Multıple skleroz tanılı hastalarda beslenme durumu ve disfaji sıklığının taranması

GİRİŞ VE AMAÇ: Multipl skleroz (MS) sıklıkla genç erişkinleri etkileyen enflamatuvar ve nörodejeneratif bir hastalıktır. MS, dünya genelinde her 100.000 kişiden 50-300 kişide görülmektedir. Disfaji; MS hastalarında yaygın olarak görülmekte olup, hastaların yaşam kalitesini düşürmektedir. Ayrıca; aspirasyon pnömonisi, dehidratasyon, malnütrisyon, yutma kaygısı gibi akut ve kronik komplikasyonlara da yol açarak mortalite ve morbiditeyi artırmaktadır. Disfajinin neden olduğu en önemli komplikasyonlardan biri beslenme bozukluğudur. Çalışmamızın amacı, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi nöroloji polikliniğine başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden MS tanılı hastalarda malnütrisyon ve disfaji sıklığını belirlemek ve hastaların tanımlayıcı verileri ile ilişkisini incelemektir. MATERYAL VE METOT: Cinsiyet farkı gözetmeksizin 18 yaş ve üstü hastalar, Mc donalds kriterlerıne gore MS tanısı alan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamızda, katılımcılardan ve birinici derece yakınlarından bilgilendirme onamı aldıktan sonra hasta tanımlama formunu, Nütrisyonel Risk Tarama testini (NRS 2002) ve Yutma Fonksiyonu Tarama testini (EAT-10) doldurmaları istenmiştir. Analizler SPSS 27.0 istatistik programı ile yapılmıştır. BULGULAR: Çalışmamıza 150 MS tanılı hasta dahil edilmiştir. Çalışmamızda hastaların %73,3'ü kadın, %66,7'si sosyal güvencesi SSK, %68'i evli, %36,7'si üniversite mezunu, %39,3'ü ev hanımı ve %24'ü sigara içmekte idi. Hastaların MS I.basamak tedavileri içinde %40,7'si İnterferon Beta ve %24,7'si teriflunomid kullanmaktadır. Hastaların MS II.basamak tedavileri içinde %50'si ocrelizumab ve %34'ü fingolimod kullanmaktadır. Hastaların yaş 39,23±12,04, beden kitle indeksi (BKİ) 24,81±4,35, EDSS puan 3,36±2,25, NRS 2002 puan 0,11±0,39 ve EAT 10 puan ortalaması 0,14±0,61 idi. Kadın hastaların EDSS puanı, erkek hastalardan anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Bekar hastaların EDSS puanı, evli hastalara göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Sigara kullanan hastaların NRS 2002 puanları, kullanmayan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Spinal kord tutulumu ve infratentoryal tutulumu olan hastaların EDSS puanları, tutulum olmayan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Ocrelizumab kullanan hastaların EDSS puanı, kullanmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Kladribin kullanan hastaların EDSS puanı, kullanmayanlara göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Yaş ilerledikçe EDSS, EAT-10 puanları ve BKİ değerlerinin arttığı bulunmuştur. SONUÇ VE ÖNERİLER: Çalışmamızda poliklinik takipli MS hastalarında disfaji ve malnütrisyon sıklığı düşük olarak değerlendirilmiştir. Bulguların genellenebilirliğini artırmak için daha geniş popülasyonlarda ve farklı coğrafi bölgelerde benzer çalışmalar yapılmalıdır. ANAHTAR KELİMELER: Multipl Skleroz, NRS 2002, EAT 10, EDSS, Disfaji