Okul Öncesi Dönemde Çok Kültürlü Eğitim Uygulamaları Çalışmalarının İncelenmesi

ÖZ: Bu araştırma, küreselleşme, çok kültürlülük, çok kültürlü eğitim kavramları temel alınarak, çok kültürlü okul öncesi eğitimin önemini ve etkilerinin araştırıldığı çalışmaların sonuçlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Küreselleşme, günlük hayatta hemen hemen her konuda uluslararası bağ oluşmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda, toplumların kültürleri sadece kendi sınırları içinde nüfuz etmekle kalmamıştır. Çok kültürlülük kavramı, birçok farklı topluluk ve geçmişten gelen insanların kültürlerinin bir arada bulunması ve bu durumun ayrımcılıktan ve tekile indirgenmesinden uzak, eşit ve adil bir ortamda süregelmelerinin sağlanmasıdır. Çok kültürlü eğitim de bu bağlamda, ayrımcılık ve ön yargıdan uzak bir şekilde, bireysel ve/veya topluluksal kültür kaybını engellemeye, farklı kültürleri tek bir çatı altında bütünleştirmekten ziyade her birini olduğu gibi kabul etme, farklı görmeme amacı güden, topluluktan ziyade toplumun geneline fayda sağlamaya uğraşan, vatandaşları birleştiren bir eğitim sistemi olarak kabul edilmiştir. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi desenine dayalı bir araştırmadır. Konu ile ilgili alanyazında yer alan çalışmalar incelenmiş ve elde edilen veriye içerik analizi uygulanmıştır. İçerik analizinin temelinde yapılan işlem, birbirine benzeyen verileri belirli kavramlar ve temalar çerçevesinde bir araya getirmek ve bunları okuyucunun anlayabileceği bir biçimde düzenleyerek yorumlamaktır. Bu bağlamda araştırma; kültür, çok kültürlülük, eğitimin rolü, çok kültürlülüğe ilişkin okul öncesi eğitimin güncel durumu, okul öncesi eğitimin sosyal davranışlar üzerine etkisi, okul öncesi dönemde çok kültürlü eğitimi özendirme ve destekleme yolları, öğretmen yetkinliği, eğitim medyası ve çok kültürlü eğitim programı türleri alt başlıklarında toparlanmıştır. Araştırmada, çok kültürlü eğitim ile ilgili 2000–2018 yılları arasında yayımlanmış yazılı kaynaklar araştırmanın evrenini oluştururken, yine aynı tarihlerdeki okul öncesi dönemde çok kültürlü eğitim uygulamaları ile ilgili çalışmalar bu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçları, çok kültürlü eğitimin okul öncesi dönemde çok yüksek düzeyde önem taşıdığı, bireyin, daha açık fikirli, ön yargıdan uzak, kendine ve parçası olduğu topluma çok daha yararlı bir birey olarak gelişmesinin temelini oluşturduğu yönündedir. Çok kültürlülüğün, eğitim aracılığıyla sosyal bir değişim yarattığı, geçmişe ve hatta günümüze kıyasla çok daha iyi bir geleceğe yatırım olduğu, eğitim ve öğretimin çok kültürlülüğe yaklaşımında köklü bir reforma ihtiyaç duyduğu, çocuklara gerçek değerlerin öğretilmesinin toplumu olumlu yolda ilerleteceği bulgularına ulaşılmıştır. Çok kültürlü eğitim sistemlerinin, yüksek öğretim seviyelerinde de uygulanması ve etkilerinin izleme çalışmaları ile desteklenmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültür, Çok Kültürlü Eğitim, Çok Kültürlülük, Eğitim, Okul Öncesi, İlköğretim