Öğretmenlerin başarılı zekâ kuramına dayalı öğretme stillerinin incelenmesi (Diyarbakır ili örneği)

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin başarılı zekâ kuramına dayalı öğretme stillerinin belirlenmesine yöneliktir. Sternberg tarafından geliştirilen başarılı zekâ kuramı bireylerin üstbilişsel düşünme becerilerinin geliştirilmesini hedefler. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda; Paloş ve Maricutoui (2006) tarafından geliştirilen, 23 maddeden oluşan "Başarılı Zekâ Öğretim Stili Ölçeği (BZÖSÖ)" Türkçe 'ye uyarlanmıştır. Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 6 branştan 273 öğretmen bu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Dilsel eşdeğerlilik için ölçeğin orijinal formu ile Türkçe formundan alınan puanlar arasında pozitif yönlü, yüksek bir korelasyon tespit edilmiştir. BZÖSÖ'nün Türkçe formunun yapı geçerliliği Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanarak test edilmiştir. AFA'da BZÖSÖ'nün orijinal formunda olduğu gibi Türkçe formunda hafıza, analitik düşünme, yaratıcı düşünme ve uygulamalı düşünme olarak dört alt boyutunun olduğu saptanmıştır. Uyarlanan ölçek, orijinal form ile uyumlu olup varyansın %61'ini açıklayan bir yapıya sahiptir. DFA'da belirtilen uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğu görülmüştür. Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ölçeğin geneli için .95; ölçeğin alt boyutları için ise sırasıyla .82, .83, .86 ve .87 şeklinde bulunmuştur. Madde korelasyonlarının tüm maddeler için .30 alt sınırını geçtiği tespit edilmiştir. İkinci aşamada veriler cinsiyet, eğitim durumu, branş ve kıdem değişkenlerine göre betimsel olarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, frekans, yüzde, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Scheffe ve LSD testleri kullanılmıştır. Değişkenler bakımından gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Ancak öğretmenlerin başarılı zekâ kuramı çerçevesinde öğretim stillerine yönelik öz algılarının çok yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Modern eğitim sistemlerinde eğitimin kalitesini artırmak için öğretmenlerin analitik, yaratıcı ve uygulamalı düşünme becerilerini geliştirmelerine yönelik farkındalık oluşturulması önem arz etmektedir. Anahtar Sözcükler: Başarılı zekâ kuramı, öğretim stili, hafıza becerileri, analitik düşünme, yaratıcı düşünme, uygulamalı düşünme.