Theses supervised by Prof. Dr. Cavit Demirkol
12 theses · Çukurova University
Hatay-Erzin-Yeşilkent ovasının hidrojeolojik etüdü ve burnaz kaynağının kökeninin araştırılması
öz DOKTORA TEZİ HATAY-ERZÎN-YEŞİLKENT OVASININ HİDROJEOLOJİK ETÜDÜ VE BURNAZ KAYNAĞININ KÖKENİNİN ARAŞTIRILMASI Galip YÜCE ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ JEOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Cavit DEMİRKOL Yü: 1998, Sayfa: 223 Jüri: Prof. Dr. Cavit DEMİRKOL Jüri: Doç. Dr. Ahmet GÜZEL Jüri: Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ Çalışmanın amacı, Erzin-Yeşilkent ovasındaki yeraltısuyu potansiyelini hidrojeolojik model yaklaşımı ile gerçeğe yakın şekilde hesaplamak ve en uygun yeraltısuyu işletim modelini ortaya koymaktır. Anılan amaca yönelik olarak yeraltısuyu kalite değişimleri ve suların kökensel ilişkileri araştırılmıştır. Bu incelemenin sonucunda ovadaki sulama kooperatiflerinin yeraltısuyu gereksinimini optimum düzeyde karşılık verecek işletim modeli ile birlikte yeraltısuyu işletimi için uygun yeni alanlar belirlenmiştir. Yöredeki en önemli içme- kullanma ve sulama suyu kalite ve potansiyeline sahip Burnaz kaynağının besleniminin (özellikle kurak dönemdeki) Ceyhan nehrinden olduğu jeoistatistik, hidrolojik, su ve izotop kimyası çalışmaları yardımıyla kanıtlanmıştır. Anahtar Kelimden jeoistatistik, yeraltısuyu hidrolojisi, yeraltısuyu bilançosu, jeokimya, izotop, Burnaz kaynağı, Ceyhan nehri
Orta Toroslarda Büyükeceli (Gülnar)-Yeşilovacık (Silifke) dolayının tektono-stratigrafi birimleri ve bölgenin yapısal evrimi
oz DOKTORA TEZİ ORTA TOROSLAR'DA BÜYÜKECELİ (GÜLNAR) - YEŞİLOVACIK (SİLİFKE) DOLAYININ TEKTONO-STRATİGRAFİ BİRİMLERİ VE BÖLGENİN YAPISAL EVRİMİ Jüri Selim ÖZALP ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Cavit DEMİRKOL Yıl: 1999, Sayfa: 167 Prof.Dr. Cavit DEMİRKOL (Başkan) Prof.Dr. Erdal KEREY (Üye) Doç.Dr. Ulvi Can ÜNLÜGENÇ (Üye) Orta Toroslar'da; Silifke, Anamur ve Gülnar ilçeleri arasında kalan alanda yürütülen bu çalışmada; Neojen istifine temel oluşturan birimlerde; stratigrafi, kaya türü, metamorfizma, yapısal özellikler açısından birbirinden farklı havzaları temsil eden ve birbiriyle tektonik ilişkili iki tektonik birlik ayırtlanmıştır. Bunlar "Geyikdağı Birliği" ile ilk kez bölgede bu çalışmayla ortaya konan "Görbiyesdağı Birliği"dir. Görbiyesdağı Birliği, inceleme alanı içerisinde Üst Kretase yaşlı Sipahili formasyonu ile temsil edilirken, Geyikdağı Birliği kendi içerisinde Ovacık Tektonik Dilimi ve Araca Tektonik Dilimi olmak üzere iki tektonik dilimi içermektedir. Ovacık Tektonik Dilimi içerisinde; Orta-Üst Kambriyen yaşlı Işıklı, Üst Kambriyen-Ak Ordovisiyen yaşlı Ovacık, Alt Silüriyen yaşlı Eğripınar ve Hırmanlı, Üst Silüriyen-Alt Devoniyen yaşlı Karayar, Alt Devoniyen yaşlı Sığırcık, Orta Devoniyen yaşlı Büyükeceli, Üst Devoniyen yaşlı Akdere, Üst Permiyen yaşlı Kırtıldağı ve Orta-Üst Triyas yaşlı