Örgüt kültürü
Bu konu başlığı altında 393 tez
Getto ve örgüt kültürü: İstanbul'daki Suriye gettoları örneği
Çalışmada ilgili yazında eksik bırakılan 'getto ve örgüt kültürü' ilişkisinin İstanbul'daki Suriyeli gettolar özelinde, yüz yüze mülakatlar aracılığıyla incelemesi amaçlanmaktadır. Çalışmada İstanbul'da yaşayan Suriyeli nüfusunun yoğun olarak ikamet ettiği Fatih, Sultangazi ve Sultanbeyli ilçelerindeki gettolarda (i) gettolaşma olgusunun olup olmadığı incelenmekte (ii) gettoların örgüt kültürünün temel özelliklerini taşıyıp taşımadığı analiz edilmekte ve (iii) gettoların örgüt kültürü Parsons AGIL Modeli (1937), Peters ve Waterman'ın Mükemmellik Modeli (1995) ve Hofstede Modeli'ne (1980;1991;2011) göre değerlendirilmektedir. Analiz sonuçları Fatih ve Sultangazi ilçelerinin bazı mahallelerinde gettolaşmanın oluştuğunu, Sultanbeyli ilçesinde ise oluşmadığını göstermektedir. Fatih ve Sultangazi ilçelerinin ilgili mahallelerindeki örgütlerin, Suriyeli kültürünü taşımaya devam ederek benzerlik gösterdikleri dikkati çekmiştir. Sultanbeyli ilçesinde ise diğer ilçelerden farklı olarak gettolardaki Suriyelilerin yalnızca kendi kültürlerini devam ettirmedikleri, Türk kültürünü de benimsemeye başladıkları bulgusuna erişilmiştir. Fatih ve Sultangazi ilçelerinde yer alan Suriyeli örgütlerin kültürü Parsons AGIL Modeli (1937) ve Peters ve Waterman Mükemmellik Modeli (1995)'ne göre değerlendirildiğinde benzerlik gösterirken, Sultanbeyli ilçesi bu ilçelerden farklılaşmaktadır. Hofstede Modeline göre üç ilçe modelin tüm sınıflamalarında benzerlik göstermektedir.
İşletmelerde örgüt kültürlerinin karşılaştırılmalı incelenmesi
Örgüt kültürü kavramı işletmelerin ve kurumların üzerinde durdukları önemli bir araştırma konusu olarak düşünülmektedir. Örgüt kültürü üzerine yapılan çalışmalara göre; örgüt kültürünün çok çeşitli işletme çıktı ve olgusunu etkilediği görülmüştür. Bu noktada örgüt kültürü tipi ya da türü bir işletmenin çalışan bağlılığı, çalışan tatmini, yönetim şekli, liderlik tarzı, örgütsel sessizlik durumu gibi önemli kurumsal unsurlarını doğrudan etkileyecektir. Bu çalışmanın amacı işletmelerde farklı örgüt kültürü tip ve modellerinin incelenmesi ve karşılaştırılmasıdır. Çalışmada çeşitli örgüt kültürü modelleri ile yapılmış çalışmalar incelenerek, farklı örgüt kültürü tiplerinin nasıl sonuçlar ortaya çıkardığı tartışılacaktır. Çalışmada çeşitli literatür kaynakları incelenerek, farklı örgüt tiplerine yönelik bazı önemli çıkarımlara ulaşılması hedeflenmektedir. Bu bağlamda çalışmanın literatüre teorik bir bakış açısı sunarak faydalı olacağı düşünülmektedir.
Özel hastanede çalışan sağlık personelinin dönüştürücü liderlik ve örgüt kültürü ilişkisinin incelenmesi: Bir özel hastane örneği
Dönüştürücü liderlik olgusu, oluşturduğu vizyon ile çalışanları harekete geçirerek değişimsel sürekliliği sağlayan, politik, teknik ve kültürel sistemde yaptığı değişikliklerle örgütü yeni eğilime göre düzenleyen bir liderlik tarzı olarak son yıllarda birçok araştırmacının ilgisini çeken bir konudur. Bu araştırma, bir özel hastanede çalışan sağlık personelinin dönüştürücü liderlik özelliklerinin örgüt kültürü üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Kesitsel olarak planlanan araştırmanın evrenini, İstanbul'da faaliyet gösteren özel bir hastane oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri ise, anket tekniği ile toplanmıştır. Veri toplamak amacıyla Avolio&Bass tarafından geliştirilen ve Koç (2020) tarafından Türkçe geçerlik güvenilirlik çalışması yapılmış ''Dönüşümcü Liderlik Ölçeği'' ve Denison tarafından geliştirilen ve Yahyagil (2004) tarafından Türkçe geçerlilik güvenilirliği yapılmış ''Örgüt Kültürü Ölçeği'' kullanılmıştır. Ölçekler, İstanbul ilinde faaliyet gösteren bir hastanenin idari ve hasta hizmetleri birimlerinde çalışan 375 kişiye uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS istatistik analiz programı ile analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, sağlık çalışanlarının dönüştürücü liderlik ve örgüt kültürü algıları ile cinsiyetleri arasında istatistikî olarak anlamlı bir ilişki olmadığı; diğer taraftan sağlık çalışanlarının dönüştürücü liderlik alt boyutları olan entelektüel uyarım ve uygun bir model olma (t=2,056; p<0,05) ve bireysel ilgi (t=2,182; p<0,05) ile örgüt kültürü alt boyutundan olan uyum (t=2,324; p<0,05) ölçeğinde hastanede çalıştıkları pozisyonlara göre anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Gerçekleştirilen korelâsyon analizi sonucunda, dönüşümcü liderlik alt boyutlarından ilham vererek güdüleme (r=0,632), entelektüel uyarım ve uygun bir model olma (r=0,636), grup amaçlarının kabul edilmesini sağlama (r=0,620) ile misyon arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki bulunduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Lider, Dönüştürücü Lider, Kültür, Örgüt Kültürü
Örgüt kültürünün yabancılaşma üzerindeki etkisi
İlişkisel tarama modelindeki bu araştırma, ortaöğretim kurumu öğretmenlerinin örgütsel kültür algılarının işe yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2015–2016 Eğitim - Öğretim Yılında Siirt merkezde 20 ortaöğretim okulunda (lisede) görev yapan 525 öğretmen oluşturmaktadır. Evrende görev yapan öğretmen sayısının çok fazla olmaması sebebiyle örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Ancak dönen406 ölçekten 378 tanesinin analiz edilmeye uygun olduğu görülmüştür. Bu araştırma için Terzi (2005) tarafından geliştirilen ve okullardaki kültürel yapıyı ortaya çıkaran "Örgütsel Kültür Ölçeği"ile Elma (2003) tarafından geliştirilen ve öğretmenlerin okula yabancılaşma düzeyini belirleyen "İşe Yabancılaşma Ölçeği"kullanılmıştır. Araştırmada sonucunda elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 21 ve R-Project paket programlarından yararlanılmıştır. Analiz kapsamında güvenirlilik analizi, frekans tabloları, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson Korelasyon vePath analizi uygulanmıştır. Analizlerin normallik varsayımları Kolmogorov-Smirnov testiyle incelenmiştir. Varyansların homojenliği için Levene testi kullanılmıştır. Test sonuçları α=0.01 veya α=0.05 hata düzeylerinde yorumlanmıştır. Öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkinalgılarıcinsiyet, öğrenim düzeyi, kıdem ve medeni duruma göre anlamlı bir farklılık göstermezken,yaşa göre ise sadece bürokratik kültür alt boyutundaanlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Benzer olaraköğretmenlerin işe yabancılaşmaalgılarıöğrenim düzeyi, kıdem, medeni durumve yaş değişkenine göre anlamlıfarklılıkgöstermemiştir; ancakcinsiyetegöreöğretmenler arasında anlamsızlık ve yalıtılmışlık alt boyutlarında anlamlıbir fark görülmüştür. Bunailavetenöğretmenlerin örgüt kültürü algılarıylaişe yabancılaşma arasında negatif düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulgulanmıştır. Yapılan analizlerdeörgüt kültürünün işe yabancılaşmanın anlamlıbiryordayıcısıolduğugörülmüştür. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre örgüt kültürünün boyutları okula yabancılaşma boyutu üzerinde yordama etkisine sahip değildir. Diğer yandan destek kültürünün yabancılaşmayı yordamadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgüt, Kültür, Örgütsel Kültür, YabancılaĢma.
