Muğla ve Çanakkale illerinde 2000?2008 döneminde gerçekleşen büyük orman yangınlarının klimatolojik ve meteorolojik analizi

Çalışmada Türkiye'nin önemli orman alanlarına sahip olan Çanakkale ve Muğla orman bölge müdürlükleri sınırları içerisinde 2000?2008 döneminde oluşan orman yangınlarının çeşitli indisler, iklim sınıflandırmaları ve yöntemler kullanılarak klimatolojik ve meteorolojik açıdan analiz edilmesi ve sonuçların bir fiziki coğrafya bireşiminin yapılması amaçlanmıştır. Çanakkale ve Muğla orman bölge müdürlüklerinin Akdeniz iklim kuşağı içerisinde yer alması, yaz aylarında yüksek hava sıcaklıklarına ve şiddetli yaz kuraklıklarına neden olur. Bu durum yaz döneminde büyük ve geniş alanları etkileyen orman yangınlarını oluşturarak geniş orman alanlarının zarar görmesine can, mal ve rekreasyonel değer kayıplarına neden olur. Çalışmada elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir:(i) Çanakkale'de 2000-2008 döneminde oluşan orman yangınları genellikle KBDI'ın oldukça yüksek düzeyde yangın tehlikesi gösterdiği Haziran-Eylül döneminde görülür. Muğla'da ise yangınların yoğunlaştığı dönem Mayıs ayı sonundan başlayarak Ekim ayı sonuna kadar ulaşır ve Çanakkale'den daha uzun sürer. Muğla'da orman yangınları genellikle yangın olasılığının ?kesin yangın olur? düzeyinde gerçekleşir. (ii) KBDI, yangın yakalama oranlarında da, Muğla'da Çanakkale'ye oranla daha fazla orman yangınını ?kesin yangın olur? seviyesinde yakalamıştır.(iii) Çanakkale ve Muğla aylık toplam yağış verilerine uygulanan rasgelelik-türdeşlik ve eğilim sınamaları sonuçlarına göre; Çanakkale'de yaz, Muğla'da sonbahar toplam yağışları istatistik açıdan anlamlı sonuçlara sahiptir ve türdeş değildir. (iv) Maksimum sıcaklıklarda ise, Çanakkale'de ve Muğla'da yıllık ve yaz mevsimi 0.01 anlamlılık düzeyinde istatistik açıdan anlamlı sonuçlara sahip olduğundan türdeş değildir.(v) Eğilim sınamalarına göre; Çanakkale yıllık ve mevsimlik toplam yağışların hiçbirinde anlamlı eğilim görülmezken Muğla kış toplam yağışlarında anlamlı azalma eğilimi egemendir. (vi) Çanakkale'de yaz maksimum sıcaklıklarında 0.05 anlamlılık düzeyinde artış eğilimi görülürken, Muğla'da yıllık, ilkbahar ve yaz maksimum sıcaklıkları istatistik açıdan anlamlı artış eğilimleri gösterir. Bu sınama sonuçları, Türkiye ve çevresi için bölgesel olarak yapılan çeşitli çalışmaların sonuçlarıyla uyumludur. Bu sonuçların orman yangın sayısı ile yangınların etki alanında genişleme oluşturması beklenmektedir.