Kuşyuvasıtepe formasyonları yüzeylemektedir. Araca Tektonik Diliminde ise; İnfra-Kambriyen yaşh Emirgazi, Üst Devoniyen yaşlı Akdere, Alt Karbonifer yaşlı Korucuk, Üst Permiyen yaşlı Kırtıldağı, Üst Triyas yaşlı Murtçukuru, Ak Jura yaşlı Yanışlı, Orta Jura-Ak Kretase yaşlı Tokmar ve Üst Kretase-Üst Paleosen yaşlı Hayvandağı formasyonları yüzlek vermektedir. Ayrıca Üst Kretase yaşlı Ofiyohtli Kanşık tektonik dokanaklı olarak bölgede gözlenmektedir. Görbiyesdağı ve Geyikdağı birliklerindeki birimler, örtü çökellerini oluşturan Alt Miyosen yaşh Tepeköy ve Çavuşlar ile Orta Miyosen yaşh Mut formasyonları tarafından açısal uyumsuzlukla üzerlenmektedir. Bölgedeki en genç birimleri oluşturan Kuvaterner yaşh oluşuklar tüm birimleri açısal uyumsuzlukla örtmektedir. Geç Triyas'ta etkin olan Erken Alpin orojenezi süresince Ovacık Tektonik Dilimi Araca Tektonik Dilimi üzerine itilmiştir. Erken Paleosen-Erken Eosen zaman aralığında etkin olan Orta Alpin orojenezi süresince ise kuzeydeki Görbiyesdağı Birliği güneydeki Geyikdağı Birliği üzerine bindirmiştir. Bu çalışma sonucunda elde edilen yapısal verilere göre, bölgenin genel olarak yaklaşık kuzeybatı-güneydoğu yönlü sıkıştırma kuvvetlerinin etkisinde kaldığı ve buna bağlı olarak kuzeydoğu-güneybatı gidişti bindirme ve ters faylar ile kıvrım eksenlerinin geliştiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Orta Toroslar, Silifke, Tektono-Stratigrafi, Yapısal Evrim.
Türkiye'nin kıyı çizgisi değişimleri ile bunların çevre ve mühendislikteki etkileri
Havadan Fotoğraf Alımı, Uzaktan Algılama (UA) teknolojisi, yer gerçeği hakkında bilgi toplama konusunda önemli bir yer tutarken; Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) teknolojisi bu bilgilerin sistematik bir şekilde bilgisayar ortamında depolanarak (GIS) işlenmesi, sorgulanması, analizi ve sunulması olanaklarını sağlamaktadır. UA ile toplanan verilerin işlenerek bilgiye dönüştürülmesi esnasında gereken yer gerçeği ve gerekli yerdeki örnekleme bilgileri, CBS'den alınabilir. Bu nedenle UA, veri işleme bilgileri CBS 'ye; CBS' de bilgiyi güncelleştirmek için UA'ya gereksinim duymaktadır. Böylece iki teknolojinin entegrasyonu ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada prensip olarak CBS ve UA teknolojilerinin entegrasyonundan yararlanılarak sonuçlara gidilmiştir. Türkiye kıyılarına ait son 40-50 yıla ait hava fotoğrafları, çizgisel ve sayısal veriler ile uydu görüntülerinden yararlanarak, sediment taşımını sonucu kıyı, kıyı kenar çizgisi değişimi, delta evrimi (paleocoğrafyası), yıllara göre PROGRADATTON (Karanın denize doğru ilerlemesi) ve RETROGRADATION (Denizin karalar istikametinde ilerlemesi, kıyı erozyonu) yüzdeleri ve miktarların alan olarak (yıllık ortalama, yıllar arası toplam, tüm deltada toplam) tespiti Türkiye'de ilk kez bu çalışmada ortaya konulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Progradasyon, Retrogradasyon, Paleocoğrafik Evrim.