Lise öğretmenlerinin örgütsel kültür ve değerlere göre yönetim algıları
Bu araştırma lise öğretmenlerinin örgüt kültürü ile değerlere göre yönetim algıları arasındaki ilişki incelenmek ve değerlere göre yönetimin örgüt alt kültürlerini yordama durumunu tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Batman ilinde görev yapan 483 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada ''Örgütsel Kültür Ölçeği'' ve ''Değerlere Göre Yönetim Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, okullarda kültürün alt boyutları olan rol, destek, güç ve başarı kültürünün hâkim olduğuna ilişkin algıları ile değerlere göre yönetime ilişkin algıları yüksektir. Öğretmenlerin, güç kültürü algıları mesleki kıdemlerine göre; değerlere göre yönetim algıları da cinsiyet değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. Örgüt kültürü alt boyutları ile değerlere göre yönetim arasında orta düzeyde bir ilişki bulunduğu, değerlere göre yönetimin örgüt alt kültürlerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgüt kültürü, okul kültürü, değerlere göre yönetim, değer, kültür
Dijitalleşmenin örgüt kültürüne etkisi: Bir alan araştırması
Teknolojideki gelişmenin bir sonucu olarak kamu yönetiminde bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygın olarak kullanıldığı e-Devlet temelinde bir dönüşüm yaşanmaya başlamıştır. E-Devlet yaklaşımı kamu hizmetlerinin dijital alanlarda daha hızlı bir şekilde yürütülmesini sağlarken, aynı zamanda idareler, vatandaşlar ve diğer hizmet alıcılarının karşılıklı iletişim kurmasını kolaylaştırmaktadır. Türkiye'de kurumsal faaliyetlerde ve kamu hizmeti sunumunda dijital alana özgü yeni nesil teknolojilerin kullanılmaya başlaması, idarelerde yerleşik örgüt kültürünü de değişime zorlamaktadır. Bu çalışmada kamu yönetiminde yaşanan dijital dönüşümün örgüt kültürüne yansıması, dijital teknolojilerin kullanılması ve bunun sonuçlarının kamu çalışanlarının yapısal olarak örgüt kültürü ve örgüt kültürünün taşıyıcı ve sembolik öğelerine yönelik algı ve tutumlarına etkisi boyutuyla araştırılmıştır. Bu kapsamda araştırma örnekleminin seçildiği Bakanlık düzeyindeki kamu idaresinin merkez ve taşra teşkilatında görevli toplam 1.090 kamu çalışanından anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Anket çalışması için Denison örgüt kültürü modeli ölçeği ve örgüt kültürünün temel taşıyıcı ve sembolik öğelerine ilişkin genel bir ölçek kullanılmıştır. Analizler sonucunda, kamu çalışanlarının dijital ortamda günlük aktif olarak geçirdiği sürelerin yapısal olarak örgüt kültürünün katılım ve misyon boyutları ile örgüt kültürünün taşıyıcı ve sembolik öğeleri üzerindeki çalışan algısını pozitif yönde etkilediği, yüz-yüze iletişimin azalmasının somut kültür öğelerinin algılanması üzerindeki etkisinin negatif yönlü olduğu, teknolojik dönüşümü benimseme düzeyi ve görevin teknolojiye bağımlılığının her iki ölçek için anlamlı bir etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgular Tez çalışmasının temel hipotezini desteklemektedir. Bu çalışma kültürel normların ve sembolik kültür öğelerinin dijital çalışma alanlarına da aktarılabildiği, örgüt içi iletişimde dijital iletişim ve yüz-yüze iletişimden oluşan hibrit bir iletişim modelinin geliştiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler Kamu Yönetimi, e-Devlet, Dijital Dönüşüm, Örgüt Kültürü, Çalışan Algısı
Liderlik, örgüt kültürü ve örgüt yapısı arasındaki etkileşimler: Öz-liderlik temelli bir örgüt tasarlamak
Bu araştırmanın temel amacı her bireyin liderlik davranışı sergilemesini sağlayan bir örgüt tasarımının hangi koşullarda mümkün olabileceğini keşfetmektir. Çalışma örgüt tasarımı kavramını tartışmakta ve öz-liderlik temelli bir örgüt tasarımının nasıl olacağını araştırmaktadır. Bu doğrultuda temellendirilmiş kuram yöntemini ana araştırma stratejisi olarak kabul ederek yorumlayıcı ve tümevarımcı bir anlayışla nitel bir araştırma tasarımı kurgulanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde liderlik kavramı kısaca tanımlanmış ve öz-liderlik yaklaşımı postmodern liderlik anlayışı bağlamında açıklanmış ve tartışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde örgüt tasarımı ele alınmış ve örgüt yapısı, örgüt kültürü ve örgüt stratejisi boyutları üzerinden açıklanmıştır. Ayrıca, öz-liderlik temelinde örgüt tasarımını yeniden düşünmenin önemi ve gerekliliği tartışmaya açılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümü araştırma tasarımını anlatmaktadır. Araştırma yorumlayıcı düşünceye dayanmakta ve verilerden yola çıkarak öz-liderlik temelli örgütlere ilişkin bir kuram oluşturmaya çalışmaktadır. Bu amaçla temellendirilmiş kuram yöntemini benimsemektedir. Tümevarım çalışmanın odak noktasıdır. Bu amaçla belge inceleme, derinlemesine görüşme ve odak grup görüşmelerini içeren bir araştırma deseni tasarlanmıştır. Bu kapsamda 3 kişiyle 3 derinlemesine görüşme ve 34 kişiyle 8 odak grup görüşme olmak üzere toplam 37 kişiyle 11 görüşme yapılmıştır. Temellendirilmiş kuram gereği veri toplama ve veri analizi süreçleri birlikte yapılmıştır. Belge inceleme ve derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanan veri açık kodlama yapılarak çözümlenmiş ve kategoriler ortaya çıkarılmıştır. Bu kategoriler doğrultusunda, odak grup görüşmelerinde yeniden veri toplanmıştır. Bu veriler de sırasıyla eksen ve seçici kodlama yapılarak çözümlenmiştir. Tüm bu analizlerin sonucunda, öz-liderlik anlayışına dayanan örgütlerin yapısal ve kültürel özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Öz-liderlik temelli bu örgütler müşterek örgüt olarak adlandırılmış; etki ve önem düzeyleri tartışılmıştır.
