Orta dereceli dehidre neonatal ishalli buzağılarda izotonik kristalloid solüsyonların (%0,9 NaCl, %1,3 NaHCO3) yavaş ve hızlı intravenöz uygulama etkinliklerinin karşılaştırılması

Bu çalışmada klinik olarak orta dereceli dehidre neonatal ishalli buzağılara %0,9 NaCl ve %1,3 NaHCO3 solüsyonunun 60 mL/kg dozda hızlı (1 saat) ve yavaş (3 saat) intravenöz infüzyonlarının etkinliği araştırıldı. Bu amaçla yaşları 2-18 gün arasında değişen, sağlıklı-kontrol (n=20) ve önceden herhangi bir sağaltım uygulaması yapılmayan neonatal ishalli (n=40) olmak üzere toplam 60 buzağı kullanıldı. İshalli buzağılar uygulanan solüsyona (n=20), her solüsyon grubu da infüzyon hızına göre iki eşit gruba (n=10) ayrıldı. İshalli buzağılarda klinik ve laboratuvar muayeneler infüzyon öncesi ve sonu gerçekleştirilirken, sağlıklı kontrol grubunda değerlendirmeler bir kez yapıldı. İnfüzyon öncesi benzer klinik bulgular gösteren neonatal ishalli buzağılarda dehidrasyon, metabolik asidozis, elektrolit anormallikleri ve enerji dengesi bozuklukları ile ilgili laboratuvar parametrelerin bir örneklilik göstermediği görüldü. İzotonik NaCl ve %1,3 NaHCO3 solüsyonunun hızlı ve yavaş uygulandığı ishalli buzağı gruplarında infüzyon sonunda dehidrasyona ilgili klinik bulgularda benzer belirgin düzelmeler saptandı. Buna karşın %0,9 NaCl gruplarında metabolik asidozis kaynaklı bulguların şiddetinde artışlar gözlemlenirken, %1,3 NaHCO3 gruplarında klinik bulguların hafiflediği veya ortadan kalktığı görüldü. İnfüzyon sonunda %0,9 NaCl solüsyonunun uygulandığı ishalli buzağı gruplarında dehidrasyona ilgili parametreler (HCT, HGB, total protein, albumin, üre ve kreatinin) yanında tam kan K, iCa ve serum iP konsantrasyonlarında önemli düzeylerde azalmalar, metabolik asidozisin (pH, HCO3, BD) varlık veya şiddeti yanında serum Na ve Cl konsantrasyonlarında artışlar belirlendi. İzotonik NaHCO3 solüsyonun hızlı ve yavaş uygulandığı gruplarda dehidrasyona ilgili parametrelerde benzer azalmalar, metabolik asidoziste ise hafifleme veya düzelme belirlendi. Neonatal ishalli buzağılarda %1,3 NaHCO3 solüsyonun hızlı ve yavaş uygulamasında serum Na konsantrasyonundaki artışların, tam kan K ve iCa ile serum iP konsantrasyonlarınında ise azalmaların anlamlı olduğu saptandı. Sonuç olarak, saha şartlarında ishale bağlı orta derecede klinik dehidrasyon belirlenen ve metabolik asidozis tahminlenen neonatal ishalli buzağılarda yaşamsal önemdeki bu bozuklukların 60 mL/kg dozda %1,3 NaHCO3 Sol. hızlı (1 saat) infüzyonu ile etkin ve güvenli bir şekilde giderilebileceği belirlendi.