Okul öncesi çocuklarda kaygı bozuklukları ile annelerin erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarında görülen kaygı bozuklukları ile annelerinin erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini okul öncesi kuruma devam eden 36-72 ay aralığında 100 çocuk (56 kız, 44 erkek) ve anneleri (36.91±4.86 yaş) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla sosyodemografik veri formu, Okul Öncesi Çocuklarda Anksiyete (Kaygı) Ölçeği (OÖÇAÖ) (Ebeveyn Formu) ve Şema Mod Envanteri kullanılmıştır. . Yapılan analiz sonucunda çocuktaki kaygı bozuklukları ölçeği (OÖÇAÖ-EF) toplam puanlarına göre genel anksiyete ve annenin erken dönem uyumsuz şemalarından Kırılgan Çocuk(r=.427; p<.01), Dürtüsel Çocuk(r=.238; p<.05),Denetimsiz Çocuk (r=.197; p<.05),Kopuk Korungan(r=.322; p<.01),Cezalandırıcı Ebeveyn (r=.423; p<.01) şema modları arasında pozitif yönlü korelasyon; Mutlu Çocuk(r=-.378; p<.01) ve Sağlıklı Yetişkin(r=-.275; p<.05) şema modları arasında ise negatif yönlü korelasyon saptanmıştır. Çocuktaki sosyal anksiyete belirtileri ile annenin erken dönem uyumsuz şemalarından Kırılgan Çocuk(r=.218; p<.05) şema modu arasında pozitif; Büyüklenmeci(r=-.199; p<.05) şema modu arasında ise negatif yönlü bir korelasyon belirlenmiştir. Çocuktaki ayrılma anksiyetesi ile annenin erken dönem uyumsuz şemalarından Kırılgan Çocuk(r=.221; p<.05), Denetimsiz Çocuk(r=.245; p<.05), Kopuk Korungan(r=.253; p<.05),Cezalandırıcı Ebeveyn(r=.323; p<.01) ve Şüpheci Aşırı Denetimci(r=.207; p<.05) şema modları arasında pozitif yönlü korelasyon olduğu tespit edilmiştir. OÖÇAÖ-EF fiziksel zarardan korku puanları ile annenin erken dönem uyumsuz şemalarından Kırılgan Çocuk (r=.340; p<.01), Kopuk Korungan (r=.360; p<.01), Cezalandırıcı Ebeveyn(r=.337; p<.01), Kurnaz Avcı (r=.204; p<.05) ve Şüpheci Aşırı Denetimci (r=.233; p<.05) şema modları arasında pozitif korelasyon; Mutlu Çocuk(r=-.281; p<.01) şema modu arasında ise negatif korelasyon saptanmıştır. Çocuktaki Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) belirtileri ve annenin erken dönem uyumsuz şemalarından Öfkeli Çocuk (r=249; p<.05), Hiddetli Çocuk (r=.349; p<.01), Dürtüsel Çocuk(r=.255; p<.05), Büyüklenmeci (r=.247; p<.05), Zorba ve Saldırgan (r=.257; p<.01), Cezalandırıcı Ebeveyn (r=.423; p<.01), Talepkar Ebeveyn (r=.246; p<.05), Entrikacı ve Manüpilatif (r=.388; p<.01), Kurnaz Avcı (r=.268; p<.01), Şüpheci Aşırı Denetimci (r=.282; p<.01) ve Adli Büyüklenmeci (r=.248; p<.05) şema modları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Yapılan bu araştırma sonucunda elde edilen bulgular okul öncesi çocuklarda kaygı bozuklukları ile annelerin erken dönem uyumsuz şemaları arasında bir ilişki olabileceği görüşünü destekler niteliktedir.