Çelişik duygulu cinsiyetçiliğin kadın ve erkek yönetici tercihine ilişkin tutumlara etkisi: Bir alan çalışması
Bu çalışmanın amacı çalışanların çelişik duygulu cinsiyetçi tutumlarının beraber çalışmak istedikleri yönetici tercihlerini nasıl etkilediğinin ve örgüt kültürünün bu ilişkiyi nasıl etkilediğinin incelenmesidir. Araştırmaya merkezi Ankara'da faaliyet göstermekte olan bir holdingin 20 şirketinden 245 beyaz yaka çalışan katılmıştır. Katılımcılar çelişik duygulu cinsiyetçilik, örgütlerde algıladıkları cinsiyet eşitliği ve hemcinsleri ve karşıcinsleri olan yöneticilere yönelik tutumları ile ilgili anketlere cevap vermiştir. Örgüt kültürünün eşitlikçi algılanmasının erkek katılımcılar için kadın yönetici tercihini pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Düşmani cinsiyetçiliğin hem kadın hem erkek katılımcılar için yönetici tercihini yordamadığı saptanmıştır. Cinsiyetçilik ve yönetici tercihi ilişkisinde örgüt kültürünün düzenleyici bir rolü bu çalışmada bulunamamıştır. Kadın ve erkek katılımcılar arasında yönetici tercihi bakımından bir fark olmadığı bulunmuştur. Hem kadın hem erkek katılımcılar kendi cinsiyetlerinden yöneticilerle çalışmayı tercih etme eğilimindedir. Bulgular, araştırmada yer alan kısıtlar ve gelecek araştırmalar için öneriler tartışılmış ve kurumlar ile insan kaynakları yöneticilerine çeşitli önerilerden bahsedilmiştir. Anahtar sözcükler: Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik, Örgüt Kültürü, Yönetici Tercihi, Hemcinsçilik, Yönetimde Kadın.
Yönetimde karar verme stillerinin örgüt kültürüne etkisi
Yönetim bilimi insanlığın ortaya çıkışından beri insanların bilinçli veya bilinçsiz olarak kullandığı bir disiplindir. Yönetimin olmazsa olmazı olan karar verme, alternatifler arasından tercih yapmaktır. Karar verme stili, karar vericinin karar verirken benimsediği yaklaşımıdır. Yöneticilerin karar verme stilleri örgütün dış ve iç paydaşlarını etkilemektedir. Bu araştırmamızda karar verme stillerinin örgüt kültürü üzerindeki etkileri incelenmektedir.Bu çalışma Tüm Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜMSİAD) İstanbul şubesi ve Genç Tüm Sanayici ve İşadamları Derneği (Genç TÜMSİAD) üyesi 30 işletmede, 195 kişi ile yapılan anket çalışması ile gerçekleşmiştir.Araştırma nicel araştırma yöntemi kapsamında dizayn edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ilk olarak yönetimde karar verme stillerinin örgüt kültürü üzerinde etkisinin olduğu bulgularla desteklenmiştir. Bunun yanında karar verme stilinin alt boyutları ile örgüt kültürünün alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.
Etkileşimci ve dönüşümcü liderlik davranışları ile örgütsel bağlılık ilişkisinde örgüt kültürünün rolü: Sağlık kuruluşunda bir uygulama
Örgütsel davranış disiplini, 20. yüzyıldan sonra önem kazanmıştır. Bu disiplininin konularından, liderlik, örgütsel bağlılık ve örgüt kültürü kavramları ile ilgili pek çok araştırma yapılmış ve kuramlar geliştirilmiştir. Bu çalışmada, liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisinde örgüt kültürünün rolü olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmada; liderlik, örgütsel bağlılık ve örgüt kültürü kavramları ile ilgili literatür taraması yapılarak, kavramlar ve ilgili yaklaşımlar açıklanmıştır. Araştırma konusunun seçiminde temel hareket noktası; gerek ulusal gerekse uluslararası çalışma sayısının çok sınırlı olması ve özellikle sağlık alanında Türkiye'de konuyla ilgili gerçekleştirilmiş bir çalışmaya rastlanmamasıdır. Özel bir sağlık grubu bünyesinde yer alan dört hastanede yapılan uygulamayla, farklı görevlerdeki çalışanların algıladıkları etkileşimci ve dönüşümcü liderlik davranışları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkide örgüt kültürünün aracılık etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda dört hastanede görev alan toplam 416 iş görene anket uygulanmıştır. Çalışanların algıladıkları liderlik davranışları, örgütsel bağlılık düzeyleri ve örgüt kültürünü tespit etmek amacıyla kullanılan anket dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, çalışanların demografik bilgilerine ilişkin sorular yer almaktadır. İkinci bölümde, çalışanların algıladıkları etkileşimci ve dönüşümcü liderlik davranışlarını saptamak amacıyla kullanılan ve 36 ifadeden oluşan "Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği" bulunmaktadır. Anketin üçüncü bölümünde çalışanların örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemek üzere 18 ifadeden oluşan "Üç Bileşenli Örgütsel Bağlılık Ölçeği" yer almaktadır. Son bölümde ise örgüt kültürünü tespit etmek üzere Hofstede'in geliştirdiği, 19 ifadeden oluşan "Örgüt Kültürü Ölçeği" bulunmaktadır. Bu araştırmada doktorların, hemşirelerin ve idari personellerin algıladıkları etkileşimci ve dönüşümcü liderlik davranışları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki ve bu ilişkide örgüt kültürünün rolü yapısal eşitlik modeli kurularak analiz edilmiştir. Araştırmada, sağlık grubunda çalışan doktorların, hemşirelerin ve idari personellerin algıladıkları etkileşimci ve dönüşümcü liderlik davranışları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık arasında ise hemşireler ve idari personeller için istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilirken, doktorlar için anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır. Bu nedenle, örgüt kültürünün, etkileşimci ve dönüşümcü liderlik davranışları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide hemşireler ve idari personeller için aracılık etkisinden söz edilebilirken, doktorlar için aracılık etkisinden bahsedilememektedir.
