Okullardaki gürültü kirliliğine ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri

Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin okullardaki gürültü kirliliğine ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın evreni 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Sakarya ili Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan toplam 1118 okul yöneticisinden oluşmaktadır. Kartopu örnekleme yöntemiyle 394 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırma yöntemi olarak tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 36 maddelik anket formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, yöneticiler okullarındaki gürültü seviyesini orta düzey olarak nitelendirmişlerdir. Yöneticilerin okul içi gürültü kaynaklarından genellikle öğrencilerin okul içindeki gürültücü davranışlarından kaynaklı sesleri, okul dışı gürültü kaynaklarından ise genellikle inşaat, trafik, çevrede bulunan fabrika, iş yeri eğlence ve pazar gibi alışveriş yerlerinden kaynaklı sesleri gürültü kaynağı olarak gördükleri ve bu seslerden rahatsız oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticilerin gürültünün okul iklimini bozucu etkisinin farkında oldukları ve bireysel olarak da ciddi anlamda gürültü kirliliğinin fiziksel, fizyolojik ve psikolojik olumsuz etkisiyle karşı karşıya oldukları belirlenmiştir. Okulda gürültü kontrolünün hem akustik hem de yönetimsel önlemler bakımından okul yöneticileri tarafından göz ardı edilen bir konu olduğu saptanmıştır. Cinsiyet ve eğitim düzeyinin yöneticilerin okuldaki gürültü seviyesine, gürültü kaynaklarına, gürültünün okul iklimine etkisine ve gürültü kontrolü kapsamında alınan yönetimsel önlemlere ilişkin görüşlerini etkilemediği görülmüştür. Görev durumu bakımından müdür yardımcılarının okullarındaki gürültü seviyesini daha yüksek bulduğu, yöneticilik kıdemi bakımından 1-5 yıl tecrübeye sahip olan yöneticilerin okullarındaki gürültü seviyesini daha yüksek bulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul türü bakımından ilkokullarda görev yapan yöneticilerin okullarındaki gürültü seviyesini daha yüksek buldukları ve gürültü kontrolü kapsamında yönetimsel önlemler almaya çalıştıkları söylenebilir. Okulda çalışma süresi bakımından okulda çalışma süresi 6-10 yıl olan yöneticilerin gürültünün okul iklimini bozucu etkisine karşı farkındalıklarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Okulun bulunduğu yer bakımından il/ilçe merkezinde görev yapan yöneticilerin okuldaki gürültü kaynaklarına yönelik farkındalıklarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Okulda gürültünün önlenemeyeceğine inanan yöneticilerin okullarındaki gürültü seviyesini daha yüksek buldukları görülmüştür. Buna karşın, okulda gürültünün önlenebileceğine inanan yöneticilerin gürültü kontrolü kapsamında yönetimsel önlemler almaya çalıştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Okullarında gürültü kirliliği sorunu karşısında herhangi bir aksiyon almamış okul yöneticilerinin, öğrenilmiş çaresizlik içinde olduklarını ve okullarında sükunetin bir değer olarak görülmediğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda tüm paydaşların bildiği ve paylaştığı daha sessiz, sakin ve sükûnetli okul vizyonu oluşturulmalıdır. Ayrıca yöneticilerin gürültünün azaltılmasına dair inançlarının yükseltilmesi için farkındalık ve bilinçlendirme çalışmaları yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: Okulda gürültü, eğitim yönetimi ve denetimi, okul yöneticileri, okulda gürültü kontrolü