Molla Mahmud Zu`i Divanı (İnceleme-metin-bağlamlı dizin-işlevsel sözlük)

Tez çalışmamız Giriş ve onu takiben dört bölüm ile Sonuç ve Kaynakça`dan oluşmaktadır. Giriş`te Zu`i`nin yaşadığı 19. yüzyılda Azerbaycan`daki siyasi, sosyal ve edebi durum hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Molla Mahmud Zu`i, hayatı, edebi kişiliği, etkilendiği kişiler ve eserleri yönünden tanıtılmıştır. Başta Zu`i`nin ismine yönelik farklılıklar üzerinde durulmuş, doğum ve ölüm tarihleri, yapmış olduğu meslekler ve aile hayatı ile ilgili elde edilen bulgular sunulmuştur. Beğendiği şairlerden bahsedilmiş, Divan`ı ile beraber diğer iki eseri tanıtılmıştır. İkinci bölümde Divan biçim ve muhteva özellikleri ile metinlerarası ilişkiler yönünden incelenmiştir. Biçim özellikleri kısmında nazım şekilleri hakkında ayrı ayrı bilgi verilmiş, şiirler ahenk unsurları, dil ve üslup özellikleri yönünden tahlil edilmiştir. Muhteva özellikleri kısmında aşk, kişiler, kavimler, şehirler, tabiat ile ilgili unsurlar, sosyal hayat, din ve tasavvuf başlıkları üzerinde durulmuştur. Metinlerarası ilişkiler kısmında ise tespit edilen Alıntı, Anıştırma + Gönderge, Gönderge + Kolaj + Çeviri, Alıntı + Yenidenyazma, Gönderge + Anıştırma + Alıntı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölüm Zu`i Divanı üzerinedir. Bu bölümde Divan nüshası tanıtılmış, metnin hazırlanmasında izlenen yol, çeviriyazı işaretleri ve metnin transkripsiyonlu hali verilmiştir. Metnin Farsça kısmının çevirisi beyit sonlarına dipnot düşülerek sunulmuştur. Dördüncü bölümde Divan`ın Tebdiz projesi kapsamında hazırlanan bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü yer almaktadır. Bu bölümde Divan`da yer alan kelimeler Türkiye alfabesine göre sıralanmıştır. Ayın harfi ve Azerbaycan alfabesinde bulunan "Ə" ve "Q" harfi alfabetik sırada sona alınmıştır. Her kelimeden sonra iki nokta konarak anlamları verilmiştir. Kelimelerin geçtiği beyitler sıralanmış ve beyitlerin künyeleri yazılmıştır. Künyelerin yanında köşeli parantez içinde kelime ek ve köküne ayrılmış şekilde gösterilmiştir. İnceleme sonucu varılan/elde edilen bilgi ve bulgular Sonuç bölümünde verilmiştir. En sonda ise Kaynakça kısmı eklenmiştir. Molla Mahmud Zu`i`nin Divan`ı günümüze kadar bütün halde araştırılmamış, transkripte edilmemiştir. Divan, 19. yüzyıldaki Azerbaycan`ın edebi durumunu yansıtması bakımından önemlidir. Anahtar Sözcükler 19. yüzyıl, Klasik edebiyat, Azerbaycan edebiyatı, Molla Mahmud Zu`i, Divan.