Okullarda örgüt kültürü ile öğretmenlerin sendikalara ilişkin görüşleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Okullarda örgüt kültürü ile öğretmenlerin sendikalara ilişkin görüşleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla bu araştırma yapılmıştır. Okullarda örgüt kültürü ile öğretmenlerin sendikalara ilişkin görüşleri arasındaki ilişkiyi incelemek için nicel yöntem kullanılmıştır. Bu çalışmanın evreni İstanbul ilinin Kadıköy, Maltepe, Ümraniye, Tuzla, Pendik, Sancaktepe ve Kartal ilçelerinde bulunan tüm okullarından oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise, 2013-2014 Eğitim Öğretim yılı içinde; evreni oluşturan ilçelerde bulunan, tesadüfî yöntemle seçilen ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan 318 öğretmenden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, okul kültürü ölçeği (Terzi, 2005) ve Öğretmenlerin sendikaya ilişkin görüşleri ölçeği (Yasan, 2012) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS-15 istatistik paket programında analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçeklerden elde edilen puanların ortalamalarını karşılaştırmak için t-testi ve ANOVA analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda okullardaki örgüt kültürü yapısı bu okullarda çalışan öğretmenlerin sendikalar ilişkin tutumlarını belirlemede etkili rol oynadığı, özellikle görev ve bürokratik kültürünün yoğun olarak yaşandığı ve hissedildiği okul ortamlarında öğretmenler sendikalara ilişkin daha olumlu tutum sergilediği görülmüştür. Anahtar Sözcükler: 1.Örgüt Kültürü 2. Okul Kültürü 3. Sendika 4.Eğitim Sendikaları
Örgüt kültürü ve örgüte bağlılık arasındaki ilişki: Öğretim üyelerine yönelik bir uygulama
"Kültür" ve "bağlılık", son yıllarda örgütlerin üzerinde en sık durdukları konular arasında yer almaktadır. Bunun nedeni sürekli gelişen ve değişen dünyadaki rekabet ortamı içinde örgütleri daha fazla kar ve pazar payı için diğerleriyle yarışmaya zorlarken aynı zamanda insan kaynaklarına daha fazla önem vermeye ve yatırım yapmaya, diğer taraftan da mevcut işgücünden azami ölçüde yararlanmaya yönlendirmektedir. Bu durumun sağlanabilmesi içinde örgüt çalışanlarında oluşacak, "örgüt kültürü" ve "örgütsel bağlılık" ile ilgili algıların önemini de artırmıştır. Bu tez çalışmasında; "örgüt kültürü" ve "örgüte bağlılık" arasındaki ilişkiyi bir vakıf üniversitesi açısından inceleyerek, örgüt kültürü ve örgütsel bağlılığın insan kaynaklarının çok önemli olduğu eğitim kurumları açısından önemini vurgulamaktadır. Bu amaca uygun olarak çalışmada, önce örgüt kültürü ve örgütsel bağlılığın kavramsal çerçevesi ele alınmakta, daha sonra bir vakıf üniversitesinde çalışan akademisyenler ile yürütülen anket çalışmasında elde edilen veriler ile bu kavramlar arasındaki ilişki değerlendirilmektedir.
Ortaokullarda örgüt kültürünün yönetici ve öğretmenlerin iş tatminine etkisi
Araştırmanın amacı, Esenyurt ilçesinde random (rastgele) seçilen okullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgüt kültürüne yönelik algılarını belirlemek, iş yaşamlarından tatmin olma derecelerini ve bu algılarla tatmin seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığını tespit etmektir. Örgüt; belirli bir amaç için bir araya gelen kişilerin oluşturduğu, görev hiyerarşisi ve dağılımı gözetilerek oluşturulan birliktir. İnsanoğlu yapısı gereği, yalnız olmak yerine her zaman bir örgüte dahil olma ihtiyacı hissetmiştir. Bu sayede ait olma, sorunlara birlikte çözüm bulma ve sosyalleşme ihtiyaçlarını gidermiş, hayatından duyduğu memnunluk düzeyinin artmasını sağlamıştır. Böylece karşımıza tatmin olma durumu ve bu durumun derecesi ortaya çıkmıştır. Globalleşen dünya ve iş yaşamının insan hayatında büyük bir yer kaplamasıyla beraber örgüt kavramı sınırlarını biraz daha genişletmiştir. Böylece kültürleri, kişilikleri olan ve yaşayan yapılara dönüşmüşlerdir. Bu yaşayan yapılar sosyal bir varlık olan insanın eğitiminde çok önemli bir yer kaplayan okullarda da kendini göstermektedir. Bu araştırmada bir eğitim örgütü olan ortaokullarda örgüt kültürünün yönetici ve öğretmenlerin iş tatmine etkisi incelenmiş ve çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın Amacı Bu araştırmada ortaokullarda örgüt kültürünün yönetici ve öğretmenlerinin iş tatmine etkisi incelenmiştir. Araştırmada örgüt kültürü ve iş tatmini kavramlarının mahiyeti, sınıflandırılması farklı boyutlarıyla ele alınması, aralarındaki ilişkinin tespiti önem taşımaktadır. Araştırmanın amacı; ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin kurumlarındaki okul kültürünü tespit etmek, örgüt içi iletişimlerini ve iş tatmin düzeylerini ortaya koymak, okul kültürüne ve iş tatmin düzeylerine ilişkin sosyo- demografik özelliklerine göre anlamlı bir farkın olup olmadığını belirlemek, ele alınan konularla ilgili olan sorunları ortaya çıkarıp, bu sorunlara çözüm önerileri geliştirmektir. 1.3. Alt Problemler Araştırmanın alt problemleri toplamda 15 maddedir. Kişisel bilgiler formundaki bilgilerden yola çıkılarak araştırmanın alt problemleri oluşturulmuştur. Evren ve Örneklem Çalışma evreni İstanbul ilinde görev yapan ortaokul eğitim yöneticileri ve öğretmenleridir. Örneklem ise İstanbul ili Esenyurt ilçesinden random (rastgele) örnekleme yoluyla seçilmiş 6 ortaokulu kapsamaktadır. Verilerin Toplanması Bu çalışmanın kavramsal çerçevesi yerli ve yabancı kaynaklardan elde edilen literatür taraması ile oluşturulmuştur. Verileri elde etmek için bir adet demografik bilgi formu, bir adet Okul Kültürü Ölçeği ve bir adet Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Demografik bilgi formu 6 sorudan oluşmaktadır.(EK-I) Bu sorular; mesleki unvan, cinsiyet, yaş, meslekteki hizmet süresi, görev yapılan okuldaki hizmet süresi, mezuniyet düzeyi ile ilgili sorulardır. Diğer ölçekler ise Okul Kültürü Anketi (EK-II) ve Minnesota İş Doyum Ölçeğidir.