Mühendislik ve tasarım becerileri ile entegre edilmiş scratch uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının bazı öğrenme çıktıları üzerine etkisi: Bir karma yöntem araştırması

Bu çalışmada mühendislik tasarım becerileri (MTB) ile entegre edilmiş Scratch ile programlama uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının mühendislik tasarım becerileri özyeterlik algıları (MTBÖA), problem çözme becerileri algıları (PÇBA) ve teknolojik pedagojik alan bilgisi özyeterlik inançları (TPABÖİ) üzerindeki etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmada iç içe karma desen benimsenmiştir. Araştırmada birincil desen tek grup öntest-sontest zayıf deneysel desendir. Araştırmada tamamlayıcı desen ise durum çalışmasıdır. Deney grubunda toplam 14 haftalık ders sürecinin ilk dört haftasında öncelikle algoritma ve programlama eğitimi verilmiştir. Sonraki altı hafta içerisinde Scratch blokları ile ilgili uygulamalara yer verilmiştir. Son dört hafta içerisinde ise deneysel işlem olarak öğretmen adaylarından MTB ile entegre edilmiş Scratch programlama dilini kullanarak ortaokul düzeyindeki öğrencilere sunulabilecek nitelikte olan ve fen bilimleri konularını kapsayan bir ürün tasarlamaları istenilmiştir. Araştırmanın nicel çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılı Pamukkale Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programında öğrenim gören ve Bilişim Teknolojileri Destekli Fen Öğretimi Uygulamaları dersine katılım sağlayan 22 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nitel çalışma grubunda ise görüşmelere dokuz, yansıtıcı günlüklere 12 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Mühendislik Tasarım Becerileri Özyeterlik Algı Ölçeği (MTBÖAÖ), Problem Çözme Becerileri Algısı Ölçeği (PÇBAÖ), Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Özyeterlik İnanç Ölçeği (TPABÖİÖ), dereceli puanlama anahtarı (DPA), yansıtıcı günlük, yarı yapılandırılmış görüşme formu, Scratch tasarım defteri ve öğrenci ürünleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgulara göre uygulanan denel işlem, öğretmen adaylarının MTBÖA'da orta düzeyde istatiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmıştır. PÇBA'da ve TPABÖİ'de artış sağlarken bu artış, istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının performansları ortalama düzeyde bulunmuştur. Nitel verilerin analizi sonucunda MTB, problem çözme becerisi (PÇB), teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) ve genel görüş olmak üzere dört tema elde edilmiştir. Elde edilen nitel bulgular, nicel bulguları desteklemekte ve açıklamaktadır. Araştırma sonucuna dayalı olarak, araştırma ve eğitim uygulamaları bağlamında çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Mühendislik ve tasarım becerileri, Scratch uygulamaları, mühendislik tasarım becerileri özyeterlik algısı, problem çözme becerisi algısı, teknolojik pedagojik alan bilgisi inancı