Mustafa Kutlu'nun Uzun Hikâye adlı eseri üzerine dil incelemesi (Ses ve biçim bilgisi)

Dil, iletişimin temel ögesi olup bir kurallar bütünüdür. İnsan yaşantısının değişmesi ve zenginleşmesiyle dilde de ihtiyaçlar doğrultusunda belirli değişimler ve gelişmeler olmaktadır. Dildeki bu değişimler ve gelişmeler yazılı metinler aracılığıyla takip edilmektedir. Edebî eserler yazıldığı dönemin zihniyeti gibi yazıldığı dönemin dil özelliklerini de yansıtır. Yazılı metinlerden hareketle hem yazarın dil kullanımı hakkında hem de eserin yazıldığı dönemin dil özellikleri hakkında bazı bilgilere ulaşılabilir. Dilin gelişiminde ve zenginleşmesinde edebî eserlerin önemli bir yeri vardır. Edebiyatı olmayan dilin anlatma yetisi sınırlanır. Sözcüklere, edebî eserlerde yeni anlamlar yüklenir; bazen de yazarın yaratma gücünden hareketle yeni sözcükler türetilir. Bilindiği üzere dildeki en küçük anlamlı birim sözcüktür. Sözcükler ise seslerden ve bu seslerin oluşturduğu kökler ve eklerden meydana gelir. Bu nedenle dil incelemelerinde ses ve biçim özellikleri, ayrı bir yer tutmaktadır. Bu durumdan hareketle bu çalışmada Türk hikâyeciliğinin tanınmış isimlerinden Mustafa Kutlu'nun "Uzun Hikâye" adlı eseri ses ve biçim özellikleri bakımından incelenmiştir. Mustafa Kutlu, eserlerinin içerik ve kurgusu dışında kullandığı dille de dikkat çeken bir hikâyecidir. Çalışma üç bölümden oluşmuştur. Çalışmanın giriş bölümünde eser ve eserin yazarı, çalışmanın amacı, önemi ve yöntemi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde eser, ses ve biçim özellikleri bakımından incelenmiştir. Ses özellikleri başlığı altında metinde belirlenen ses uyumları ve ses olayları eş zamanlı ve art zamanlı incelenmiştir. Biçim özellikleri başlığı altında metinde belirlenen yapım ekleri, işletme ekleri ve sözcük türleri işlevlerine göre incelenmiştir. Metnin biçim özellikleri açıklanırken gerekli görülen yerlerde biçim özelliklerinin tarihî gelişimine de yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmadan elde edilen sonuçlar aktarılmıştır.