Examining online testing practices in foreign language education through the perceptions of instructors and students: A case study

Bu araştırmanın amacı, yabancı dil öğretiminde çevrimiçi sınav uygulamalarının öğretmen ve öğrencilerin gözüyle incelemek ve mevcut durum hakkında betimsel bir resim ortaya koymaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenine uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Türkiye'nin güneyinde yer alan bir ilde bulunan özel bir üniversitenin hazırlık sınıfında eğitimlerine devam eden 134 hazırlık sınıfı öğrencisi ve 26 öğretim elemanından oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, 2019 Aralık ayında başlayan ve hâlihazırda etkisini sürdüren Covid-19 pandemisi nedeniyle çevrimiçi veri toplama araçları kullanılarak toplanmıştır. Bu amaçla, hem öğrenciler hem de öğretim elemanları için ayrı ayrı görüş formları hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde nicel betimsel ve karşılaştırma analizlerinden ve içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin yüz yüze sınavlardaki başarı düzeylerinin cinsiyete, İngilizce seviyesine veya bilgisayar becerilerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma göstermediği, ancak yaşlarına göre ters oranlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin yüz yüze sınavlardaki stres düzeyleri ise yaş, İngilizce seviyesi veya bilgisayar becerilerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma göstermezken cinsiyetlerine göre erkek öğrencilerin lehine anlamlı bir şekilde farklılık göstermiştir. Öğrencilerin çevrimiçi sınavlardaki başarı durumları cinsiyetlerine ve yaşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemiş, ancak İngilizce seviyelerine ve bilgisayar becerilerine göre doğru orantılı bir şekilde anlamlı farklılaşma göstermiştir. Öğrencilerin çevrimiçi sınavlardaki stres düzeyleri ise yaşlarına veya İngilizce seviyelerine göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılaşma göstermezken cinsiyetlerine ve bilgisayar becerilerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmıştır. Buna göre, kadın öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek stres düzeyine sahip olduğu; bilgisayar becerisi düşük olan öğrencilerin ise daha üst düzey bilgisayar becerilerine sahip öğrencilerden daha yüksek stres seviyesine sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan nitel verilerin çözümlenmesi sonucunda öğrenciler, daha az stresli bir sınav atmosferi oluşturması, yer esnekliği ve daha iyi konsantrasyon sağlaması gibi özelliklerinin çevrimiçi sınavların avantajları olduğunu; bağlantı/teknik problemler ve bu problemlerle ilişkili olarak ortaya çıkan stres, kopya çekmeye müsait sınav ortamı, adaptasyon/konsantrasyon problemleri, uygun yer bulma ve iletişimde zorluk gibi durumların ise çevrimiçi sınavların dezavantajları olduğunu ifade etmiştir. Öğrencilerin çevrimiçi sınavlarda karşılaştığı başlıca problemlerin bağlantı problemleri/teknik problemler ve ses/gürültü problemleri olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler çevrimiçi sınavlarla ilgili değiştirilmesi/geliştirilmesi gereken 18 faktör belirtmiş, bu faktörler arasında en çok belirtilenleri sınav süresinin uzatılması, mikrofon ve kameranın sınav esnasında açık tutulması kuralının kaldırılması olmuştur. Buna ek olarak, çevrimiçi sınavlarda neden ek süre verilmesi gerektiği konusunda 11 gerekçe ortaya koymuş, bu gerekçeler arasında en çok dile getirileni bağlantı ve teknik özelliklerdeki farklılıklar olmuştur. Öğrencilerin çoğu çevrimiçi sınavlarda gerçek performansını gösterdiğini ifade ederken bazı öğrenciler daha iyi performans gösterdiklerini de belirtmiştir. Öğrenciler çevrimiçi sınavlarda en çok zorlandığı beceri dinleme becerisi olduğunu; bir tercih hakları olsa çevrimiçi sınavları, beceri olarak ise en çok konuşma becerisinin çevrimiçi olarak ölçülmeye devam etmesini isteyeceklerini dile getirmiştir. Öğretim elemanlarının verilerinin incelenmesi sonucunda, öğretim elemanlarının çoğunun kurumlarındaki çevrimiçi sınav uygulamalarının kopyayı önleme, açık uçlu sorulardan oluşması, mevcut koşullarda yeterli ve güvenilir olması gibi gerekçeleri öne sürerek kullanışlı olduğunu düşündükleri görülmüştür. Ayrıca, öğretim elemanları çevrimiçi sınavlarda kopya olayları, bağlantı problemleri, sınav gözetiminin zorluğu ve puanlama problemleri olmak üzere dört konuda problemler yaşadıklarını ifade etmiştir. Öğretim elemanları, çevrimiçi sınavların daha az stresli olması, çevre dostu olması, kolay puanlanabilir olması, yer esnekliği ve zaman tasarrufu sağlaması, öğrencileri gelecek mesleklere hazırlaması ve otonom öğrenmeye teşvik etmesi gibi özelliklerinin avantajları olduğunu; kopyaya elverişli bir ortam yaratması, sosyal etkileşimin yetersizliği, öğrencilerin becerilerini ölçmede yetersizlik, zaman alıcı ve yorucu olması, her iki taraf için de stresli olması, ekran kullanma kısıtlılığı ve teknik sorunlar gibi unsurların ise bu sınavların dezavantajları olduğunu ifade etmiştir. Öğretim elemanları, çevrimiçi sınavlara yönelik alternatif olarak proje/portfolyo değerlendirmesinin yapılabileceğini, öğrencilerin sınav esnasında bilgisayarlarının kitlenerek farklı sayfaları/tarayıcıları açmasının engellenebileceğini, intihal tespit programlarından yararlanılabileceğini, güvenilir elektronik sınav gözetim sistemlerinden yararlanılabileceği, öğrencilere kullanmak üzere aynaların gönderilebileceği, farklı soru türlerinin kullanılabileceği ve bu soruların karıştırılarak öğrencilere sunulabileceği gibi önerilerde bulunmuştur.