Orta Doğu'da nüfuz mücadelesi: İngiliz demiryolları meselesi (1918-1930)

Orta Doğu'nun I. Dünya Savaşı ile yaşadığı sosyo-ekonomik çalkantılar içerisinde başta İngiltere olmak üzere batılı devletler tarafından manda yönetimlerine almaya başlaması sorunları bitirmemiş aksine ateşe benzin dökmüştür. Özellikle İngilizlerin hâkimiyet alanı kurmaya çabalarını incelediğimiz bu çalışmamızda, tümden gelim metodu ile bölgenin I. Dünya Savaşı akabinde başlayann bölünme-parçalanma ve idare altına alınma çabalarına karşı bölge halkı tarafından zaman zaman yükselen itirazlar ve bu itirazların dönüştüğü isyanlar çerçevesinde çıkar yol arama gayretlerini incelemeye çalıştık. İngiliz Arşive Belgeleri ve İngiliz Basını incelenerek ortaya koymaya çalıştığımız özellikle tarihsel olarak çok fazla orataya koyulmayan iki savaş arası dönemin Orta Doğu'ya yansımalarının demiryolları ve petrol perspektifinden 1918-1930 yılları arası incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca yapılan çalışma ile 18 ve 19. Yüzyılları domine etmeyi başaran İngiltere'nin bölgede hâkimiyetinin önce hızla artması ve zamanla kademeli olarak azalmasının incelediğimiz çalışmamızda, savaşlar çıkaran demiryolu ve petrol ikileminin anlaşmalar ile nasıl batılı devletler tarafından paylaşılabildiğini ortaya koymaya çalışılmıştır.