Okul öncesi çocukların dil ve konuşma özelliklerinin taranması

AMAÇ: Ankara İli Beypazarı İlçesi'nde anaokulu ve anasınıflarında eğitim gören 3- 5 yaş 11 ay arası çocukların dil ve konuşma gelişimlerinin Dil ve Konuşma Gelişimi Tarama Formu ile taranması, dil ve konuşma gelişim geriliği/bozukluğu gözlenen çocukların Okul Öncesi Dil Ölçeği-5 (Preschool Language Scale-5 (PLS-5)) ile alıcı ve ifade edici dil gelişim yaşlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. YÖNTEM: Çalışmamıza, Ankara İli Beypazarı İlçesi'nde anasınıflarında ve anaokulunda 3-5 yaş 11 ay arasında olup okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden 503 çocuk taranmıştır. Çalışmanın uygulama bölümü 2 aşamadan oluşmaktadır. 1.Aşama'da çocukların dil ve konuşma gelişimleri Dil ve Konuşma Gelişimi Tarama Formu ile değerlendirilmiştir. Form çocukların anne ve babaları tarafından doldurulmuştur. Formların değerlendirmesi sonucunda dil ve konuşma gelişimi açısından riskli olduğu düşünülen çocuklar belirlenmiştir. Çalışmanın 2.Aşaması'nda, dil ve konuşma gelişim geriliği/bozukluğu düşünülen çocuklara Okul Öncesi Dil Ölçeği-5 (Preschool Language Scale-5 (PLS-5)) testi uygulanmış ve alıcı ve ifade edici dil gelişim yaşları tespit edilmiştir. BULGULAR: 3 yaş-5yaş 11 aylık kayıtlı 503 çocuk belirlenmiştir. Kayıtlı 503 çocuktan 21 tanesinin eğitime devam etmediği görülmüştür. Geriye kalan 482 çocuktan 4 tanesi ek bir engele sahip olduğu için araştırma dışı bırakılmıştır. Kalan 478 çocuktan 402 tanesinin anne ve/veya babası araştırmaya katılmayı kabul etmiş, 76 tanesi ise ret etmiştir. 402 çocuğun %48,8'i kız ve %51.2'si ise erkektir. 2.Aşama çalışmaya katılan 22 çocuğun 7'sinin kız ve 15'inin erkek olduğu belirlenmiştir. Bu çocukların kronolojik yaş dağılımında ort. 59.4 ay ve S.S: ±7.43 olarak tespit edilmiştir. Kronolojik yaş ile alıcı dil yaşı arasında orta düzeyde (0,30<|r=0,49|<0,70), pozitif yönlü (r>0) ve anlamlı bir ilişki (p<0,05) bulunmuştur. Çocukların kronolojik yaşı ile ifade edici dil yaşı arasında yüksek düzeyde (0,70<|r=0,88|), pozitif yönlü (r>0) ve anlamlı bir ilişki (p<0,01) bulunmuştur. Araştırmaya katılan çocuklara uygulanan Okul Öncesi Dil Ölçeği-5 çocuk bilgi formundaki soru maddeleri ile çocuğun kronolojik yaşı ile alıcı ve ifade edici dil yaşı arasında bulunan farkın karşılaştırmasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. TARTIŞMA: Okulöncesi dönemde tarama programları oluşturulması çocuğun dil ve konuşma gelişiminin takibi açısından büyük öneme sahiptir. SONUÇ:Bu tarama sonucu bölge için dil ve konuşma gelişimi açısından önemli bir veri kaynağı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Dil, konuşma, dil ve konuşma bozukluğu, konuşma gecikmesi, PLS-5