olan mimarlar ve tasarımcılar, tasarım ve inşa sürecinde doğanın kullandıkları yöntemleri keşfedip, elde ettikleri bulguları tasarımlarında uygulamışlardır. Öyle ki günümüzde tasarımcılara danışmanlık yapmak, ilham vermek ve tasarım süreci ile doğayı buluşturmak amacıyla kurulmuş biyomimikri ofisleri mevcuttur. Teknoloji faktörü biyomimikrinin kullanım kapasitesini de doğru orantılı olarak etkilemiştir. 21.yy'da gerek gözlem imkanları gerekse de gözlemlenen sonuçları uygulanması çeşitlenmiştir. Çalışmada yöntem olarak doğanın refleksleri ve karşılaştığı problemlere verdiği cevaplar araştırılmış, ayrıca tasarımcıların ilham alarak uyguladığı yapı ve tasarımlar incelenmiştir. Bu durum problemlerin çözümlerine yeni kapı aralamıştır. Ayrıca çalışma içerisinde biyomimikrinin ilk dönemlerden günümüze kadar gelen süreçteki kullanım alanları araştırılmış, mimari tasarıma olan etkisi örneklerle desteklenerek incelenmiş, biçim konusu başta olmak üzere işlev ve renk adı altında uygulanmış veya uygulanmamış örnekleri araştırılmıştır. Elde edilen veriler, bir tablo ile sunularak gelecek çalışmalar için tasarım ve biyomimikri türü ilişkisine dayanan bir altlık oluşturmuştur.