Öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: Araştırmanın temel amacı öğretmenlerin sergiledikleri öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin akademik öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Öğretmen liderliği ile öğrenci öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmeyi amaçlayan bu çalışmanın alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Yöntem: Öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaya çalışan bu araştırma ilişkisel model ile yapılmış betimsel bir çalışmadır. Araştırma verileri İstanbul ilindeki bir devlet üniversitesinin İngilizce hazırlık sınıfında eğitim görmekte olan toplamda 221 katılımcıdan toplanmıştır. Verileri elde etmek için öğrenciler tarafından cevaplandırılan Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği ve Akademik Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. SPSS 26 paket programı verilerin analizinde kullanılmıştır. Çalışmada aritmetik ortalama, yüzdelik, standart sapma, tek yönlü varyans testi, Pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Öğretmen liderliği davranışlarının öğrenci öz yeterlik düzeyi ile arasın-da orta düzeyde olumlu yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiş ve öğretmen liderlik davranışlarının öğrenci öz yeterlik algısı üzerinde olumlu yönde bir yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca katılımcılardan elde edilen demografik bilgiler ile öğrencilerin öğretmen liderliği algıları ve öz yeterlik düzeyleri ile, yaş, doğduğu yer, mezun olduğu alan, okulu tercih nedenleri, kardeş sayısı, anne ve baba mesleği değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak not ortalamasına ve mezun olduğu lise türüne göre yapılan analizde öğretmen liderliği ve öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Sonuç ve Öneriler: Öğretmen liderliği ile öğrenci öz yeterliği arasında karmaşık ve çok yönlü bir ilişki vardır. Öğretmen liderliği, destekleyici ve güçlendirici bir öğrenme ortamı yaratarak öğrencilerin öz yeterliği üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilir. Etkili öğretmen liderler, olumlu davranışlarla örnek olabilirler, öğrenci başarısı için fırsatlar sağlayabilir, teşvik edici olabilir ve destek sunabilirler. Tüm bu unsurlar, öğrencinin öz yeterliliğinin artmasına katkıda bulunabilir. Anahtar kelimeler: Liderlik, öz yeterlik, öğretmen liderliği, öğrenci öz yeterliği