(EK-III) Okul Kültürü Anketi 22 sorudan oluşmaktadır. Minnesota İş Doyum Ölçeği ise 20 sorudan oluşmaktadır.1-2-3-4-7-8-9-10-11-15-16-20. maddeler içsel iş tatmin düzeyini, 5-6-12-13-14-17-18-19. maddeler ise dışsal iş tatminini ölçmeyi amaçlamaktadır. Bulgular Araştırma örnekleminde yer alan 136 yönetici ve öğretmenden 9 (%6,6)‟u yönetici, 127 (%93,4)‟si öğretmendir. Bu yönetici ve öğretmenlerin 85 (%62,5)‟i kadın, 51 (37,5)‟i erkektir. Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin 77 (%56,6)‟si 21-29 yaş aralığında, 49 (%36)‟u 30-39 yaş aralığında, 8 (%5,9)‟i 40-49 yaş aralığında, 2 (% 1,5)‟si 50 yaş ve üzerindedir. Örneklem grubundaki yönetici ve öğretmenlerin meslekteki hizmet süresini incelediğimizde 17 (%12,5)‟sinin 1 yıldan az, 67 (% 49,3)‟sinin 1-5 yıl, 31 (%22,8)‟inin 6-10 yıl, 14 (%10,3)‟ünün 11-15 yıl, 7 (% 5,1)‟sinin 16 yıl ve üzeri hizmet süresine sahip olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin şu an görev yaptığı okuldaki hizmet süresini incelediğimizde 37 (%27,2)‟sinin 1 yıldan az, 90 (%66,2)‟ının 1-5 yıl, 6 (%4,4)‟sının 6-10 yıl, 2 (%1,5)‟sinin 11-15 yıl, 1 (%0,7)‟inin 16 yıl ve üzeri hizmet süresine sahip olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin okul kültürü anketinden aldıkları puanların mesleki unvan, yaş, meslekteki hizmet süresi, görev yapılan okuldaki hizmet süresi ve mezuniyet düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Cinsiyet değişkenine göre ise anlamlı bir fark bulunmuştur (t=2,51; p <, 0,5). Bununla birlikte yönetici ve öğretmenlerin okul kültürü anketinden aldıkları puanlarla , iş tatmin ölçeğinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla Pearson analizi uygulanmış ve bu analiz sonucunda değişkenler arasındaki ilişki negatif yönde anlamlı çıkmıştır (r = -,393 ; p< ,05). Anahtar Kelimeler: Örgüt, örgüt kültürü, iş tatmini.
İşletmelerde dönüşümcü liderlik davranışlarının örgüt kültürüne etkisi ve bir uygulama
Evrensel olguların tüm hayatımıza hâkim olduğu günümüzde, birçok işleteme yaşamını sürdürmek için örgütsel değişime ayak uydurmak zorundadır. Bu ayak uydurma prosesinde işletmelerin sahip oldukları liderlik tarzları ve kurum kültürleri önemli bir yer almaktadır. Çünkü başarılı olmak isteyen işletmeler güçlü ve etkili bir örgüt kültürüne sahip olmalıdırlar. Güçlü bir örgüt kültürü ise ancak liderlik olgusuyla mümkündür. İnsanların yönetilmesini ve yönlendirilmesini sağlayan liderlik ve örgütsel kültür işletme faaliyetlerin temel belirleyicileridir. Lider takipçileri bulunduğu yerden bulunması gereken yerlere getirebilen, onları motive eden, güven veren ve etkileyerek harekete geçirebilen kişidir. Örgütsel kültür ise kısaca, örgütte çalışan insanlar tarafından paylaşılan inanç, değer, tutum ve davranışlar bütünüdür. Örgüt kültürü ve liderlik bir birini tamamlayan iki önemli olgudur. Araştırmacılara göre örgütsel kültürün ortaya çıkmasında, sürdürülmesinde, geliştirilmesinde ve değiştirilmesinde liderin, özellikle de dönüşümcü liderin çok büyük bir etkisi vardır. Temelinde yenilik ve girişimcilik olan, dönüşümcü liderler iş dünyasının değişim dinamiğine ayak uydurup, işletmelerin yoğun rekabet içinde ayakta kalmalarını sağlayabilmektedirler. Bu tez çalışmanın amacı dönüşümcü liderlik davranışlarının örgüt kültürüne etkisini incelemektir. Araştırma gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin çalışanları üzerinde gerçekleşmiştir. Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde istatistiksel, güvenirlik ve korelasyon analizlerine başvurulmuştur. Ulaşılan sonuçlar dönüşümcü liderlik davranışlarının örgütsel kültürü büyük ölçüde etkilediğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü Liderlik, Kültür, Liderlik, Örgüt Kültürü
Ortaokullarda okul kültürünün incelenmesi
Bu araştırmada ortaokullarda görev yapan branş öğretmenlerinin demografik yapıları ile çalıştıkları okulun, okul kültürü boyutları arasındaki ilişkiler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmanın evreni, İstanbul ili, Fatih ilçesinde çalışan ortaokul öğretmenleri. Örneklemi ise bu ortaokullarında çalışan 237 branş öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veriler Ali Rıza TERZİ' nin geliştirdiği "Okul Kültürü Ölçeği" ile toplanıp değerlendirilmiştir. Bu araştırmada elde edilen bulgular SPSS for Windows 22.0 programı ve Windows Office Excel 2007 programı ile analiz edilmiştir. Bir birinden bağımsız grup arasında sürekli verilerin karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında ise tek yönlü Anova testi kullanılmıştır. Buna bağlı olarak tamamlayıcı olarak post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanılmıştır. Yapılan araştırmada bulunan bulgulara göre "Görev Kültürü" boyutunun frekansı değeri daha yüksek çıkmıştır. "Başarı Kültürü" boyutunda; öğretmenlerin yaşları, öğretmenlerin eğitim durumları, okulun yer aldığı çevrenin sosyo-ekonomik düzeyi ve öğretmenlerin aynı okullardaki çalışma süreleri arasında anlamlı fark bulunmuştur. "Destek Kültürü" boyutunda; öğretmenlerin yaşları arasında ile bu boyut arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. "Görev Kültürü" boyutunda; öğretmenlerin yaşları ve okulun bulunduğu çevrenin sosyo-ekonomik durumu ile bu boyut arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Araştırmada okul yöneticilerine ve Milli Eğitim Müdürlüklerine Destek Kültürü"' nü geliştirici çalışmalar yapmaları konusunda önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Örgüt Kültürü, Okul Kültürü, Okul Kültürü Boyutları
Örgüt kültürünün özel ve devlet hastanelerinde görev yapan hemşirelerin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerine etkisi ve bir uygulama
