Mültecilerde depresyon, anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu sıklığı ve ilişkili faktörler

Türkiye, başta Suriye, Afganistan ve İran'dan olmak üzere 4 milyondan fazla mülteci ve sığınmacıya ev sahipliği yapmaktadır. Bu önemli nüfusa rağmen, ruh sağlığı durumları ile çatışma ve yerinden edilmenin bu gruplar üzerindeki etkisi hakkında sınırlı veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki farklı menşe ülkelerden gelen mültecilerin ruh sağlığını değerlendirmek, risk faktörlerini belirlemek ve sosyodemografik özelliklerin, travmatik olayların ve yerinden edilme sonrası stres faktörlerinin ruh sağlığı koşullarını nasıl etkilediğini incelemektir. Kasım 2022 ve Mart 2023 tarihleri arasında, Türkiye'deki 521 mülteciden, tercüman yardımı ile aynı dilde ölçekler kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla veri toplanmıştır. Veriler sosyodemografik özellikleri, travmatik olayları (Harvard Travma Anketi), göç sonrası stres faktörlerini (Göç Sonrası Yaşam Zorlukları Kontrol Listesi), depresyon ve anksiyete semptomlarını (Hopkins Semptom Kontrol Listesi-25) ve travma sonrası stres bozukluğunu (TSSB) (PCL-5) kapsamaktadır. Mülteciler arasında ruh sağlığı sorunlarının yaygınlık oranları anksiyete için %45,1, depresyon için %48,8 ve TSSB için %44 olarak tahmin edilmiştir. Ruh sağlığının temel belirleyicileri arasında cinsiyet (kadın), menşe ülke (İran), yaş grupları (18-29, 30-39 ve 40-49 yaş), medeni durum (bekar, boşanmış veya dul), çalışma durumu, çok düşük ekonomik durum, önceki ruhsal veya fiziksel hastalık, travmatik olaylara maruz kalma ve yerinden edilme sonrası sosyoekonomik stres faktörleri yer almıştır. Sonuç olarak, Türkiye'nin mülteci nüfusu arasında ruh sağlığı bozukluklarının yüksek prevalansı dikkat çekicidir. Bulgular, kadın mültecilerin, İranlıların ve genç-orta yaş gruplarının daha yüksek risk altında olduğunu vurgulamaktadır. Ekonomik ve medeni durumun ruh sağlığı üzerindeki etkisinin yanı sıra fiziksel ve ruhsal sağlık geçmişlerinin belirleyici rolü vurgulanmaktadır. Bu sonuçlar, bu grupların özel sağlık ihtiyaçlarının ele alınması, sağlık hizmetlerine erişimin iyileştirilmesi ve entegre yaklaşımlar yoluyla sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi ihtiyacını ortaya koymaktadır.