Emirler-Çavuşlu (Mersin) dolayının jeolojisi ve arazi kullanım potansiyeli
77 ÖZET Yüksek Lisans (Master) tezi olarak hazırlanan bu çalışma ile Mersin'in kuzeyinde Emirler-Çavuşlu (Mersin) dolaylarında yaklaşık 210 km-2lık bir alanın ayrıntılı jeoloji incelemesi yapılarak, şehir alanlarının planlamasında etken olabilecek morfolojik ve jeolojik unsurlar, yerleşme ve tarım alanlarına elverişliliği bakımından toprak cinsleri, kayaların fiziksel ve kimyasal özellikleri, yapı malzemesi kaynaklan, eğim haritası, birimlerin mühendislik özellikleri ve Landsat TM uydu görüntülen GIS ortamında değerlendirilerek şehirleşmeye uygun alanlar belirlenmiştir İnceleme saha çalışmaları ile başlamış, laboratuvar çalışmalarıyla devam etmiş ve büro çalışmalarıyla sona ermiştir. Saha çalışmalarında, jeolojik haritalama, heyelan haritalaması ve numune derlenmesi yapılmışta". Laboratuvar çalışmalarında, şehirleşmeye yönelik arazı kullanım potansiyel haritalarının hazırlanması için, hazırlanan ve derlenen haritalar ile topografik haritalar ARCMNFO'da sayısallaştırıldıktan sonra Erdas Raster GIS ortamına aktarılarak bir veri tabam oluşturulmuştur. Ayrıca derlenen örnekler üzeninde paleontolojık çalışmalar yapılmıştır. Büro çalışmasıyla, arazi ve laboratuvar incelemeleri sonucunda elde edilen verilerin ışığı altında tez yazım, çizim ve düzenleme işlemleri yapılmıştır. Çalışma alanında Mesozoyik ve Senozoyik yaşlı yedi litostratigrafi birimi ayırtlanarak haritalanmıştır. Temeli Geç Kretase yaşlı, radyolarit, serpantin, kireçtaşı blokları, amfibolit ve flış karekterlı birimlerden oluşan Fındık melanjı oluşturur Bunun üzerinde diskordan olarak Tersiyer yaşlı (Burdigalıyen-Langhiyen), boz-gn renkli çakıllı kumtaşı, kumtaşı, kumlu- çakıllı orta kalın tabakalı kireçtaşı yapılışlı Kaplankaya formasyonu yer almaktadır. Kaplankaya formasyonu ile yanal ve düşey geçiş sunan Burdigaliyen-Langhiyen yaşlı Karaisalı formasyonu ise, başlıca resifal nitelikli, algH, mercanh, akı dokulu, kireçtaşlarından oluşmuş olup karstik yapıdadır Langhiyen-Serravaliyen yaşh, sılttaşı-kumtaşı aratabakalı, şeyl yapılışlı Güvenç formasyonu, bunun üzerine ise dıskordan olarak Üst Miyosenin Tortoniyen katını temsil eden, başlıca san renkli, orta-kalın tabakalı, iyi boylanmış, kumtaşı, siltli-killi kumtaşı yapılışlı Kuzgun formasyonu yer almaktadır Tersiyer birimleri üzerine diskordan olarak geniş alanlar kaplayan kalıcı ve alüvyon gelmektedir.78 Çalışma alanında, Tersiyer birimlerinden ölçülmüş doğrultu ve eğimler ile gül diyagramları ve nokta kontur diyagramları oluşturulmuştur Bu diyagramlar ile bölgeyi etkileyen kuvvetlerin konumlan ve sonuçlan araştırılmıştır. Buna göre Tersiyer birimleri kuzeybatı-güneydoğu yönlü kuvvetlerden etkilenmişdir Yapılan çalışmalardan birisini de çalışma alanındaki heyelanların arazi gözlemleri ve hava fotoğraflarından yararlanılarak haritalanması oluşturmuştur Ayrıca çalışma alanındaki kayaçların ve zeminlerin jeoteknik özelliklen araştırılmış, yapı malzemesi alanları belirlenmiş, inceleme alanına ait zemin sınıflama haritası oluşturulmuştur. Sayısallaştırılan topografik haritadan Erdas Raster GIS ortamında eğim haritası oluşturularak, inceleme alam eğim guruplanna göre sımflandınlmış ve arazinin kullanım şekli belirlenmiştir. Çalışma alanına ait Köy Hizmetlerinden sağlanan toprak haritasında I, II., III., ve IV. yetenek sınıfına ait toprak gurupları, şehirleşmeye uygun olmayan alanlar olarak değerlendirilmiştir Bu çalışma ile kentsel gelişmeye uygun alanların seçiminde jeolojik ve jeomorfolojik bilgilerden objektif olarak yararlanıldığında, yanlış seçimlerden kaynaklanan çevre sorunlarının önlenebileceği görülmüştür.
