Okul öncesi öğretmenlerinin disiplin anlayışları ile iç-dış denetim odakları arasındaki ilişki: Çanakkale ili örneği

Eğitimin istenilen hedeflere ulaşabilmesi, öğretmenin eğitim-öğretim açısından yeterliliğinin yanı sıra sınıf yönetimi açısından yeterliliğine de bağlıdır. Öğretmenin sınıf ortamındaki davranış yönetimi niteliğini arttırmasına paralel olarak eğitimin niteliği de artar. Öğretmen sadece öğreten kişi değil, aynı zamanda iyi bir yönetici de olmalıdır. Aynı zamanda öğretmenin kişilik özelliklerinin ve bunun eğitim sürecine yansıması da incelenmesi gereken bir konudur.Bu çalışmada öncelikle okul öncesi öğretmenlerinin öğrenciye karşı tutumlarını etkileyecek bir boyut olan disiplin anlayışları ile önemli kişilik boyutlarından biri olan kontrol odakları arasındaki ilişki incelenmiştir.Araştırma niceliksel bir çalışma olup veriler ilişkisel tarama metoduna uygun olarak toplanmıştır. Çalışmanın örneklemi 2008?2009 eğitim öğretim yılında Çanakkale il ve ilçe merkezlerinde bulunan toplam 95 okul ve 145 öğretmenden oluşmaktadır.Araştırmada kullanılan ölçme araçları şunlardır: Öğretmenlerin kişisel özelliklerinin (cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, kıdem, öğrenci yaş grubu, öğrenci sayısı, eğitim düzeyi) belirlenmesi amacıyla 7 sorudan oluşan kişisel bilgi formu; Ö. F. Şimşek (2000) tarafından geliştirilen ve geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan ?Öğretmen Disiplin Anlayış Ölçeği? ve İ. Dağ (1991) tarafından Türkçeye uyarlanan ve geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılan ?Rotter'ın İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği?. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin disiplin anlayışlarının eğitim durumuna bağlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Diğer bir deyişle, okul öncesi öğretmenlerinin eğitim durumu yükseldikçe, disiplin anlayışları daha demokratikleşmektedir. Disiplin anlayışı, diğer kişisel özelliklere bağlı olarak değişme göstermemektedir.Araştırma sonucunda saptanan bir diğer bulgu ise, kontrol odağı ile disiplin anlayışı arasındaki ilişkidir. Bu sonuca göre, iç kontrol odağına sahip öğretmenler, disiplin anlayışlarında, demokratik tutuma sahip olmaktadırlar.Anahtar kelimeler: Okul Öncesi Öğretmeni, Sınıf Yönetimi, Disiplin Anlayışı, Denetim Odağı.