Müzik öğretmeni yetiştiren kurumlardaki yaylı çalgı orkestraları için bir metodoloji çalışması

Bu araştırmanın amacı, Müzik Öğretmenliği Öğretim Programında 4 yarıyıl yer verilen Orkestra / Oda Müziği dersinin işlenişi ile ilgili mevcut durumu saptayarak bu doğrultuda Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Anabilim Dallarındaki yaylı çalgı orkestralarının daha işlevsel bir yapıya ve işlerliğe kavuşturulmasına katkıda bulunmak, öğretim elemanlarının yaylı çalgı orkestrasını çalıştırırken hangi yöntemleri kullandıklarını ve hangi yöntemlerin etkili olduğunu belirlemek, repertuvar oluştururken nelere dikkat ettiklerini saptamak, öğretim elemanları ve öğrencilerin orkestradan beklentilerini ne ölçüde karşıladığının tespitini yapmak ve bu doğrultuda yaylı çalgı orkestralarının daha işlevsel bir yapıya kavuşturulmasına katkıda bulunmak üzere bir metodoloji geliştirmektir. Araştırmada betimsel ve deneysel yöntemlerden oluşan karma yöntem uygulanmıştır. Durum tespitine yönelik betimsel kısımda yarı yapılandırılmış görüşme formu ile öğretim elemanı ve öğrencilerin orkestra ile ilgili görüşleri nitel yöntemlerle tespit edilmiş, elde edilen verilerin içerik analizi yapılarak oluşturulan metodoloji, deneysel kısımda eşleştirilmiş seçkisiz desen ve kontrol gruplu son-test yöntemi kullanılarak metodoloji denenmiştir. Araştırmanın betimsel çalışma grubunu 2017-2018 öğretim yılı güz ve bahar döneminde Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Onsekiz Mart Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dallarında görev yapan ve yaylı çalgılar orkestrasını çalıştıran 7 öğretim elemanı ile yaylı çalgı orkestrasında görev alan 60 öğrenci oluşturmaktadır. Deneysel çalışma grubunu ise Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı yaylı çalgılar orkestralarını çalıştıran 2 öğretim elemanı ve orkestra çalışmalarına katılan 24 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın betimsel kısmındaki nitel verileri araştırmacı tarafından ayrı ayrı geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış "Öğretim Elemanı ve Öğrenci Görüşme Formları" ile toplanmıştır. Deneysel kısmının nitel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Öğrenci Profil Belirleme Formu" ve "Eser Uygunluğu Belirleme Formu", nicel verileri ise "Yaylı Orkestra Performansı Dereceli Puanlama Anahtarı" ile toplanmıştır. Öğretim elemanı ve öğrenci görüşme formları için içerik analizi yöntemi, araştırmanın deney kısmı için de nicel veri analizleri kullanılmıştır. Cevapları aranan alt problemlere yönelik ölçek ile toplanan verilerin gerekli istatistiksel analizleri SPSS programından yararlanılarak yapılmıştır. Araştırmacı tarafından alınan uzman görüşleri ve uygulanan deney sonucunda bir orkestra çalışma metodolojisi geliştirilmiştir. Bu metodoloji araştırmacı tarafından 6 hafta boyunca deney grubuna uygulanmış, deney ve kontrol gurubu arasında teknik boyut, müziksel boyut, toplam ve ortalama puanlar bakımından anlamlı farklar bulunmuştur. Bireysel çalgı değişkeni bakımından deney grubunda anlamlı fark bulunmamış, kontrol grubunda ise anlamlı fark bulunmuştur. Geliştirilen bu metodolojinin orkestra derslerinde başarıyla uygulanabilecek bir çalışma olduğu öngörülmektedir.