Ankara ili-Tuzgölü arasında neotetis'in kuzey kolunun evrimi (Haymana-Tuzgölü basenlerinin stratigrafileri ve jeoteknik evrimleri)
Çalışma alanı Ankara ili güneyinde, yeralmakta olup, batıdan Temelli ve Haymana ilçeleri, güneyden Kulu ilçesi ile Tuzgölü, doğudan ise Kızılırmak ve Bala ilçesi ile sınırlanmış yaklaşık 4050 km2 lik bir alanı kaplamaktadır. Sözkonusu alanda Sakarya kıtası ile Kırşehir kıtası ve bunlar arasında yeralan Neotetis okyanusunun çarpışma zonu ile bunlara ait birimler ve yapılar yeralmaktadır. Bölgenin stratigrafisinin ayrıntılı olarak incelenmesi sonucunda, çalışma alanının kuzeydoğu-güneybatı yönünde ve yaklaşık olarak ortasından geçen ve Samsam grubuna ait bazik-ultrabazik kayalar ve bazik volkaniklerden oluşan bir kuşağın kuzeybatısında ve güneydoğusunda birbirinden farklı iki temele sahip iki stratigrafik topluluğun varlığı saptanmıştır. Bunlardan Samsam ofiyolitik kuşağının kuzeybatısındaki topluluk Sakarya Kıtası'na ait bir temel ve bunun üzerinde yeralan Liyas-Orta Eosen zaman aralığına ait çökellerden oluşmaktadır. Güneydoğusundaki topluluk ise Kırşehir metamorfik temeli üzerinde Üst Kretase ile Orta-Üst Eosen zaman aralığına ait çökellerden ibaret olup her iki topluluğu ve ofiyolitik kuşağı ortak örten Üst Eosen-Pliyosen zaman aralığına ait karasal çökeller belirlenmiştir. Kuzey-kuzeybatıdaki Sakarya ve güney-güneydoğudaki Kırşehir kıtaları arasında Liyas'dan itibaren açılmaya başlıyan Neotetis okyanusunun kuzey kolunun, Üst Kretase'den itibaren kapanmaya başladığı ve buna bağlı olarak da sedimanter ve ofıyolifli melanj ile yay volkanizmasının geliştiği gözlenmektedir. Daha sonra, sıkışmaya bağlı olarak gelişen melanjın ve yay volkanizmasının yükselmesine bağlı olarak arada Samsam yükselimi oluşmuş ve bunun kuzeybatısı ile güneydoğusunda iki farklı çökel ortamının (Haymana ve Tuzgölü basenlerinin) geliştiği tesbit edilmiştir. Daha sonra Orta-Üst Eosen döneminde iki kıtanın birbirlerine doğru yaklaşmaları ve çarpışmalarına bağlı olarak artan sıkışma nedeniyle ters faylar ve şaryajlar gelişerek Haymana baseni kendi içerisinde parçalanmıştır. Bu dönemde Tuzgölü yöresinde deformasyon henüz başlamamış olup kuzeydeki deformasyonun bu alandaki etkisi bol kırıntılı malzeme gelişi ve çökel istifteki sığlaşma ile sınırlıdır. Üst Eosen döneminde sıkışmanınXVIII devamına bağlı olarak Haymana baseni çökel topluluğu Samsam ofiyolitik topluluğu ile birlikte Tuzgölü baseni çökel topluluğu üzerine şarye olmuşlardır. Bunu takip eden Üst Eosen-Orta Miyosen döneminde Haymana yöresinde yükselme ve hızlı bir aşınma izlenirken, güneyde Tuzgölü yöresinde açık denizle ilişkisi kesilen kapalı karasal çökel ortamlarının varlığını devam ettirdiği saptanmıştır. Üst Miyosen-Pliyosen döneminde Haymana yöresinin de aşınması ile peneplen halini alan bölge genelinde gölsel (karasal) bir ortamın yaygın olarak varlığı belirlenmiştir. Sonuçta bölgede üç farklı temel ve bunlar üzerinde gelişen çökel istiflerinin varlığı saptanmış ve bunların, bu günkü konumlarını bir dizi yapısal olaylar sonucunda kazandıkları ve büyük tektonik hatlar boyunca bir araya geldikleri belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler : Haymana-Tuzgölü Basenleri, Neotetis'in kuzey kolu, Tektono-stratigrafi, Tektonik, Jeotektonik evrim
Trakya havzası oligosen yaşlı deltayik istifinin yeraltı verileri kullanılarak ayrıntılı sedimantolojik incelenmesi
Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı'nda doktora tezi olarak 1995 ile 1997 arasında gerçekleştirilmiştir. Trakya Havzası kuzeybatısındaki deltayik sedimanların yeraltı verileri kullanılarak ayrıntılı sedimantolojik çalışması bu tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Trakya Havzası istifinin sedimantolojik özelliklerinin belirlenmesi ve bu tezin ana konusunun çalışılması için gerekli olan arazi çalışmaları ise 1995 yaz aylarında gerçekleştirilmiştir. Trakya Havzası, Türkiye'deki en geniş Tersiyer havzalarından birini oluşturmaktadır. Paleontolojik ve sedimantolojik veriler sedimantasyonun ve basen şekillenmesinin güneybatıdan bir ana transgresyonla Orta-Geç Orta Eosen'de başladığını göstermektedir. Sedimantolojik çalışmalar, Havza'nın oluşumu sırasında iki ana sediman depolanma sisteminin varlığını ortaya koymaktadır. Birincisi Eosen sonuna dek süren, Keşan grubu sedimanları (yaklaşık 3500 m kalınlıkta) ile temsil edilen ve daha çok türbiditik akıntılarla oluşmuş denizaltı yelpazesi ve türbiditik depolanması, ikincisi ise Oligosen boyunca çökelimini sürdüren deltayik karakterli Yenimuhacir grubu sedimanlarının (yaklaşık 2600 m kalınlıkta) depolanmasıdır. Depolanma karakteri, çökmenin çökelmeden daha fazla olması nedeniyle oluşan derin deniz koşullarında türbiditik olarak sürmüş; bu dengenin tersine dönmesiyle oluşan sığ deniz koşullarında ise deltayik depolanma başlamıştır (McCave and Swift, 1976). Stratigrafik dizilimde Keşan grubu (Orta-Üst Eosen) ile Ergene grubu (Pliyosen) sedimanları arasında yer alan ve çalışmanın çatısını oluşturan deltayik karakterli Yenimuhacir grubu, başlıca Mezardere, Osmancık ve Danışmen formasyonlarından oluşmuştur. Delta istifi, Kuzeybatı Trakya'daki 37 kuyunun GR- SONIC loğları incelenerek 13 çökelim dönemine ayrılmıştır. En incesi 21 m ve en kalını 523 m olarak saptanan bu çökelim dönemlerinin, Osmancık formasyonu üst seviyesinde yer alan ve incelenen kuyuların çoğunda gözlenen bir tüf seviyesi datum alınarak stratigrafik korelasyonları gerçekleştirilmiştir. Bunun sonucunda deltanınVIII gelişim yönünün kuzey, kuzeybatı ve batıdan güney, güneydoğu ve doğuya doğru olduğu ortaya konulmuştur. Belirlenen 13 çökelim döneminin GR loğu kullanılarak litolojik dökümü yapılmış ve her dönemin kum oranları belirlenmiştir. Bu oranların ve her dönemin kalınlık gelişmelerinin incelenmesi sonucu çalışma alanında stratigrafik kapan olabilecek ve potansiyel içeren olasılı yeni arama alanları belirlenmiştir (Weimer, 1976). Anahtar Kelimeler : Trakya Havzası Kuzeyi, Oligosen Delta, Batıdan Doğuya ilerleme Yönü, Log, Litolojik Döküm, Kum ve Kalınlık Haritaları, Sedimantoloji.
Çamlıyayla (Tarsus Kuzeyi) güney kesiminin jeolojisi
ÖZYÜKSEK L SANS TEZÇAMLIYAYLA (TARSUS KUZEY ) GÜNEY KES M N N JEOLOJ SMEHMET GÖKÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜJEOLOJ MÜHEND SL Ğ ANA B L M DALIDANIŞMAN: Prof. Dr. Cavit DEM RKOLYıl : 2006 Sayfa:52Jüri: Prof. Dr. Cavit DEM RKOLProf. Dr. U.Can ÜNLÜGENÇDoç. Dr. Erol ÖZERBu çalışmada çel ili, Tarsus ilçesi kuzeyinde ve Kozan N33 d2 ve d3paftaları içerisinde bulunan, Çamlıyayla ve Atdağı yerleşim alanlarının içerisinde yeraldığı yaklaşık 72 km2 lik alanda yüzeylenen kayaçların tektoniği incelenerek,belirtilen alanın 1/25.000 ölçekli jeoloji haritası yapılmıştır.Yapılan incelemeler sonucunda; çalışma alanında 7 adet kaya stratigrafibirimi ayırtlanarak haritalanmıştır. Bu birimler sırasıyla, bölgede temeli oluşturan sığdenizel ve platform tipi karbonatlardan oluşan, Üst Triyas-Kretase yaşlı Demirkazık;Üst Kretase yaşlı Mersin ofiyolit melanjı; sığ denizel nitelikli Paleosen-Eosen