Monoterapi ve politerapi antiepileptik ilaç kullanan epilepsi hastalarında kardiyak etkilenmenin QTC dispersiyonu ile değerlendirilmesi

Epilepsi hastalığı çocukluk çağında bilinen en sık nörolojik hastalık grubunu oluşturur. Epilepsi nöbetleri santral otonomik alanları etkileyerek iktal, interiktal ve postiktal dönemlerde kardiyovasküler ve diğer otonomik yanıtlara neden olabilir. Bunun sonucunda epileptik hastalarda otonom fonksiyon bozukluğu ve bu durumun kalp üzerindeki olumsuz etkileri hayatı tehdit edici tablolara ve hatta kardiyak aritmilere ve kardiyak ani ölümlere sebep olabilir. (2) Epilepsiden kaynaklanan ölümlerin %12-17 sinden ani kardiyak ölüm sorumlu tutulmaktadır. (3) Epilepsi hastalarında ani kardiyak ölüm (SUDEP) diğer popülasyonlara göre daha sık görülmekte ve epilepsi içindeki ölümlerin %17 sinden sorumlu tutulmaktadır. SUDEP aynı zamanda epilepsi ile ilişkili ölümlerin başında gelmektedir. (33) Bu denli yüksek mortaliteye neden olması nedeni ile epilepsi hastalarında SUDEP son yıllarda dikkat çekici olmaktadır. Kalp hızı değişkenliğinin azalması, kardiyak repolirazasyon değişiklikleri kardiyak mortalite ve ani kardiyak ölüm ile ilişkili bulunmuştur. (97) Elektrokardiyografide (EKG) kardiyak repolarizasyon anormaliikleri QT intervalinde uzama veya kısalma ya da QT dispersiyonunda değişiklik olarak değerlendirilmektedir. Artmış QT dispersiyonunun ciddi disritmi ve ani kardiyak ölüm riskini önceden belirlemede yararlı olabileceği yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Literatürde yapılan çalışmalarda sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında QT intervali kısa bulunmuştur. Buna karşın yapılan diğer çalışmalarda ise QT intervalinde anlamlı bir değişiklik saptanmazken sağlıklı kontrol grubuna göre daha sık anormal EKG bulgusu saptanmıştır. Antiepileptik ilaç kullanımının da QTC dispersiyonu ve QT intervali üzerinde etili olduğu öne sürülmüştür. Ancak monoterapi antiepileptik ilaç kullanan epilepsi hastaları sağlıklı gruplarla karşılaştırılmış olup birden fazla antiepileptik ilaç kullanımı ile EKG değişikliği arasındaki bilgiler kısıtlıdır. Biz de çalışmamızda epilepsi hastalarının EKG kayıtlarını inceleyerek QTC dispersiyonları hesapladık. İlaç alan hastaların almayanlara göre ve yine ilaç alan hastaların kendi içinde ilaç tedavilerine göre QTC dispersiyonlarını karşılaştırdık. Hastanemiz çocuk nöroloji polikliniğine 1 yıl süreyle başvuran başvuran 96 epilepsi hastası ve EKG kayıtları incelendi. Cinsiyeti, doğum haftası, doğum tipi, yenidoğan yoğun bakım servisinde yatma öyküsü ile QTC dispersiyonu arasında ilişki gözlenmedi. Ebeveynleri arasında akrabalık öyküsü olan epilepsi tanılı çocuklarda QTC dispersiyonu istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde uzun bulundu. Bu durum epilepsi hastalarında ailesel geçişli uzun QT sendromlara dikkat edilmesi açısından dikkat çekiciydi. Antiepileptik ilaç kullanan hastalar ile kullanmayan hastalar karşılaştırıldığında QTC dispersiyonu anlamlı fark göstermedi. Ancak antiepileptik ilaç kullanımı 2 yıldan uzun süreli olduğunda QTC dispersiyonunda istatistiksel açıdan QTC dispersiyonunun uzun olduğu sonucuna varıldı. İlaç grupları tek tek incelendiğinde QTC dispersiyonlarında fark gözlenmedi. Yeni nesil antiepileptik ilaç olan lakozomid tedavisi alan epilepsi tanılı çocuklarda diğer tedavilere göre QTC dispersiyonunun daha kısa olması dikkat çekiciydi. Monoterapi ve politerapi alan hastalar birbirleri ile karşılaştırıldığında QTC dispersiyonları istatistiksel açıdan anlamlı fark görülmedi. Sonuç olarak epilepsi hastalarında ani kardiyak ölümü öngörmede QTC dispersiyonu basit, ulaşılabilir ve etkili bir yöntemdir. Kontrollere gelen epilepsi tanılı çocuklarda rutin kardiyolojik muayenelerinin yapılması ve EKG görülmesi önerilmektedir. Antiepileptik ilaç kullanan hastalarda kullandığı ilaç fark etmeksizin kardiyoloji muayenelerine daha dikkat edilmesi gerektiği ilaç kullanım süresi uzadıkça kardiyak otonomide oluşabilecek patolojiler göz ardı edilmemelidir.