Nöral krest hücreleri ile birlikte kültüre edilen pankreas organoidlerinde innervasyonun belirlenmesi

Pankreas sempatik ve parasempatik sinir lifleri tarafından yoğun olarak innerve edilen bir organ olmasına karşın pankreas organoidleri yalnızca epitelyal hücre türevlerinden oluşmaktadır. Pankreas kanserinde, nöronlar ile nöral olmayan pankreas hücreleri arasında nöral plastisite ile karakterize çift yönlü bir ilişki mevcuttur. Bu tez çalışmasında ilk olarak "inerve pankreas organoidleri" oluşturmak ve bu organoidlerde pankreatik nöropatiyi incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla, normal C57BL/6 ve Kras+/LSLG12D Trp53fl/fl p48+/Cre (KPC) farelerden pankreas organoidleri izole edildi ve bu organoidler ayrı ayrı, insan kaynaklı uyarılmış pluripotent kök hücreleri (UPKH) farklandırarak elde edilen nöral krest hücreleriyle (NKH) ve C57BL/6 yenidoğan farelerden izole edilen dorsal kök gangliyonuyla (DKG) birlikte kültüre edildi. Brilikte kültürün yaklaşık 3. gününden itibaren, pankreas organoidleriyle birlikte kültüre edilen NKH'lerin nöronal morfoloji sergilediği ve pankreas organoidleriyle birlikte kültüre edilen DKG'ların nöronal uzantılarının ortaya çıkmaya başladığı görüldü. Birlikte kültürler 7. gün sonlandırılarak örnekler Anti-E-cadherin, Anti-β3-Tubulin ve Anti-GFAP antikorları ile wholemoun IF yöntemle işaretlenerek ve konfokal mikroskopi ile görüntülendi. Her iki birlikte kültür modelinde de β3-Tubulin pozitif nöronların gelişerek uzantılarının E-cadherin pozitif organoidlere doğru yöneldiği ve kısmen etkileşime girdiği görüldü. Geliştirilen innerve pankreas organoidleri pankreatik nöropati açısından incelendiğinde, KPC pankreas organoidlerinin hem NKH hem de DKG birlikte kültürü neticesinde oluşan innerve organoid modellerinde nöral plastisiteyi artırdığı belirlendi. Bu çalışmada literatürde ilk kez NKH'den türetilen nöronların veya DKG kökenli olgun nöronların pankreas organoidlerinin innervasyonuna yol açabileceği ve pankreas kanseri mikroçevresinde nöron-ekzokrin hücre etkileşiminin modülasyonu ile sonuçlanabileceği gösterildi.