yaşlıtabanda çakıltaşlarıyla başlayıp çakıllı kumtaşları ve en üstte kireçtaşları bulunanKaleboynu; karasal nitelikli, Oligosen-Alt Miyosen yaşlı Gildirli; resif gerisifasiyesindeki Alt-Orta Miyosen yaşlı Kaplankaya formasyonu ve resifal nitelikliBurdigaliyen-Langiyen yaşlı Karaisalı kireçtaşıdır. nceleme alanındaki en genççökelimi ise Kuvaterner yaşlı alüvyonlar temsil etmekte olup, diğer tüm birimleriaçısal uyumsuzlukla üzerlemektedir. Üst Triyas-Jura-Kretase yaşlı olan ve bölgedetemeli oluşturan Demirkazık formasyonunun üzerine Üst Kretase yaşlı Mersinofiyolit melanjı uyumsuzlukla gelmektedir. Bu iki birimin üzerine Paleosen-Eosenyaşlı Kaleboynu formasyonu açısal uyumsuz olarak bulunmaktadır. Gildirli,Kaplankaya ve Karaisalı formasyonlarından oluşan istifin inceleme alanında bubirimin üstüne açısal uyumsuzlukla geldiği ve inceleme alanında en genç çökelimitemsil eden Kuvaterner yaşlı alüvyonların ise üzerine geldikleri tüm birimleri açısaluyumsuzlukla örttüğü belirlenmiştir. Kaplankaya formasyonu, Gildirli formasyonuüzerine uyumlu olarak gelmekte, Karaisalı formasyonu ile yanal ve düşey yöndegeçiş göstermektedir.Çalışma alanının tektonik konumu kapsamında, bölgede genel olarak EcemişFay sisteminde yer alan 5 adet fay tespit edilerek haritalanmıştır.Anahtar kelimeler: Stratigrafi, Tersiyer, Çamlıyayla, AtdağıI
Bucak (Karaisalı) ve yakın dolayının jeolojisi ve demiryolu güzergahı açısından değerlendirilmesi
Bu çalışma, Adana'nın Karaisalı İlçesi'nin Güneybatısında bulunan Bucak Köyü ve yakın civarında yüzeyleyen birimlerin stratigrafik özelliklerinin incelenmesini kapsamaktadır. Bu çalışma kapsamında detaylı olarak incelenen Tersiyer yaşlı kaya birimlerinin temelini, inceleme alanının çok sınırlı bir bölgesinde Çokak Fayı ile yüzeye çıkan, Permo-Karbonifer yaşlı Karahamzauşağı Formasyonu oluşturmaktadır. Paleozoyik yaşlı temel birim üzerine transgresif ve açısal uyumsuz olarak gelen Tersiyer yaşlı birimler sırasıyla; Alt-Orta Miyosen yaşlı Kaplankaya ve Karaisalı formasyonları, Orta Miyosen yaşlı Güvenç Formasyonu, Üst Miyosen yaşlı Kuzgun Formasyonu ve Kuvaterner yaşlı alüvyonlar ve taraçadır. Temel üzerine açısal uyumsuzlukla gelen resifal ortam özellikli Kaplankaya?Karaisalı formasyonları birbirleri ile yanal ve düşey geçişli olarak gözlenmektedir. Özellikle resif yapıcı organizmaların oluşturduğu Karaisalı Formasyonu taş ocakları açısından önemli bir kaynak kayaç konumundadır. Miyosen resifleri üzerine uyumlu olarak Güveç Formasyonu'nun ince taneli (kiltaşı-silttaşı ve kısmen ince taneli kumtaşı) kırıntılı kayaçları gelmektedir. Bu birim; resif ilerisi ve kısmen derin denizel bir ortamda çökeldiği tespit edilmiştir. Tabanda menderesli nehir çökellerinden çapraz tabakalı çakıltaşı-çakıllı kumtaşlarıyla başlayan Kuzgun Formasyonu yukarı doğru kumtaşı-çamurtaşı ardalanımına geçmektedir. Üst kesimlerde sığ denizel-plaj nitelikli kumtaşlarıyla temsil edilen formasyon üst kesimlere doğru ise kalınlığı on metreyi geçmeyen resifal kireçtaşı merceklerinin varlığı tespit edilmiştir. Kuvaterner yaşlı alüvyon ve taraçalar daha yaşlı bütün birimler üzerinde uyumsuz olarak bulunmaktadır.Anahtar kelimeler: Adana Baseni, Stratigrafi, Demiryolu hattı
Gülpınar - Afşar (Taşkent K-KD'su - Konya) tektono-stratigrafisi
