Multipl skleroz'lu bireylerde aerobik egzersizin bilişsel işlevlerin üzerine olan etkisi

Bu çalışmada multipl sklerozlu hastalarda sıkça görülen kognitif sistem tutulumunu ve bunun ölçümünde kullanılan belirli testler eşliğinde egzersiz öncesi ve sonrasında Dalfampiridin molekülünün etkisini belirlemeyi hedefledik. Multipl skleroz (MS) genç erişkinlerde merkezi sinir sisteminin (MSS) en sık görülen demiyelinizan hastalığıdır. MS'te sergilenen karakteristik duyusal ve motor işlev bozukluğuna ek olarak, bilişsel bozulma hastaların %40-70'inde görülür. Bilişsel bozukluk; MS seyrinin erken dönemlerinde ortaya çıkabileceği gibi yaşamın ilerleyen dönemlerinde de hayat kalitesini çoğu genç yaştaki hasta kitlesinde olumsuz etkileyen büyük bir faktördür. MS'in sadece fiziksel ve motor dizabiliteye yol açtığı düşüncesi yaygındır, oysa çok sayıda çalışmalar var ki kişide dikkat, kavramsal akıl yürütme, işlem verimliliği, bilgi işleme hızı, bellek, sözel akıcılık (lisan) ve yürütücü işlevleri de süreç içinde ciddi olarak etkileyebildiğini göstermiştir. Engelli hastalar, hastalıklarının getirdiği kısıtlamalarla başa çıkmak için adaptif stratejiler kullanmaya daha az eğilimlidir ve daha yüksek işsizlik, günlük görevlerinde devamsızlık, daha düşük sosyoekonomik kazanım düzeylerine sahiptirler. Fiziksel engellilikten bağımsız olarak dışarıdan sosyal desteğe daha çok ihtiyaç duymaktadırlar. Egzersiz eğitimi terimi, fiziksel uygunluğu ve fonksiyonel kapasiteyi korumak veya geliştirmek için uzun bir süre boyunca üstlenilen planlı, yapılandırılmış ve tekrarlı fiziksel aktiviteyi tanımlamak için kullanılır. Bu tanım, bisiklete binme veya yürüme gibi aerobik egzersiz eğitimini, progresif direnç egzersizini veya ağırlık çalışmasını, bazıları MS hastalarında incelenen geleneksel olmayan egzersiz eğitimini içermektedir. Çalışmamızda hasta kayıtlarından, demografik özellikler olarak; hastaların yaşı, cinsiyeti, vücut ağırlığı, boyu, çalışma ve eğitim durumu, yaşam alanı ele alındı. Değerlendirme formumuzda hastaların EDSS (Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği) skoru göz önünde bulunduruldu. Bu veriler ile hastaların nörokognitif foksiyonları üzerindeki değişiklik ölçekler eşliğinde kıyaslandı. Çalışmada hastalar tabakalı randomizasyon ile eşit ve homojen iki grupta incelendi. Tabakalamada kontrol grubu ilaç kullanmayan MS hastalarından teşkil ederken; çalışma grubu ise rutin tedavi kullanan (Dalfampiridin) hastalar üzerinden uygulandı. Egzersiz öncesi ve sonrası Paced Auditory Serial Addition Test (PASAT) ve Multipl Skleroz Nöropsikolojik (MSNQ) testleri ele alınmıştır. Egzersiz planlaması 8 hafta boyunca haftada 3 kez elektronik frenli bisiklet ergometresinde aerobik egzersiz yaptırılarak uygulanmıştır. Deneklere testten iki gün önce veya o gün herhangi bir egzersiz yapmamaları ve testten en az iki saat önce sadece hafif bir yemek yemeleri önerilmiştir. Her bir egzersiz seansı; • 5 dk ısınma= VO2 max ın % 30 unda • 20 dk egzersiz= VO2 max ın %70-80'ında • 5 dk soğuma şeklinde düzenlendi. Oksijen tüketimi (VO2), dakika ventilasyon (VE), oksijen satürasyonu (SaO2) kaydedildi. VO2max Değerlendirme: Maksimum aerobik kapasiteyi belirlemek için artışlı egzersiz testi kullanıldı. Stabilizasyon ve 25 W'ta 3 dakikalık bir ısınma süresinden sonra, yük tükenmeye kadar her 3 dakikada bir arttırılacaktır. Deneklere 50 r.p.m'lik bir krank hızı tutma talimatı verilecek ve sözlü olarak, egzersizi mümkün olduğu kadar devam ettirmeye teşvik edilecektir. Oksijen tüketimi (VO2), dakika ventilasyon (VE), oksijen satürasyonu (SaO2) kaydedilecektir. Paced Auditory Serial Addition Test (PASAT): Tempolu İşitsel Seri Toplama Testi olarak bilinen bu test, bilginin ilerleme hızı ve dikkat gücünü ölçmektedir. Multipl Skleroz Kognitif Fonksiyon Çalışma Grubu tarafından, MS'de kognitif fonksiyonları değerlendirmek için geliştirilmiş testlerden biridir. MSNQ: Benedict ve ark. tarafından geliştirilen, çeşitli sorulardan oluşan kognitif fonksiyonların değerlendirildiği bir testtir. Anahtar kelimeler: Multipl skleroz, Kognisyon, Dalfampiridin, PASAT, MSNQ