Öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerin fiziksel olaylar konu alanına yönelik bilişsel becerilerinin sesli düşünme protokolü kullanılarak incelenmesi

Bu çalışmada öğrenme güçlüğü tanılı beşinci sınıf öğrencilerinin Fiziksel Olaylar konu alanına yönelik soruları çözerken kullandıkları bilişsel beceriler sesli düşünme protokolü kullanılarak incelenmiştir. Bu amaçla, nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseni uygulanmıştır. Çalışma grubu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Tokat ili Merkez ilçesinde yer alan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören altı öğrenme güçlüğü tanılı beşinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri "Sesli Düşünme Protokolü", "Öğrenci Bilgi Formu" ve "Öğretmen Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların Fiziksel Olaylar konu alanına yönelik soruları çözme sürecinde kullandıkları bilişsel becerileri belirlemek için katılımcılarla bireysel görüşme yapılarak Sesli Düşünme Protokolü uygulanmıştır. Ayrıca katılımcıların fen bilimleri dersine yönelik görüşlerini belirlemek için Öğrenci Bilgi Formu kullanılmıştır. Bunlara ek olarak katılımcıların derse yönelik durumlarıyla ilgili Öğretmen Bilgi Formu aracılığıyla fen bilimleri dersi ve destek eğitimi öğretmenlerinin görüşlerine başvurulmuştur. Katılımcıların Fiziksel Olaylar konu alanına yönelik soruları çözme sürecinde kullandıkları bilişsel beceriler analiz edilirken Bilişsel Davranışları Sınıflandırma Formunda belirlenen temalara göre betimsel analiz yöntemi uygulanmıştır. Diğer taraftan katılımcıların fen bilimleri dersindeki durumları Öğrenci Bilgi Formunda ve Öğretmen Bilgi Formunda yer alan maddeler için toplam puan hesaplanarak değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda öğrenme güçlüğü tanılı katılımcıların Fiziksel Olaylar konu alanına yönelik soruları çözerken tüm katılımcıların her soruda 'problemi anlama', 'tahmin etme' ve 'sonuç oluşturma' becerilerini uyguladığı, katılımcıların çoğunluğunun 'problemi analiz etme' becerisini kullandığı ve hiçbir katılımcının 'planlama' becerisini kullanmadığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda katılımcıların genellikle doğru yanıta ulaştıkları, yanıtlarının gerekçelerini açıklamaya çalıştıkları ancak yaptıkları açıklamaların çoğunlukla yetersiz kaldığı görülmüştür. Ayrıca katılımcıların kendi görüşleri, derslerine giren ve fen bilimleri dersi kapsamında destek eğitimi veren öğretmenlerinin görüşleri değerlendirildiğinde katılımcıların fen bilimleri dersine ilgi duydukları, dersteki etkinliklere katılmaya istekli oldukları, derste soru sormaya çekinmedikleri ve derste tahtaya kalktıkları ancak derste dikkatlerini toplama, kavramsal öğrenme, evde tekrar etme ve düzenli ödev yapma konularında kendilerini zayıf hissettikleri bulunmuştur. Katılımcıların bir kısmının ise ders içeriğini günlük hayatla ve başka derslerle ilişkilendirme konularında zorlandıkları görülmüştür. Bu bağlamda fen bilimleri öğretmenleri derslerinde öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerin 'problemi analiz etme' ve 'planlama' becerilerinin geliştirilmesine, kavramsal öğrenmelerinin dolayısı ile yaptıkları bilimsel açıklamaların iyileştirilmesine, dikkatlerini toplamalarına ve evde düzenli çalışmalarına yönelik etkinlikler planlayarak bu öğrencilerin fen bilimleri dersindeki başarılarının artırılmasına destek olabilir. Ayrıca ihtiyaç duyan öğretmenler için öğrenme güçlüğü tanılı öğrencileri daha aktif hale getirecek öğretim etkinliklerinin tasarlanmasına yönelik hizmet içi eğitimler verilebilir.