İnceleme alanı Orta Toroslar'ın bir kısım jeolojik özelliklerini sunmaktadır. Geyik Dağı, Aladağ, Bolkar Dağı ve Bozkır birlikleri; stratigrafik, yapısal ve metamorfizma özellikleri açısından farklı ortam koşullarını yansıtan birlikler yer almaktadır. Bu birlikler birbirleriyle tektonik dokanak ilişkisi içersindedirler. İnceleme alanınında allokton konumlu olan Aladağ ve Bolkar Dağı birlikleri, Geç Devoniyen-Geç Kretase aralığında çökelmiştir. Başlıca şelf tipi karbonat ve kırıntılı kaya birimleriyle Senoniyen yaşlı olistolit ve olistostromal yapılışlı denizel kırıntılılardan oluşmaktadır. Bu birimler inceleme alanının kuzeyinde Toroslar'ın tabanında yer alan göreceli otokton Geyik dağı birliğine ait olan Lütesiyen yaşlı denizel kırıntılıların üzerinde yatay naplar halinde yer almaktadırlar. Birbirleriyle sedimantolojik açıdan benzerlik gösteren bu tektonik birlikler; stratigrafi, metamorfizma ve yapısal özellikleri açısından farklılıklar göstermektedir. Bozkır Birliği, Triyas-Kretase zaman aralığındaki kayaçları kapsamaktadır. Bu birlik platform çökelleriyle birlikte, bazik deniz altı volkanitleri, tüf, diyabaz, serpantinit vb. kayaların değişik boyutlarda blok ve dilimlerini kapsar. Birlik büyük bir karışık (melange) görünümündedir. Geç Paleosen-Erken Eosen zaman aralığında, diğerlerine göre göreceli otokton Geyik dağı ve allakton Aladağ birliklerinin arasında pelajik kireçtaşlarını kapsayan "Ofiyolitli Melanj" ile temsil edilmektedir. Birliklerin stratigrafi özellikleri ve birbirleri ile ilişkileri göz önünde bulundurulduğunda; (a) Erken Triyas-Senoniyen aralığında, güneyden kuzeye doğru Geyik dağı, Aladağ, Bolkar dağı ve Bozkır birliği şeklinde bir dizilimle, platformdan okyanusa uzanan bir havzayı oluşturdukları; (b) Kuzey Tetis Okyanusu olarak adlandırılabilecek olan bu havzanın Geç Senoniyen'de kapanmasına bağlı olarak, Bozkır birliğinin kendi içinde dilimlenip, Bolkar dağı ve Aladağ birliklerini üzerlediği; (c) Aladağ ve Bolkar dağı birliklerinin, İlerdiyen sonunda kapanan havzanın ofiyolitleriyle birlikte, sırtlarında Bozkır Birliğini de taşıyarak Geyik dağı birliği üzerine tektonik olarak taşındığı düşünülmektedir.
Dağçatı-Gökler (Gümüşhane-Bayburt) civarının jeoloji özellikleri
Doğu Pontidlerin jeolojik özelliklerini içeren inceleme alanının tabanında, Devoniyen-Karbonifer yaşlı Akşar graniti bulunmakta olup granodiyorit, kuvars, diyorit ve granitten oluşmaktadır. Gri, kırmızımsı, kahve renkli çakıltaşı, marn, şeyl, kumtaşı silttaşı, tüf, tüfit ardalanması şeklinde devam eden, kırmızı renkli bol fosilli kireçtaşı band ve mercekleri ile asidik-bazik lav, dayk ve siller bulunduran ve Liyas yaşlı olan Hamurkesen Formasyonu Akşar Graniti üzerine uyumsuz olarak gelmektedir. Hozbirikyayla Formasyonu Dogger-Malm-Alt Kretase yaşlı olup, gri, sarımsı gri, beyaz, açık gri, boz, renkte oolitik kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı, kumlu kireçtaşı, kireçtaşı ile kumtaşı-silttaşı ara katkılı, çört bant ve nodüllü istif karbonatlardan oluşmuş ve Hamurkesen Formasyonu üzerine uyumlu olarak gelmektedir. Gri, sarı, kirli sarı, bej, açık yeşil renklerde ince orta tabakalı Nummulites'li kireçtaşı, kumtaşı, yer yer marn ve kumlu kireçtaşı seviyelerinden oluşan Eosen yaşlı Sırataşlar Foramasyonu Hozbirikyayla Foramasyonu üzerine uyumsuz olarak gelmektedir. İprasiyen-Lütesiyen yaşlı Yazyurdu Formasyonu Sırataşlar Foramasyonu üzerinde uyumsuzlukla bulunmaktadır. Yazyurdu Formasyonu andezit, bazalt lavları, andezitik-bazaltik aglomera tüf ardalanmalıdır. Granodiyorit, kuvars diyorit ve kuvars monzodiyorit ten oluşan Rize Granitleri ise Yazyurdu Formasyonu'nu kesmektedir.Anahtar Kelimeler: Volkanosedimanter birim, Uyumsuzluk, Hamurkesen Formasyonu, Hozbirikyayla Formasyonu.
