Orta Toroslarda Büyükeceli (Gülnar)-Yeşilovacık (Silifke) dolayının tektono-stratigrafi birimleri ve bölgenin yapısal evrimi

oz DOKTORA TEZİ ORTA TOROSLAR'DA BÜYÜKECELİ (GÜLNAR) - YEŞİLOVACIK (SİLİFKE) DOLAYININ TEKTONO-STRATİGRAFİ BİRİMLERİ VE BÖLGENİN YAPISAL EVRİMİ Jüri Selim ÖZALP ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Cavit DEMİRKOL Yıl: 1999, Sayfa: 167 Prof.Dr. Cavit DEMİRKOL (Başkan) Prof.Dr. Erdal KEREY (Üye) Doç.Dr. Ulvi Can ÜNLÜGENÇ (Üye) Orta Toroslar'da; Silifke, Anamur ve Gülnar ilçeleri arasında kalan alanda yürütülen bu çalışmada; Neojen istifine temel oluşturan birimlerde; stratigrafi, kaya türü, metamorfizma, yapısal özellikler açısından birbirinden farklı havzaları temsil eden ve birbiriyle tektonik ilişkili iki tektonik birlik ayırtlanmıştır. Bunlar "Geyikdağı Birliği" ile ilk kez bölgede bu çalışmayla ortaya konan "Görbiyesdağı Birliği"dir. Görbiyesdağı Birliği, inceleme alanı içerisinde Üst Kretase yaşlı Sipahili formasyonu ile temsil edilirken, Geyikdağı Birliği kendi içerisinde Ovacık Tektonik Dilimi ve Araca Tektonik Dilimi olmak üzere iki tektonik dilimi içermektedir. Ovacık Tektonik Dilimi içerisinde; Orta-Üst Kambriyen yaşlı Işıklı, Üst Kambriyen-Ak Ordovisiyen yaşlı Ovacık, Alt Silüriyen yaşlı Eğripınar ve Hırmanlı, Üst Silüriyen-Alt Devoniyen yaşlı Karayar, Alt Devoniyen yaşlı Sığırcık, Orta Devoniyen yaşlı Büyükeceli, Üst Devoniyen yaşlı Akdere, Üst Permiyen yaşlı Kırtıldağı ve Orta-Üst Triyas yaşlı Kuşyuvasıtepe formasyonları yüzeylemektedir. Araca Tektonik Diliminde ise; İnfra-Kambriyen yaşh Emirgazi, Üst Devoniyen yaşlı Akdere, Alt Karbonifer yaşlı Korucuk, Üst Permiyen yaşlı Kırtıldağı, Üst Triyas yaşlı Murtçukuru, Ak Jura yaşlı Yanışlı, Orta Jura-Ak Kretase yaşlı Tokmar ve Üst Kretase-Üst Paleosen yaşlı Hayvandağı formasyonları yüzlek vermektedir. Ayrıca Üst Kretase yaşlı Ofiyohtli Kanşık tektonik dokanaklı olarak bölgede gözlenmektedir. Görbiyesdağı ve Geyikdağı birliklerindeki birimler, örtü çökellerini oluşturan Alt Miyosen yaşh Tepeköy ve Çavuşlar ile Orta Miyosen yaşh Mut formasyonları tarafından açısal uyumsuzlukla üzerlenmektedir. Bölgedeki en genç birimleri oluşturan Kuvaterner yaşh oluşuklar tüm birimleri açısal uyumsuzlukla örtmektedir. Geç Triyas'ta etkin olan Erken Alpin orojenezi süresince Ovacık Tektonik Dilimi Araca Tektonik Dilimi üzerine itilmiştir. Erken Paleosen-Erken Eosen zaman aralığında etkin olan Orta Alpin orojenezi süresince ise kuzeydeki Görbiyesdağı Birliği güneydeki Geyikdağı Birliği üzerine bindirmiştir. Bu çalışma sonucunda elde edilen yapısal verilere göre, bölgenin genel olarak yaklaşık kuzeybatı-güneydoğu yönlü sıkıştırma kuvvetlerinin etkisinde kaldığı ve buna bağlı olarak kuzeydoğu-güneybatı gidişti bindirme ve ters faylar ile kıvrım eksenlerinin geliştiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Orta Toroslar, Silifke, Tektono-Stratigrafi, Yapısal Evrim.