Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığında fiziksel aktivite ve beslenmenin fibroblast büyüme faktörü 21 ve irisin üzerine etkileri

Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) kronik karaciğer hastalıklarının en yaygın nedenidir ve günümüzde NAYKH'nin en önemli tedavisi diyet ve fiziksel aktiviteyi içeren yaşam tarzı değişikliğidir. Bu çalışmanın amacı non-alkolik yağlı karaciğer hastalığında fiziksel aktivite düzeyinin ve NAYKH ile uyumlu diyetin kanda hastalıkla ilişkili olan bazı biyokimyasal parametrelere, antropometrik ölçümlere ve serum irisin ve fibroblast büyüme faktörü (FGF21) düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışmaya NAYKH tanısı almış, 17 kadın ve 16 erkek olmak üzere toplam 33 birey dahil edilmiştir. Bireylerin genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları anket yardımıyla alınmış ve sonrasında bireysel olarak NAYKH ile uyumlu diyet planlanmıştır. 4 haftalık tıbbi beslenme tedavisini (TBT) 9 erkek ve 8 kadın olmak üzere toplam 17 kişi tamamlamıştır. Başlangıçta ve 4 hafta sonunda bireylerden antropometrik ölçümleri ve kan örnekleri alınmıştır. Toplanan kan örneklerinde uygun ELISA kitleri yardımıyla irisin ve FGF21 serum proteinleri çalışılmıştır. Bireylerden 4 hafta boyunca, haftada 2 gün besin tüketim kaydı ve fiziksel aktivite kaydı alınmıştır. 4 haftalık TBT sonucunda erkeklerin vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel çevresi, boyun çevresi, vücut yağ oranı, vücut yağ miktarı, ALT, AST ve GGT değerleri, kadınların ise, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, vücut yağ miktarı, ALT ve AST değerleri anlamlı olarak azalmıştır. Başlangıçta serum irisin düzeyi erkeklerde 6,3±2,10 ng/mL, kadınlarda 4,3±0,77 ng/mL iken, FGF21 düzeyi erkeklerde 166,6±91,95 pg/mL kadınlarda 328,6±226,72 pg/mL'dir. 4 hafta sonunda ise, serum irisin düzeyi erkeklerde 5,2±0,57 ng/mL, kadınlarda 4,3±0,77 ng/mL, FGF21 düzeyi erkeklerde 214,7±107,33 pg/mL kadınlarda 244,1±131,21 pg/mL olarak bulunmuştur. Bireylerin irisin ve FGF21 düzeyleri tıbbi beslenme tedavisine veya fiziksel aktivite durumuna göre değişiklik göstermemiştir. İrisin ve FGF21 gibi son yıllarda çalışılmaya başlanan moleküllerin NAYKH ile ilişkisinin anlaşılması için daha fazla çalışma gerekmektedir.