Multipl skleroz'lu bireylerde gövde ve alt ekstremite ataksisinin yürüme ve denge parametreleri üzerine etkisinin karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, ataksik Multipl Skleroz'lu (MS) bireylerde alt ekstremite ve gövde ataksisinin yürüyüş, plantar taban basıncı ve denge üzerine olan etkilerini araştırmak ve gövde ataksisi ile olan farklılıklarını belirlemektir. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun Expanded Disability Status Scale (EDSS) puanı 3 ile 5 arasında bağımsız yürüyebilen 60 MS'li birey alındı. Hastalarda, gövde ve ekstremite ataksisinden, hangisinin baskın olduğuna EDSS ile karar verildi. EDSS'ye göre, gövde ataksisi baskın olan 36 ve ekstremite ataksisi baskın olan 24 MS'li birey alındı. Kontrol grubuna ise 32 sağlıklı birey dahil edildi. Dengeyi ve yürüyüşü değerlendirmek için Fonksiyonel Uzanma Testi (FUT), Uluslararası Ataksi Oranlama Ölçeği (UAOÖ), Dinamik Yürüyüş İndeksi (DYİ), Pedobarografi (PBG) ve Stabilometre kullanıldı. Kontrol grubundaki bireylere sadece Pedobarografi (PBG) ve stabilometre uygulandı. Ekstremite ataksisi ve gövde ataksisi olan MS hastalarının ve sağlıklı bireylerin spatiotemporal parametrelerinde istatiksel olarak anlamlı farklılıklar görüldü (p<0.05). Alt ekstremite ataksili MS'li bireylerin ivme ve kadansları gövde ataksili gruba göre düşük, adım genişliği yüksek bulundu (p<0.05). Ayak açısı ve adım uzunluğu kontrol grubuna göre düşük, gruplar arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmadı. Duruş süresi incelendiği zaman, tüm gruplar arasında anlamlı bir farklılık çıkmadı (p>0.05). Ekstremite ataksisi ve gövde ataksisi olan MS hastalarının ve sağlıklı bireylerin statik ve dinamik plantar basınç dağılımları yönünden istatiksel olarak anlamlı farklılıklar görüldü (p<0.05). Statik plantar basınç dağılımı incelendiği zaman ekstremite ataksili grubun arka ayak lateralindeki basınç, gövde ataksili gruba ve kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05). Gövde ve ekstremite ataksili grubun dinamik plantar basıncı, sağlıklı bireylere göre ön ayak orta ve lateralinde düşük, orta ve arka ayağın orta ve lateral bölgesinde sağlıklı gruba göre yüksek bulundu (p<0.05). Stabilometrik değerlendirmede ise gövde ataksili bireylerin gözler açık ve gözler kapalı salınım uzunluğu, ekstremite ataksili bireylere göre fazla bulundu. Alt ekstremite ataksisinin yürüyüşü ve taban basıncını, gövde ataksisine göre daha fazla etkilediği bulundu. Gövde ataksisinin ise alt ekstremite ataksisine göre dengeyi daha fazla etkilediği gösterildi. Ms'li bireyde baskın olan ataksi türünü belirlemenin, yürüyüş, plantar taban basıncı ve denge aktivitelerinin arttırılmasına yönelik tedavi yaklaşımlarında göz önünde bulundurulmasının önemi vurgulandı. Anahtar kelimeler: Multipl skleroz, ekstremite ataksisi, plantar basınç, yürüyüş