Okul kültürü üzerine yönetici ve öğretmen görüşlerinin nitel bir analizi: Bakü örneği

Bu araştırma kapsamında, Bakü'de devlet okulu ve özel okullarda çalışan öğretmen ve yöneticilerin okul kültürüne ilişkin görüşleri incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yönetiminin fenomenoloji deseniyle tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri 2019-2020 akademik yılının güz döneminde Bakü ilinde iki devlet ve iki özel okulda görevli 20 öğretmen ve dört yöneticiden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler, katılımcılarla yüz yüze yapılan görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Toplanan veriler, içerik analiz ile kodlanmıştır. Veri analizi sonucunda ulaşılan bulgular, okul kültürü tanımları, okul kültürü algıları, okul kültürünün önündeki engeller ve okul kültürünün geliştirilmesi temaları altında toplanmıştır. İlk başlık olan okul kültürü tanımlarına ilişkin temada, okul kültürünün katılımcılar tarafından, "ilişkiler, davranışlar, eğitim faaliyetleri, gelenekler ve etik kurallar" şeklinde tanımlandığı tespit edilmiştir. Katılımcıların okul kültürü algılarına yönelik görüşleri incelendiğinde, okul kültürünün çalışanlarda ve öğretmenlerde bir bütün olarak "motivasyon sağladığı, okula bağlılık oluşturduğu, sorumluluk aşıladığı, ilişkileri geliştirdiği, kimlik kazandırdığı ve öğrencilerin istidatlarını ortay çıkardığı" sonucuna ulaşılmıştır. Üçüncü tema olarak, okul kültürünün önündeki engeller incelenmiştir. Katılımcılar, konuya ilişkin, "fazla ders yükü, maddi sorunlar, velilerin okulun işlerine karışması, altyapı sorunları, öğretmenlerin ve yöneticinin sık sık değişmesi" gibi görüşler bildirmişler. Okul kültürünün geliştirilmesi, katılımcılar tarafından "okul içi ve okul dışında aktiviteler yapma, sorumlulukları yerine getirme, öğretmenleri ve öğrencileri motive etme, velilerle iletişim kurma" şeklinde belirtilmiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak, yöneticilerin öğretmenlerle daha fazla etkileşim içinde olması ve onları tanıması, okul içi ve okul dışında aktiviteler yapılması, mezunların okula davet edilmesi, velilere seminer veya eğitimler verilmesi, velilerin okula davet edilmesi önerilmiştir. Anahtar sözcükler: okul kültürü, örgüt kültürü, fenomenoloji, yöneticiler, öğretmenler, Bakü