Günümüzde sağlık sektöründeki teknolojik gelişmeleri göz önüne aldığımızda, bu ilerlemelerin çalışanlar tarafından ne şekilde kuruma yansıtılacağı ve ayak uydurulacağı merak konusu olmuştur. İnsan sağlığının önemini de düşünürsek, hastanelere yapılacak olan her yeniliğin hastane çalışanları tarafından nasıl karşılanacağı ve bir vatandaş olarak bu yeniliklerin kurum kültürüyle nasıl uyum sağlayacağı önemli hale gelmiştir. Kültür, bir çevrenin hayatını devam ettirme, toplumsal birimlerini belirleme, kazanılan tutum ve davranışlarını, bilgi, değer, inanç ve insanların etkileşimi sonucu ortaya çıkan tüm faaliyetlerini gidermek ve ihtiyaçlarını tedarik etmek maksadıyla meydana getirdiği bir hayat tarzıdır. Örgüt kültürü ise örgüt çalışanlarının bir araya gelip paylaştığı gelenekler, inançlar, diller, hisler, etkileşimler, uygulamalar ve değerlerden meydana gelmiştir. Örgüt kültürü terimi üzerinde yapılan araştırmalar neticesinde sağlam temelli güçlü yönetilen bir örgüt kültürünün çalışanlar üzerinde doğrudan pozitif bir etki bıraktığını, performansını geliştirdiğini ve rekabetini artırdığını görmekteyiz. Örgütün sosyal mekanizmasının bakıma alınması olarak tarif edilen örgütsel vatandaşlık davranışı, çalışanların iş arkadaşları ile iş birliğine yönelik ve sistemi koruyucu faaliyetlerde bulunmaları, sistemin gelişmesi için orijinal fikirler ortaya atmaları, sisteme daha fazla katkı sağlayabilmek için kendi kendini eğitmeleri, örgütün dış çevrede olumlu şekilde tanınmasını sağlayacak davranışlar için gayret göstermeleridir. Bu çalışma, kültür, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışı kavramlarının ortaya konulmasını, bu kavramların öneminin ve boyutlarının anlatılmasını, örgüt kültürü konusunda yapılan sınıflandırmaları ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının sonuçlarını açıklamaktadır. Tüm bunlara ek olarak Bingöl ili özel ve devlet hastanelerinde görev yapan hemşirelere yapılan anket çalışmasıyla örgüt kültürünün örgütsel vatandaşlık davranışları üzerine etkisi ölçümlenmeye çalışılmıştır.
İşletmelerde güven, bağlılık ve vatandaşlık arasındaki ilişkide kültürün rolü: Sigorta sektöründe bir uygulama
Günümüz rekabet ortamında işletmelerin sahip oldukları insan kaynaklarının önemi giderek artmaktadır. Bu bağlamda insan kaynaklarına yapılan yatırımlar da artmakta ve bu yatırımların örgütsel performans artışı olarak geri dönmesi beklenmektedir. Performansı neredeyse bütünüyle çalışanlarına bağlı olan sigorta işletmeleri için ise bu durum ayrıca bir önem arz etmektedir. Prim bazlı ücretlendirme, kariyer adımlarının azlığı gibi sebeplerden ötürü birçok çalışan tarafından kariyer başlangıcı olarak değerlendirilen sigorta sektöründe yüksek çalışan devri bulunmakta ve bu durum çalışanlara yapılan yatırımların hedeflerine ulaşmasının önünde engel oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışanların örgüte olan bağlılıklarını ve gösterdikleri performanslarını arttıracak güvene dayalı bir örgüt kültürü oluşturmak sigorta işletmeleri için hayati bir önem arz etmektedir. Bu noktadan hareketle, bu araştırmanın temel amacı işletmelerde örgütsel güven, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide örgüt kültürünün rolünü araştırmak olarak belirlenmiştir. Bu anlamda bu araştırma nicel bir araştırma olarak dizayn edilmiş olup araştırmada kullanılan değişkenler arasındaki ilişkiler istatistiksel yöntemlerle belirlenmiştir. Bu araştırmada sigorta sektörünün geneli hedef alınmış ve anket yöntemiyle araştırma yapılmıştır. Örneklem hesaplaması sonucunda 382 rakamına ulaşılmış ve yapılan anketlerin tamamı geri toplanabilmiştir. Ancak bazı anketlerin tam doldurulmamış olması sebebiyle 320 anket analize dahil edilmiştir. Analizde öncelikle ankette yer alan her bir ölçeğin betimsel istatistikleri verilmiştir. Bunu takiben işletmelerde örgütsel güven, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide örgütsel kültürün rolü öncelikle korelasyon analizi ile belirlenmiş sonrasında ise regresyon analizi ortaya konmuştur. Sonuçlar sigorta sektöründe çalışanların örgüte olan güvenlerinin yüksek seviyede olduğunu ve onların bu güvenlerinin örgütsel bağlılıkları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde etkili olduğu olgusunu ortaya koymuştur. Ancak çalışanlar arasında yöneticilerinin kendilerine olumlu bir çalışma ortamı yaratmadıkları görüşü hakimdir ve bu durumun düzeltilmesi gerekmektedir. Araştırma kapsamında bulunan bir diğer önemli sonuç ise sigorta sektöründe çalışanların örgütsel bağlılıklarının ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının yüksek olduğu ve onların örgütsel bağlılıklarının örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu olgusudur. Araştırma kapsamında örgüt kültürünün örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunduğu olgusu da ortaya konmuş ve bu durumun kültürel yapı farklılığından kaynaklandığı gerçeği üzerinde durulmuştur.
Uluslararası işletmelerde kültürel farklılıkların iş performansına etkisinde algılanan dönüşümcü liderliğin aracı rolü
Küresel ekonomi içerisinde kültürel farklılıklar hemen her alanda kendisini göstermektedir. Farklı ülke ve pazarlarda faaliyet gösteren uluslararası işletmelerin çalışanları da farklı coğrafyaları temsil ederek bir araya gelirler ve ortak bir amaç etrafında birleşirler. Liderlik, günümüzde önemini koruyan kavramlardan birisidir. Çünkü örgütler için, liderde bulunması gereken özelliklerin yanı sıra liderin göstermiş olduğu davranışlar da örgütün gelişimine ve verimliliğine önemli bir etkiye sahiptir. Günümüz dünyasında; teknolojinin hızlı ilerlemesi ve bilgilerin çok hızlı bir şekilde yayılması nedeniyle liderlerin örgütte yapılan görevler hakkında gerekli tüm bilgileri bilmeleri neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Bu sebeple liderlerin, örgütün gelişmesi ve daha iyi hizmet verebilmesi için çalışanların fikir ve düşünceleri dikkate alma zorunluluğu gün geçtikçe artmaktadır. Özellikle değişim dönemlerinin vazgeçilmezi olan dönüşümcü liderlerin farklı kültürlerin ortak bir çalışma kültüründe yaşaması ve bu sürecin iş performansına olumlu yansıması beklenmektedir. Bu bağlamda ilgili tez çalışmasında, uluslararası işletmelerde kültürel farklılıkların iş performansına yansımasında dönüşümcü liderlerin aracı rolü konusu değerlendirilecektir.
