Okul müdürlerinin saygınlığı: Toplumun farklı kesimleri gözünden bir inceleme

Bu araştırmada okul müdürlerinin toplumda saygın görülme durumlarına ilişkin farklı meslek mensuplarının görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenin tercih edildiği bu araştırmanın çalışma grubunu, Tokat ili genelinde yaşayan ve farklı meslekleri icra eden 20 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla katılımcılarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularından çıkan sonuçlara göre katılımcıların saygınlık algılarını bireylerin değerlere bağlı olması, eğitim seviyeleri ve mesleklerini liyakatle icra etmelerinin yönlendirdiği tespit edilmiştir. Katılımcıların topluma yararı yüksek olan, hitap kitlesi geniş olan, zor elde edilen ve maddi getirisi yüksek olan meslekleri saygın gördükleri belirlenmiştir. Katılımcıların karşılaştıkları okul müdürlerine otoriter yönetim, sahiplenici tutum ve değerlere önem veren yaklaşımlarından ötürü saygı duydukları tespit edilmiştir. Okul müdürlüğü mesleğini katılımcıların yarısı saygın bulurken, yarıya yakını saygın bulmadığını belirtmiştir. Bazı katılımcılar ise okul müdürlerinin saygınlıklarının belli şartlara bağlı olduğunu öne sürmüştür. Okul müdürlüğünü saygın bulan katılımcıların okul müdürlerinin temelinde öğretmen olmalarını gerekçe gösterdikleri, saygın bulmayanların ise okul müdürlerinin yetkilerinin dar olması ve profesyonel yönetici olmamalarını gerekçe gösterdikleri saptanmıştır. Okul müdürlerinin bireysel nitelikleri veya davranışları ile saygınlıklarını artırıp azaltacakları görüşü ön plana çıkmaktadır. Ayrıca görev yaptıkları okulların nitelikli olması ve eğitimci kimliklere sahip olmaları saygınlıkları artıran etmen olarak görülürken, yetiştirme sürecindeki eksiklikler ve yetkilerinin az olması ise saygınlıklarını azaltan etmen olarak ön plana çıkmıştır. Toplumda okul müdürlerinin saygınlıklarının artırılması için tüm katılımcıların yasal iyileştirmeler yönünde görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Katılımcılar okul müdürlerinin yetiştirme süreçlerinin nitelikli hale getirilmesini, maddi kazançlarının artırılmasını, yetki ve sorumluluklarının yeniden düzenlenmesini gerekli görmektedir. Araştırma sonuçlarına göre uygulayıcılara okul müdürlüğü mesleğinin toplumsal saygınlığını artıracak bazı düzenlemeler önerilmektedir. Bunlara; maddi iyileştirme, yetki artırımı, sorumlulukların azaltılması, yetiştirme sürecinin nitelikli hale getirilmesi, emirlerine yardımcı personel verilmesi, lisansüstü öğrenim görmelerini sağlama örnek verilebilir. Araştırmacılara ise ileride bu çalışmayı nicel veya karma yöntem ile yürütmeleri, katılımcı sayısını ve coğrafi bölgeyi çeşitlendirmeleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Saygınlık, İtibar, Statü, Okul Müdürü