Bağbaşı-Dereiçi çevresinin (Hadim Kuzeyi-Konya) tektono-stratigrafisi
Aladağ, Bolkardağı, Bozkır ve Geyikdağı Birlikleri, Orta Torosların farklı ortam koşullarını yansıtan kaya birimleridir. İnceleme alanında geniş yer kaplayan Geyikdağı Birliği, Lütesiyen yaşlı denizel kırıntıların üzerinde yatay naplar halinde yer almaktadırlar. Bozkır Birliği ise, Triyas- kratese aralığında çökelmiş çanak, yamaç ve az oranda platform tortullarıyla, denizaltı volkanitleri, tüf, diyabaz, serpantinit benzeri kayaların değişik boyutlardaki blokları kapsayan melanj şeklindedir.Geyikdağı ve Aladağ Birlikleri arasında Ofiyolit, vokanit arakatkılı pelajik kireçtaşlarını kapsayan `'Ofiyolitik mealanj'' şeklinde temsil edilen okyanusal havzanın Geç Paleosen-Erken Eosen aralığında değişik kalınlıkta ve tektonik dilimler şeklinde bulunmaktadır.Bozkır Birliğinin kendi içinde dilimlere ayrılıp Bolkar ve Aladağ Birlikleri'ni üzerlediği düşünülmektedir.Bolkar ve Aladağ Birlikleri'nin Erken Eosende ofiyolitlerle birliklikte, Bozkır birliğiğini taşıyarak Geyikdağı Birliğini üzerlediği düşünülmektedir.
Datça (Muğla) ve yakın dolayının jeolojisi
Bu çalışma, Muğla iline bağlı Datça ilçesi ve yakın dolayının dahil olduğu, Marmaris O19 a3-d2 ve kısmen Marmaris O19 a4-d1 paftalarının içerisinde kalan alanda gerçekleştirilmiştir. Yaklaşık 108 km2'lik bu alanda bölgenin yapısal konumu ve Likya Napları'nın bölgedeki tektonostratigrafik yerleşimi açıklanmaya çalışılmıştır.Çalışma alanındaki litostratigrafi birimleri, arasında önemli zaman boşluğu olan paleotektonik ve neotektonik birimlerden oluşmaktadır. Çalışma alanında tektonostratigrafik yerleşime göre 7 adet litostratigrafi birimi haritalanmıştır. Bu birimler sırasıyla; alt tektonik dilimi oluşturan Apsiyen-Albiyen yaşlı Marmaris peridotiti, orta tektonik dilimi oluşturan Toarsiyen-Üst Kretase yaşlı Göçgediği formasyonu, üst tektonik dilimi oluşturan Orta Triyas-Liyas yaşlı Kayaköy dolomiti, Üst Jura-Alt Maestrihtiyen yaşlı Orhaniye formasyonu ve Üst Senoniyen yaşlı Karaböğürtlen formasyonudur. Bu paleotektonik birimlerin üzerine açısal uyumsuzlukla Üst Piyasensiyen yaşlı Yıldırımlı formasyonu gelmektedir. Neotektonik birimlerin en genç çökelimi ise, açısal uyumsuzlukla Yıldırımlı formasyonu üzerinde yer alan Kuvaterner yaşlı volkanikler, yamaç molozları, plaj çökelleri ve alüvyondur. Çalışma alanının tektonik konumu kapsamında bölgede 9 adet fay haritalanmıştır. Yapılan arazi çalışmaları sonucunda elde edilen bulgularla, bölgenin 1/25.000 ölçekli detay jeoloji haritası, genelleştirilmiş tektonostratigrafik kesiti ve jeoloji enine kesitleri hazırlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Datça, Muğla, Tektono-stratigrafi, Likya Napları