Muhsin Ertuğrul ve Lütfi Ömer Akad sinemasında teatral ve gerçekçi etkinin incelenmesi

Sinema, sınırları en geniş ve en güçlü olan sanat dallarından biridir. Bu özelliklere sahip olmasının temel nedenlerinden biri bünyesinde resim, müzik, fotoğraf gibi farklı sanat dallarını bulundurması ve bu sanat dallarıyla etkileşim içerisinde olmasıdır. Etkileşim içerisinde olduğu sanatlardan bir diğeri de hiç şüphesiz ki tiyatro sanatıdır. Sinema sanatı, tiyatro sanatıyla birlikte sahneleme, kompozisyon, mizansen, aydınlatma ve oyunculuk gibi benzer malzemeleri kullanmaktadır. Sinemanın ve tiyatronun karşılıklı etkileşimleri günümüzde de halen devam etmektedir. Fakat tiyatro esintilerinin sinemada kendini göstermesi bazı olumsuz tartışmalara neden olabilmektedir. Çünkü bir tiyatro oyunundan uyarlansın veya uyarlanmasın bazı filmlerde sinemasal özelliklerden ziyade teatral özellikler ön plana çıkmaktadır. Dünya sinemasında ve Türk sineması özelinde de bahsi geçen bu durumun izlerini görmek mümkündür. Türk sinemasında tiyatro ekolünden gelen kimi yönetmenler teatralliğin izlerini sinemalarında devam ettirirken kimi yönetmenler de tiyatrodan bağımsız bir film dili ve gerçekçi bir sinema üslubu benimsemektedir. Bu çalışma kapsamında Türk sinemasının Tiyatrocular Döneminin öncü yönetmeni olan Muhsin Ertuğrul sinemasındaki teatral etki ile Sinemacılar Döneminin öncü yönetmeni olan Lütfi Ömer Akad sinemasındaki gerçekçi etki incelenmektedir. Yönetmenlerin sinemalarındaki gerçekçi ve teatral etki yönetmenlerin seçili filmlerindeki teatral oyunculuk ve gerçekçi oyunculuk bağlamında ve buna ek olarak mizansen, kurgu, hikâye ve karakter bağlamında irdelenmektedir. Çalışmaya konu olan filmler rastgele örneklem yöntemiyle belirlenerek, betimsel analiz yöntemiyle incelenmektedir. Bu bağlamda filmler teatrallik ve gerçekçilik kavramları üzerinden okunmaktadır. Buradan hareketle yönetmenlerin sinemalarındaki teatral ve gerçekçi etkinin filmler üzerinde nasıl bir anlam inşa ettiğine odaklanılmaktadır.