Liderlik tipleri, yenilikçi kültür, örgütsel yaratıcılık ve firma performansı arasındaki ilişkiler
Firma performansı bir işletmenin sürdürülebilir olması ve elde edeceği rekabet avantajının değerlendirilmesi konusunda önemli bir değerlendirme kriteridir. Firma performansının oluşmasında etkili olan yenilikçi kültür ve örgütsel yaratıcılık firmaların rekabet üstünlüğü elde etmelerini sağlayacak mal, hizmet ve fikirler üretmesine yardımcı olmaktadır. Bunun yanısıra örgüt içinde örgütsel yaratıcılığın ve yenilikçi kültür ortamının oluşturulması ise firmanın liderlerine bağlı olarak gelişmektedir. Literatürde farklı yaklaşımlara göre sınıflandırılan liderlik türleri tarandığında yenilikçi kültür ve örgütsel yaratıcılık ortamının oluşmasında en ilişkili olacak liderlik tiplerinin dönüşümcü liderlik, etkileşimci liderlik ve serbest bırakıcı liderlik tipleri olduğu belirlenerek çalışmanın liderlik tipleri değişkenleri oluşturulmuştur. Liderlik tiplerinin yenilikçi kültür ile ilişkisinde ise çevresel belirsizlik boyutlarından pazar belirsizliği ve teknolojik belirsizliğin bu ilişkiye etkisi incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Liderlik Tipleri, Yenilikçi Kültür, Örgütsel Yaratıcılık, Çevresel Belirsizlik, Firma Performansı.
Yöneticilerin entelektüel yeterliliklerinin rekabetçi örgüt kültürü geliştirilmesine ve örgütsel performansa etkilerinin araştırılması: Sivil havacılık işletmelerinde bir uygulama
Yoğun bir rekabet ortamının olduğu günümüz küresel dünyasında ve bunun önemli aktörlerinden biri olan havacılık sektöründe entelektüel yeterliliğe sahip yöneticiler ortak bir amaç etrafında şekillenen bir kültür ile takipçilerini örgütün hedefleri doğrultusunda yönlendirebilirler. Bu çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren havayollarındaki yöneticilerin entelektüel yeterliliklerinin rekabetçi örgüt kültürü ve örgüt performansını nasıl etkilediğini açıklayan kavramsal bir çerçeve geliştirilmiş ve geçerli, güvenilir özgün bir ölçek ile ampirik olarak test edilmiştir. Aynı zamanda orijinali Savsar tarafından geliştirilen performans karnesinin boyutlarında yer alan performans ölçütleri tarafımızca ifadelere dönüştürülmüştür. Betimleyici istatistikler ve ölçeklerin temel faktör yapısını ortaya çıkarmak için SPSS kullanılmıştır. Göstergelerin seçilen gizil değişkenlere yüklenip yüklenmediğini ölçmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve varsayılmış kavramsal modeli test etmek için ise Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Bulgular, nitel modeldeki kavramsal bağlantıları desteklemekte ve niceliksel modeldeki varsayımsal ilişkilerin çoğunu doğrulamaktadır. Bu araştırma, entelektüellik ve yönetim literatürü taramasına dayanarak bütünleştirici bir çerçeveyi teorik ve deneysel olarak geliştiren ve test eden ilk çalışmadır. Ayrıca geliştirilen algısal performans karnesi değerlendirme ölçeği de literatüre önemli bir katkıda bulunmaktadır. Sonuçlar yeni istatiksel, teorik ve pratik yaklaşımlar hakkında fikir vermektedir.
İnsan kaynaklarının örgütsel adalet, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgüt kültürü algıları üzerine bir araştırma
Son yıllarda artan rekabet ve küreselleşme nedeniyle örgütlerin hayatta kalmaları, yaşamlarını sürdürmeleri gittikçe zorlaşmaktadır. Örgütlerin bu kaos içinde yaşamaları, örgüt içindeki insan kaynaklarının çaba ve gayretlerine bağlıdır. Örgüt içindeki bireylerin örgüte katkılarını ve çabalarını attırılması bazı değişkenlere bağlıdır. Bu değişkenlerden bazıları örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışıdır. Örgütler içerisinde insan kaynaklarının örgüte karşı algılarını olumlu yönde geliştirmek için adaletin temin edilmesi, gönüllü davranışların ve çalışmaların arttırılması, örgüt içindeki ortamın insan kaynaklarının yararına olması gerekmektedir. Bu amaçla insan kaynaklarının algılarını ölçmek ve örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkileri ortaya koymak için bu çalışmalar gerçekleştirildi. Bu çalışmada ilişkisi araştırılan insan kaynaklarının örgütsel adalet algıları, örgüt kültürü algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışı algıları için daha önce Türkçe olarak literatürde bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Daha önce bu üç değişken arasında ikili olarak çalışmaya rastlanılmıştır. Literatür taranarak örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışı hakkında bilgileri araştırılarak bir araya getirildi. Ana çalışmaya geçilmeden önce ölçeklerin geçerlilik ve güvenirlilikleri sağlamak için bir pilot çalışma yapılmıştır. Ana çalışma 300 kişi ile İstanbul ili içinde irtibata geçilen ve bu irtibat sonucunda geri dönüş yapan örgütler ile yapılmıştır. Çalışmada analizlerin gerçekleştirilmesinde SPSS ve LISREL paket programlarından yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca çalışmada önerilen tüm hipotezler kabul edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, Örgüt Kültürü, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Algı
Bütünleşik iç kontrol sistemi etkinliğinin ölçülmesi ve örgüt kültürü ile ilişkisi: Turkuvaz görsel/işitsel medya uygulaması
