Okul kazalarını önlemeye yönelik verilen kazasız günler eğitim programının öğrencilerin bilgi ve davranışlarına etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, okul kazalarını önlemeye yönelik verilen kazasız günler eğitim programının öğrencilerin bilgi ve davranışlarına etkisini belirlemektir. Yöntem: Araştırma ön-test ve son-test girişim ve kontrol gruplu yarı deneysel tiptedir. Çalışma, Antalya'da iki ilkokulda 2015-2016 eğitim-öğretim döneminde 414 dördüncü sınıf öğrencileri ile yapılmıştır. Veriler Tanıtıcı Soru Formu ve Öğrencilerin Okul Kazalarında Güvenlik Önlemlerine Yönelik Bilgi ve Davranış Ölçekleri kullanılarak elde edilmiştir. Önce girişim ve kontrol grubundaki öğrencilere ön-test yapılmış, daha sonra girişim grubuna "Kazasız Günler Eğitim Programı (KGEP)" uygulanmıştır. Dört hafta süren eğitim programında her hafta farklı bir uygulama (anlatım, soru-cevap, doğru-yanlış oyunu, sözcük avı, çengel bulmaca ve tartışma) yapılmıştır. Öğrencilere eğitimin kalıcı olması için broşür, eğitim sonunda ise başarı belgeleri verilmiştir. Eğitimden beş hafta sonra eğitimin etkinliğini değerlendirmek için, hem girişim hem de kontrol grubuna son test uygulanmıştır. Verilerin analizinde ortalama, yüzdelik, Fisher'in Kesin Ki-Kare Testi, Pearson Ki-Kare testi, Mann-Whitney U testi, Bağımsız İki Örneklem t testi (Independent Samples t Test), Wilcoxon Eş Testi ve İki Eş Arasındaki Fark Testi kullanılmıştır. Bulgular: Girişim grubundaki öğrencilerin eğitim sonrası son-test bilgi ve davranış puan ortalamalarının kontrol grubundan daha yüksek olduğu ve aralarındaki farkın da istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001). Her iki grupta hem bilgi hem de davranış puan ortalamalarında artış olmuştur (p<0.001). Girişim ve kontrol grubundaki öğrencilerin en fazla teneffüste (%85.5), okul bahçesinde (%78.2) kendilerinin ve arkadaşlarının dikkatsizliklerinden (%56) dolayı kaza geçirdikleri belirlenmiştir ancak istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Girişim ve kontrol grubundaki öğrencilerin kaza çeşitleri bakımından en fazla düşme (%72.6) ve arkadaşı ile çarpışma (%61.2) yaşadığı belirlenmiştir. Sonuç: Öğrencilere okul döneminde periyodik olarak kazaların önlenmesi konusunda eğitim verilmesi, okul hemşireleri tarafından okul ve çevresinin düzenlenmesi ve ilgili yerlere bildirimlerin yapılması önemlidir. Anahtar Kelimeler: okul kazası, önleme, okul çocuğu, okul sağlığı hemşiresi, eğitim