Orta gerilim şebekelerinde reaktif güç kompanzasyonu analizi

Ill ÖZET Artan elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak için yeni enerji kaynaklan oluşturmanın yanında var olan enerji kaynaklarını verimli bir şekilde kullanmak da gerekir. Bunu sağlamanın en önemli yollarından biri de reaktif güç kompanzasyonudur. Reaktif güç kompanzasyonu yapılması halinde generatörler, transformatörler ve hatların kapasitesi artar, hatlardaki kayıplar ve hatlardaki gerilim düşümü azalır. Ancak güç kompanzasyonun faydaları yanında sakıncaları da vardır. Bunların en önemlisi harmonikler ve bunların sebep olduğu rezonans olaylarıdır. Alçak Gerilimde yapılan kompanzasyon, güç katsayısını arzu edilen seviyeye getirmeye yetmemektedir. Bu nedenle Orta Gerilim seviyesinde kompanzasyon yapmak gereklidir. Tezde, Orta Gerilimde kompanzasyon ile ilgili temel bilgiler verilmekte ve Batman Orta Gerilim şebekesinin kompanzasyonu incelenmektedir. Bu amaçla Batman YG/OG indirici transformatör merkezinden çıkan hatların son bir yıl içinde tükettiği aylık aktif ve reaktif enerji miktarları ve buna göre hatların aylık coscp değişimleri tespit edilmiştir. Bu değerlerden güç katsayısının yaz aylarında en düşük değerini aldığı görülmüştür. Güç katsayısının en düşük olduğu aylardan olan Ağustos ayı için güç katsayısının 24 saatlik değişimi gösterilmiştir. Ayrıca bütün hatların puant yük değerleri tespit edilmiş ve hesaplamalarda bu değerler ile her hatta ait en düşük coscp baz alınmıştır. Kompanzasyonun eşit güçte iki kademeli olarak yapılması düşünülmüştür. Bu şekilde güç katsayısının en düşük olduğu aylarda puant saatleri dışındaki zamanlarda ve Mayıs, Haziran, Eylül ve Ekim aylarında da aşın kompanzasyonun önlenmesi amaçlanmaktadır. YG/OG indirici transformatör merkezinden sonra uzun bir OG dağıtım şebekesi bulunduğundan kompanzasyonun her fıder için ayrı ayn yapılması kararlaştırılmıştır. Kompanzasyon bataryalannın fıder çıkışından sonra birden fazla hattın ayrıldığı noktadan önceki transformatör binasına konulması en uygun çözüm olarak düşünülmüştür. Bu şekilde hem rezonans olaylannm önüne geçilmesi, hem de Orta Gerilim hatlannın büyük bir kısmının reaktif güç yükünden kurtanlması amaçlanmıştır. Aynca bu bölümde kompanzasyon sonucu şebekede elde edilen kazançlar ele alınmıştır.