Ortaöğretim dil bilgisi kitapları üzerine dil bilimi açısından bir değerlendirme

Bu araştırmada, ortaöğretimde kullanılan dil bilgisi kitapları dil bilimi açısından değerlendirilerek, kitaplarda yer alan dil bilgisi konularının bilimsel açıdan geçerliği sorgulanmıştır. Bu amaçla, çalışmanın evrenini temsil eden ve sekiz ciltten oluşan üç farklı dil bilgisi kitabı, dil olgusu, ses bilgisi, ses bilimi, biçim bilimi ve söz dizimi başlıkları çerçevesinde incelenmiştir.Araştırmada elde edilen bulgular, ortaöğretim basamağında kullanılan dil bilgisi kitaplarının hazırlanmasında, dil biliminin ilke ve yöntemlerine yeterince başvurulmadığını, bu yüzden de ders kitaplarında dil bilimiyle örtüşmeyen birçok yön bulunduğunu göstermektedir. Bunun yanında kitaplarda yer alan bilgilerin, çoğu zaman alanla ilgili güncel araştırmaları yansıtmadığı, bazen de kitapların hazırlanmasında tercih edilen geleneksel dil bilgisi anlayışıyla bile çeliştiği; ders kitaplarında, dil bilimi ve geleneksel dil bilgisinin verilerine dayanmayan, ders kitaplarına özgü unsurların bulunduğu tespit edilmiştir.Çalışmanın bulguları, ders kitaplarında yer alan genel olarak dil, özel olarak da Türk diliyle ilgili bilgilerin, yapılan son inceleme ve araştırmalara dayandırılmasını; ders kitaplarının hazırlanmasında da dil biliminin ilke ve yöntemlerine başvurmanın gerekliliğini, ortaya koymaktadır.Anahtar kelimeler: Ders kitabı, dil bilgisi, dil bilimi, geleneksel dil bilgisi, ortaöğretim.