Onkoloji hastalarında ilaç etkileşimlerinin incelenmesi

Kanser hastaları, kemoterapi ilaçlarının yanında birçok farklı ilaç kullanmaktadırlar; bu durum morbidite ve mortalite artışına yol açan ilaç-ilaç etkileşimlerine yol açmaktadır (2,3). İlaç-ilaç etkileşimi çalışmalarından ikisinde kemoterapi tedavisi alan tüm hastaların %27-58'inde en az bir ilaç-ilaç etkileşimi olduğu sonucuna varılmıştır (3,5) Bu tezde ilaç etkileşimiyle ilgili dünya genelinde ve ülkemizde yapılan çalışmalardan yola çıkılarak, onkoloji hastalarında ilaç-ilaç etkileşimi irdelenecek, ülkemiz adına yapılacak çalışmalara katkı sağlanacak ve ilaç-ilaç etkileşimi konusunda farkındalık yaratacaktır. Medikal Onkoloji Bilim dalında kanser tedavisi alan 250 hastanın dosyaları retrospektif olarak ilaç etkileşimi açısından Medscape ve Drugs.com online veri tabanları ile incelenmiştir. Hastaların %55,6' i erkek, %44,4'ü kadın hastalardan oluşmaktadır. İlaç etkileşimleri görülen hasta sayısı Medscape ve Drugs.com'a göre sırasıyla; 223 (%85,2);238 (%95,2)dir. Bu etkileşimlerde major etkileşim görülen hasta sayısı ve oranı Medscape ve Drugs.com'a göre sırasıyla 28 (%11,2), 67 (%26,8)'dır. Toplam, 99 adet ilaç çifti QT aralığını uzatmaktadır. Medscape'e göre; 52 (%20,8) hastada 77 adet, Drugs.com'da ise 136 (%54,4) hastada toplam 298 adet QT mesafesini uzatan ilaç etkileşim çifti görülmüştür. Kemoterapötikler (Sisplatin, doksorubisin), granisetron, tramadol ve antidepresanlar (essitalopram, sitalopram) en çok major etkileşime sık yol açan ilaçlardır. Granisetron, oksaliplatin, doksorubisin, Omeprazol, lansoprazol,famotidin, essitalopram, sitalopram, foromoterol, albuterol, hidroklorotiyazid, furosemid, indapamid, alfuzosin, nebivolol ve tramadol QT mesafesini uzatan ilaçlardan sık görülenlerdir. Bu ilaçlar yazılırken ilaç etkileşimi açısından dikkatle incelenmelidir. Çalışmamızın retrospektif olması, çalışmanın önemli kısıtlılıklarından biridir. Prospektif, çok merkezli, tedaviye müdahale edilebilen, hasta takibi yapılabilen ve daha geniş hasta popülasyonuna ulaşılarak tasarlanacak bir çalışma için ön çalışma niteliğinde olmuştur. Anahtar Kelimeler: Onkoloji, İlaç Etkileşimi, QT