Mobil destekli danışmanlık ile öğretmenlik uygulamasının aday öğretmenlerin öz yeterlik algıları ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları üzerindeki etkileri

Araştırmanın amacı mobil destekli danışmanlık ile öğretmenlik uygulamasının aday öğretmenlerin öz yeterlik algılarına ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarına etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda nicel ve nitel yöntemlerin beraber kullanıldığı gömülü karma yöntem benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmış, nitel boyutta ise bulguları derinlemesine bir biçimde inceleyebilmek için durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2018-2019 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa, Adıyaman, Diyarbakır ve Mardin illerinde bulunan taşıma merkezli ve birleştirilmiş sınıflı ilkokullara ilk ataması gerçekleştirilen 74 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışma grubu seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yoluyla seçilmiştir. Mobil destekli danışmanlık ile öğretmenlik uygulamasına tabi tutulan deney grubu 37 kişiden, mevcut uygulamalara tabi tutulan kontrol grubu ise 37 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel kısmında deney grubunda bulunan 37 öğretmen arasından gönüllük esası ile 17 öğretmen belirlenerek yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak öz yeterlik algılarını öğretmen öz yeterlik algılarını belirleyebilmek amacıyla Tschannen-Moran ve Hoy (2001) tarafından geliştirilip Çapa Çakıroğlu ve Sarıkaya (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan"Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği" (ÖYÖ); öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla Demirel ve Unişen (2018) tarafından geliştirilen "Öğetmenlerin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, deney grubu öğretmenlerinin öz yeterlik ölçeğinden elde ettikleri öz yeterlik puanlarının deney grubu lehine anlamlı derecede farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca öz yeterlik algılarının medeni durum açısından bekâr öğretmenler, ebeveynlik durumu açısından çocuk sahibi olan öğretmenler ve görev yapılan okul türü açısından birleştirilmiş sınıflı okullarda görev yapan öğretmenler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı, mevcut bulgulardan hareketle uygulamanın öğretmenlerin öz yeterlik algılarını geliştirmekte etkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretmenlerin tutum ölçeği puanları arasında herhangi bir anlamlı fark bulunmamıştır. Bununla birlikte birleştirilmiş sınıflı okullarda görevli öğretmenlerin mesleğe yönelik tutumlarında gerilemenin deney grubunda belirgin bir biçimde az olduğu göze çarpmaktadır. Ayrıca öğretmen görüşlerine göre uygulamanın ilk yıl yaşanılan mesleki sorunlara çözüm getirme konusunda yeterli olduğu, uygulamanın öğretmenlerin özgüvenlerini artırma ve mesleki deneyim kazandırma konusunda oldukça etkili olduğu, uygulamanın etkisinin en yoğun olarak göreve başlanılan ilk zamanlarda ve öğretmenlerin sosyal açıdan izole olduğu ortamlarda kendini gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak uygulayıcılara mesleğe başlanan ilk ay mobil destekli danışmanlık ile öğretmenlik uygulama grupları kurulması, bu gruplarda gerçekleştirilecek etkinliklerde kullanılmak üzere bir veri havuzu oluşturulması önerileri getirilmiştir. Araştırmacılara yönelik olarak ileride uygulamada kullanılabilecek yapılandırılmış içeriklerin neler olabileceğine dair bölgede görev yapan öğretmenlerin ihtiyaçlarını tespit etmeye yönelik çalışmalar yapılması önerileri getirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Aday öğretmen, mobil destekli danışmanlık, Whatsapp, öz yeterlik algıları, öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum