Obstrüktif uyku apne sendromlu olan hastaların semptom ve komplikasyonlarını öngörmede pulse transit time yeri

Amaç: Güncel pratikte Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) şiddeti Apne Hipopne İndeksi (AHİ) ile belirlenmekle birlikte, AHİ ile hastalığın semptom ve komplikasyonları arasında her zaman doğrusal bir ilişki saptanamamaktadır. Bu çalışmanın amacı, hastanemiz uyku laboratuvarına başvuran OUAS ön tanısı olan hastaların semptom ve komplikasyonlarının öngörülmesinde Pulse Transit Time (PTT) yerinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hastanemiz uyku polikliniğine başvuran ve çalışmayı kabul eden hastalar dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri standart klinik veri formları ile kaydedildi. Hastalar AHİ'ne göre; AHİ<5 olanlar kontrol grubu, AHİ≥5 olanlar OUAS grubu olacak şekilde sınıflandırıldı. Tüm gece polisomnografi (PSG) kayıtları yeniden gözden geçirilerek PTT manuel olarak aynı araştırmacı tarafından skorlandı. Bir PTT düşüşü, hemen önceki 60 saniyedeki ortalama PTT'ye göre en az 15 ms azalma olması ve bunun en az 5 saniye sürmesi olarak tanımlandı. Bulgular: Çalışmaya 114 hasta dahil edildi. Bunlardan 7 tanesinde yetersiz uyku süresi olması, 4 tanesinde de PTT değerlerinin hesaplamaya uygun olmaması nedeni ile çalışma dışı bırakıldı ve analizler 103 olgu ile yapıldı. Bunların 46'sı kadın (%44.7), 57'si erkek (%55.3) olup ortalama yaş 48.69±15.62 idi. Olguların 81 tanesi OUAS tanısı alırken (24 kişi hafif, 23 kişi orta, 34 kişi ağır OUAS) 22'si kontrol grubu olarak tespit edildi. Olguların 26'sında (%25.2) gündüz artmış uykululuk (Epworth Uyku Skoru (EUS) ≥10) mevcuttu. Ortalama EUS ağır OUAS grubunda (p=0.021) istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Gündüz aşırı uykululuğu (EUS≥10) olan olgularda PTTi (pulse transit time indeksi) anlamlı yüksek bulundu (84.66 ± 59.19 vs 46.71 ± 33.47, p=0.009). AHİ ile gündüz artmış uykululuk arasında OUAS hastaları ve kontrol grup karşılaştırıldığında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p=0.189). OUAS hastalarında PTTi ve AHİ'nin semptom skorları ile korelasyonuna baktığımızda EUS ile ikisi için de (sıra ile rho=0.239, p=0.032 ve rho=0.248, p=0.025) zayıf ama anlamlı ilişki tespit edildi. Olgular arasında 72 kişide (%69.9) ek komorbid hastalık tespit edildi. En sık görülen komorbidite kardivasküler hastalıklardı (39 olgu, % 37.9). Noktüri 58 olguda (%56.3) varken, 75 olguda (%72.8) Reflü Semptom İndeksi (RSİ ≥5) yüksek bulundu. Noktüri sıklığı tüm OUAS grubunda anlamlı yüksekti (51 olgu, %87.9 vs 7 olgu, %12.1, p=0.009). Noktüri ve RSİ sıklığı arttıkça PTTi'de artış olmasına rağmen (noktüri için 60.50 ± 48.98 vs 51.09 ± 37.12, p=0.366, RSİ için 60.32 ± 46.43 vs 49.18 ± 41.07, p=0.311) bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildi. Kontrol grubu ile OUAS hastaları komplikasyon varlığı yokluğu açısından karşılaştırıldığında kardiyovasküler komplikasyonlar, hipertansiyon (HT) ve noktüri sıklığı arttıkça AHİ'de istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (sırası ile p=0.032, p=0.05, p=0.009). PTTi, OUAS grubunda daha yüksek olmakla beraber istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.576). AHİ ile PTTi arasında anlamlı korelasyon bulunmadı (p=0.123). Semptom ve komplikasyon öngörmede PTTi ve AHİ için lojistik regresyon analizi yapıldığında EUS ≥10 için PTTi'nin olguları predikte etme değeri bir kattan fazla artmış bulundu. OUAS hastalarında EUS≥10 öngören PTTi değeri için ROC analizi yapıldığında cut of değeri 50.43 alındığında sensivite: %63, spesifite: %64.4 (p=0.008, AUC=0.69) olarak hesaplandı. Sonuç: Çalışmamızda OUAS olgularında kardiyovasküler komplikasyonlar, hipertansiyon ve noktüri prevalansı anlamlı yüksek bulundu. Ancak AHİ değeri ile PTTi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon elde edilememiş, ayrıca OUAS ilişkili semptom ve komplikasyonları saptama konusunda PTT'nin AHİ'ye göre anlamlı bir üstünlüğü saptanamamıştır. Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, Pulse Transit Time, AHİ