Muhasebe denetiminin etkinliğini sağlamada denetim komitesinin rolü: Bağımsız denetim firmalarına yönelik bir araştırma

Muhasebe denetiminin etkin olarak yapılmadığını, dünyada yaşanan birçok şirket yolsuzlukları ve hileli finansal raporlama uygulamaları göstermiştir. Bu durum finansal raporlama yapan ve bu raporları denetleyen kişilerin sorumluluklarını yeterince yerine getirmediklerini göstermiştir. Bu çalışma, muhasebe denetiminin etkin olarak uygulanabilmesinde denetim komitesinin rolünü ortaya koyarak bu alandaki bilgi boşluğunu doldurmayı amaçlamaktadır. Bunun için ülkemizde SPK'ya bağlı bağımsız denetim faaliyeti yapan firmalar arasından borsaya kayıtlı şirketleri denetleyen firmalar seçilmiştir. Denetimden sorumlu komitelerin bu firmaların etkinliklerine ne derece katkı sağladıklarını belirlemek için bir uygulama yapılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.Uygulamada yüz yüze anket yöntemi kullanılmıştır. Anket formundaki soruların belirlenmesinde ilgili literatür ve SPK'nın ? Seri X, No: 22 Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ ? temel alınmıştır. Toplanan verilerin analizi üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk önce araştırmayla ilgili tanımlayıcı istatistikler sunulmuştur. Daha sonra anket verilerinin büyük bir kısmına faktör analizi uygulanmıştır. Son aşamada ise elde edilen faktörler ve diğer bağımsız değişkenler kullanılarak regresyon analizi yapılmış ve araştırmanın amacına yönelik hipotezler test edilmiştir. Ulaşılan sonuçlar öz olarak şöyle belirtilebilir: Denetimden sorumlu komite işletmede iç kontrol sistemi yoksa bunun tesis edilmesini, iç denetim birimi yoksa bunun kurulmasını zorlamakta ve bunların sağlıklı işlemesini temin etmektedir. Bunun yanında yönetim, yönetim kurulu, iç denetçi ve bağımsız denetçiler arasında köprü görevi görmektedir. Bağımsız denetçinin bağımsızlığını güçlendirmekte ve bağımsız denetimin etkinliğini artırmaktadır. Ayrıca işletmenin karşılaşabileceği riskler konusunda da uyarı görevi görmektedir.