Öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenleri ile örgütsel muhalefet algıları arasındaki ilişki

Bu araştırmada resmi ve özel tüm kademe okullarda görev yapan ve sendika üyesi olan öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenleri ile örgütsel muhalefet algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Elazığ il merkezindeki 8600 öğretmen oluştururken bu öğretmenlerden çalışmaya gönüllü olarak katılan 383 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın iki farklı değişken içermesi sebebi ile verilerin toplanmasında iki ayrı ölçek kullanılmıştır. Uğurlu ve Arslan (2020) tarafından geliştirilen Sendikal Örgütlenme Nedenleri Ölçeği ve Dağlı (2015) tarafından uyarlanan Örgütsel Muhalefet Ölçeği kullanılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiğinden verilerin analizinde parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin sendikal örgütlenme nedenlerine yönelik algıları (x̄=3,37) ile "Katılıyorum" düzeyinde, örgütsel muhalefet algıları ise (x̄=3,37) ile "Büyük Oranda Katılıyorum" düzeyindedir. Öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenleri ile cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum, eğitim durumu ve yerleşim yeri değişkenleri açısından alt boyutlarda ve ölçek genelinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel muhalefet algıları ile yaş, mesleki kıdem, eğitim durumu değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmiş; cinsiyet, medeni durum ve yerleşim yeri değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenleri ile örgütsel muhalefet algıları arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yapılan ilişki analizinde öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenlerinin, örgütsel muhalefet algılarının %3,7'sini negatif yönde açıkladığı ve sendikaya üye olma nedenlerinin örgütsel muhalefeti %19.3 oranında negatif yönde yordadığı belirlenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin sendikaya üye olma nedenlerinin örgütsel muhalefet algılarıyla negatif yönlü bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Sendikaların, üyelerinin muhalefet algılarını daha iyi anlamak ve bu algıları yapıcı bir şekilde yönetmek için daha şeffaf ve katılımcı bir politika benimsemeleri önerilmektedir. Örgütsel muhalefet algılarının yaş, mesleki kıdem ve eğitim durumu gibi değişkenler açısından farklılık gösterdiği göz önüne alındığında, eğitim yöneticilerinin bu farklılıkları dikkate alarak daha kapsayıcı bir yönetim anlayışı benimsemeleri gerekmektedir. Özellikle genç öğretmenlerin örgüt politikalarına yönelik algılarının güçlendirilmesi için onların görüşlerine daha fazla yer verilmesi önemlidir. Bu araştırma, sendikal örgütlenme nedenleri ve örgütsel muhalefet algıları arasındaki ilişkiyi inceleyen sınırlı sayıda çalışmadan biridir. Gelecek araştırmalarda farklı iller ve eğitim düzeylerinde çalışan öğretmenlerin katılımıyla daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılması önerilmektedir. Böylece, elde edilen sonuçlar genel bir perspektif sunabilir. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Örgütlenme, Sendikacılık, Örgütsel Muhalefet