Öğrenci, öğretmen ve öğretim programı açısından matematik eğitimi değerlerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, ortaokul son sınıf (8.sınıf) öğrencilerinin, ortaokul matematik öğretmenlerinin sahip olduğu matematik eğitimi değerler profilini ve ortaokul matematik dersi öğretim programında yer verilen matematik eğitimi değerlerinin incelenmesidir. Kısmen Karma Eşzamanlı Eşit statülü desende yürütülen bu araştırmanın katılımcılarını 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ankara ili sekiz merkez ilçesinde devlet okullarında öğrenim görmekte olan 970 ortaokul son sınıf öğrencileri ile bu okullarda görev yapmakta olan 25 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın yazılı veri kaynağını 2013-2014 eğitim-öğretim yılında uygulamaya konulan ortaokul matematik dersi (5-8.sınıflar) öğretim programı oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçlarını matematik eğitimi değerleri öğrenci ölçeği, matematik eğitimi değerleri öğretmen görüşme formu ve matematik eğitimi değerleri program inceleme yönergesi oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin, "hayatilik ve aktiflik", "matematiksel yeterlilik", "işlemlere bağlılık", "elitlik" ve "çaba ve ulaşılabilirlik" matematik eğitimi değerlerinden oluşan bir profile sahip olduğu tespit edilmiştir. Matematik öğretmenlerinin "hayatilik ve aktiflik", "matematiksel yeterlilik", "elitlik", "çaba ve ulaşılabilirlik", "duyuşsal özellikler", "odaklanma", "eğlence" ve "işlemlere bağlılık" matematik eğitimi değerlerinden oluşan bir profile sahip olduğu görülmüştür. Öğretim programında yer verilen matematik eğitimi değerlerinin ise "matematiksel yeterlilik", "hayatilik ve aktiflik", "çaba ve ulaşılabilirlik", "işlemlere bağlılık", "duyuşsal özellikler", "odaklanma" ve "elitlik" olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma kapsamında elde edilen derinlemesine ve bütüncül bulguların matematik eğitiminde değerlerin öneminin ortaya konulması ve ilgili tüm paydaşlara matematik eğitimi değerlerine yönelik farkındalık kazandırması açısından katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar sözcükler: matematik eğitimi değerleri, ortaokul öğrencileri, matematik öğretmenleri, öğretim programı.