Bu çalışmanın amacı, iç kontrol sistemi etkinliğinin ölçülmesini sağlamak ve örgüt kültürü ile arasında ilişki olup olmadığını Turkuvaz Görsel/İşitsel Medya üzerinden açıklamaya çalışmaktır. Çalışmada, iç kontrol sistemi etkinliği ile örgüt kültürüne yönelik algıların demografik özelliklere göre farklılık arzedip arzetmediğinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada vaka çalışması olarak Turkuvaz Medya'nın görsel/işitsel alanda yayın yapan mecraları incelenmiştir. Veriler anket tekniğiyle toplanmış, her iki kavram için oluşturulan anketler medya çalışanlarına e-posta yoluyla gönderilmiştir. Anket çalışması pozisyon farkı gözetmeksizin yönetici, ara kademe ve çalışanlara uygulanmış ve toplamda 309 adet geri dönüş sağlanmıştır. 5'li likert ölçeklemesine uygun anket verilerinin analizinde, tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik analizleri için Co. Alpha testi, uygunluk düzeyleri için Kolmogrov Smirnov testi, katılımcıların demografik özelliklerine göre incelenmesinde bağımsız t-testi ve Varyans analizi kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanılarak, boyutlar arasındaki ilişkilerin incelenmesinde korelasyon, çoklu düzeylerdeki ilişkilerin incelenmesinde regresyon analizi uygulanmıştır. Çalışma neticesinde; bütünleşik iç kontrol sisteminin bileşenlerinden kontrol ortamı boyutunun, örgüt kültürü ve iç kontrol sistemiyle pozitif yönlü ve güçlü düzeyde anlamlı ilişki gösterdiği, tüm kültür tiplerinin en fazla kontrol ortamından etkilendiği gözlemlenmiştir. Ayrıca Turkuvaz Görsel/İşitsel Medya'nın en gelişmiş kurumsal COSO bütünleşik iç kontrol modeli çerçevesinde etkin bir iç kontrol sistemine sahip olduğu ve kontrol faaliyetlerinin etkin şekilde kullanıldığı anlaşılmıştır. İç kontrol sisteminin en yüksek düzeyde ilişkiyi Hiyerarşi kültürü ile gösterdiği, ayrıca kurumda egemen kültürün Hiyerarşi olduğu, kurumun yüksek düzeyde bir örgüt kültürüne sahip olduğu görülmüştür. Demografik özelliklere göre kadın çalışanlarının örgüt kültürü ve iç kontrol sistemi algılarının erkeklerden daha yüksek düzeyde olduğu, ara kademe çalışanlar ile lisansüstü eğitime sahip çalışanların algılarının diğer pozisyon ve eğitim seviyelerinden düşük düzeyde olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmanın ayrıca, şirketlerin iç kontrol yapılarını güçlendirmelerine ve güçlü bir örgüt kültürü inşa etmelerine yönelik odaklanmaları gereken hususlara bir farkındalık ve katkı sağlaması umulmaktadır.
Dönüşümcü liderlik ve örgüt kültürünün bilgi üretim sürecine etkisi
Araştırmanın amacı, dönüşümcü liderlik ve örgüt kültürünün bilgi üretim sürecine etkisini istatiksel analizler yardımıyla test etmektir. Araştırma evrenini Türkiye'de faaliyet gösteren bir katılım bankası çalışanları oluşturmaktadır. Veriler anket yöntemi ile toplanmış olup, soruların oluşturulmasında literatürde güvenilirlik ve geçerliği test edilmiş ilgili ölçekler kullanılmıştır. Analiz için SPSS 22 ve AMOS 22 paket programları kullanılmıştır. Toplanan veriler analiz aşamasında ilk olarak açıklayıcı faktör analizine tabi tutulmuş, çıkan sonuçların araştırma modeli ile uyumlu olup olmadığı doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi uyum iyiliği değerlerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu görüldükten sonra hipotezlerin testi için yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Son olarak analiz sonuçları değerlendirilmiş ve sonraki çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.
İlk ve ortaokul müdürlerinin canlandırıcı liderlik davranışlarının örgütsel kültürü yordaması
Bu çalışmanın amacı, ilk ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda, okul müdürlerinin canlandırıcı liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu araştırmanın evrenini, 2018 – 2019 eğitim-öğretim yılında Van ili merkez üç ilçedeki (Edremit, İpekyolu, Tuşba) resmi ilk ve ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Van ili merkez üç ilçedeki (İpekyolu-Edremit-Tuşba) öğretmen mevcudu en az 10 ve en fazla 40 olan resmi 12 ilkokul ve 16 ortaokulda görev yapan toplamda 787 öğretmen çalışma evrenini oluşturmaktadır. Öğretmen mevcudu 10'nun altında olan okullar, 40'tan fazla olan okullar ile imam hatip ortaokulları çalışma evrenine dâhil edilmemiştir. Öğretmen mevcudu 10 ve üstü olan okullar ''küçük, orta, büyük'' şeklinde kümelendirilmiştir. İlk ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda, okul müdürlerinin canlandırıcı liderlik davranışları ile örgütsel kültür arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek için 31 madde ve 6 boyuttan oluşan "Canlandırıcı Liderlik Göstergeleri Ölçeği'' ile 37 madde ve 4 boyuttan oluşan "Örgütsel Kültür Ölçeği'' uygulanmıştır. Verilerin analizinde, ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizi gibi analizlerden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, şu sonuçlara ulaşılmıştır: Van merkez üç ilçede (İpekyolu-Edremit-Tuşba) çalışmaya katılan öğretmenlerin canlandırıcı liderliğe ilişkin algıları yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılan öğretmenlerin, "cinsiyet, medeni durum, görev yapılan okul kademesi, branş'' değişkenlerine göre canlandırıcı liderliğe ilişkin algılarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma bulunmazken; "okulda çalışma süresi'' değişkeninde toplam ölçek puanında anlamlı bir farklılaşma bulunmazken, "hayal kurma'' alt boyutunda ise anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra çalışmaya katılan öğretmenlerin "mesleki kıdem'' değişkenine ilişkin canlandırıcı liderlik algılarında anlamlı bir farklılaşma ortaya çıkmıştır. Çalışmaya katılan öğretmenlerin, örgütsel kültür toplam ölçek puanına ilişkin algıları yüksek düzeyde çıkmıştır. Çalışmaya katılan öğretmenlerin, "cinsiyet, görev yapılan okul kademesi, branş'' değişkenlerine göre örgütsel kültüre ilişkin algılarında anlamlı bir farklılık bulunmazken; "okulda çalışma süresi'' değişkeninde örgütsel kültür toplam ölçek puanında anlamlı bir fark bulunmazken; "güç kültürü'' alt boyutunda ise anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra çalışmaya katılan öğretmenlerin "mesleki kıdem'' değişkenine ilişkin örgütsel kültür algılarında anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Van merkez üç ilçede görev yapan öğretmenlerin canlandırıcı liderliğin toplam ölçek puanına ilişkin algıları ile örgütsel kültürün toplam ölçek puanına ilişkin algıları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Korelâsyon düzeyinde (r= 0,552; p=0,000 < 0,05) aralarında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki ortaya çıkmıştır. Bu araştırmada, canlandırıcı liderlik ile örgütsel kültür arasında pozitif doğrusal bir ilişki ortaya çıkmıştır. Buna göre canlandırıcı liderlikteki artış örgütsel kültürdeki artışın % 30,7'sini açıklayabiliyor. Yani örgütsel kültürün % 30,7'si canlandırıcı liderlikle açıklanmaktadır.