Obez kadınlarda davranışsal tedavinin beslenme davranışına etkisi

Girişimsel tipte planlanan bu çalışmada, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyet Polikliniği'ne başvuran obez kadınlara verilen davranışsal tedavinin beslenme davranışına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma grubunu, 1 Eylül-1 Kasım 2010 tarihleri arasında diyet polikliniğine başvuran, BKİ 30 kg/m2'den fazla olan, 30-49 yaşları arasında, fiziksel engeli olmayan, süregen hastalığı olmayan, gebe olmayan, son 6 ay içinde diyet programı uygulamamış, zayıflama ilacı kullanmayan ve en az ilkokul mezunu olan kadınlar oluşturmaktadır. Örnek büyüklüğü etki büyüklüğü 0.20, %80 güç ve %95 güven düzeyinde 188 kişi olarak hesaplanmıştır. Araştırma grubuna davranışsal tedavi 3 ay süre ile uygulanmıştır. Bu tedavi kapsamında, kadınlara yeterli ve dengeli beslenmelerini sağlayacak beslenme eğitimi verilmiş, beslenme programları ayarlanmış, tükettiklerini yazmaları için günlük tutmaları istenmiştir. Kadınlara 15 günde bir telefon ile danışmanlık hizmeti verilmiş, ayda bir kontrole gelmeleri istenmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni davranışsal tedavi, bağımlı değişkenleri bir gündeki öğün sayısı, tüketilen su miktarı, meyve sebze tüketimi, tüketilen ekmek türü ve BKİ'dir. Araştırma 127 kişi ile tamamlanmıştır. Çözümlemede bağımlı gruplarda t testi ve McNemar analizi kullanılmıştır. Araştırma başında bir günde tüketilen ortalama öğün sayısı 3.00±1.18, su miktarı 6.20±3.34 su bardağı, meyve-sebze miktarı 3.42±1.62 porsiyondur. Tam tahıllı ekmeklerden herhangi birini tüketen kişilerin sayısı 24'dür. BKİ ortalaması 36.21±5.30 kg/m2'dir. Üç ay süren izlem sürecinin sonunda bir günde tüketilen ortalama öğün sayısı 5.46±0.99'a, su miktarı 8.81±2.80 su bardağına, meyve-sebze miktarı da 5.83±1.59 porsiyona yükselmiştir. Tam tahıllı ekmeklerden herhangi birini tüketenlerin oranı artmıştır. Davranış değişikliği beklenen davranışlarda 3. ayın sonunda başlangıca göre anlamlı bir artış ve BKİ'de de anlamlı bir düşüş saptanmıştır. Davranışsal tedavi ile kişilerin beslenme davranışlarında değişim gerçekleşmiştir. Yemek yeme ve bedensel etkinlik ile ilgili olumlu davranışların kalıcı olmasını ve yaşam tarzı haline gelmesini sağlamak, obezite tedavisinin temelini oluşturmalıdır.Anahtar sözcükler: Obezite, davranışsal tedavi, beslenme davranışları, girişim