Ortaöğretim öğrencilerinin sosyalleşmelerinde sporun etkileri

Bu araştırmanın amacını, ortaöğretim öğrencilerinin sosyalleşmelerinde sporun, etkileri, öğrencilerinin spor aktiviteleri ile sosyalleşme süreçlerinde meydana gelen değişimin ortaya çıkarılması, spor ve spor aktivitelerinin ortaöğretim öğrencilerin sosyalleşmesi üzerinde etkisinin olup olmadığı oluşturmaktadır.Araştırma grubunu, 2008?2009 eğitim ve öğretim yılında Denizli il merkezinde bulunan 8 Genel Lise, 1 Fen Lisesi, 3 Anadolu Lisesi ile 2 Endüstri Meslek ve Teknik Lisesi ve 2 Ticaret ve Meslek Liselerinden oluşan toplam 16 ortaöğretimde öğrenim gören 850 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenciler 9. 10. ve 11. sınıflarda rasgele (random) yöntemle seçilmişlerdir.Araştırmada veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formunun birinci bölümü, öğrencilerin kişisel bilgi ve özelliklerini içeren 18 sorudan; ikinci bölümü, sosyalleşme kavramının ortaya çıkarılmasını amaçlayan 34 sorudan; üçüncü bölümü ise spor ile birlikte sosyalleşme kavramının ortaya çıkmasına yardım edecek 35 sorudan meydana gelmiştir.Soru kâğıdının hazırlanmasında kapalı uçlu soru tipi ile birlikte 5'li likert tipi soru ölçeği kullanılmıştır. Araştırmamızda kullanmış olduğumuz likert ölçeği puanlaması için ?1:Kesinlikle Katılmıyorum?, ?2:Katılmıyorum?, ?3:Kararsızım?, ?4:Katılıyorum?, ?5:Kesinlikle Katılıyorum? şeklindedir. Araştırmada kullanılan sosyalleşme ölçeği oluşmuştur. Bunların hazırlanması ise Hacettepe kişilik envanteri, sosyotropi otonomi ölçeği, sosyal karşılaştırma ölçeği, sosyal tanıma anketi, kendini tanımlama envanteri, kişisel bilgi formu gibi daha önce birçok kereler kullanılmış ölçeklerden yararlanılarak sosyalleşme ölçeği oluşturulmuştur.Anket 45 gün ara ile 35 lise öğrencisine uygulanması sonucu elde edilen test tekrar test yöntemine göre; sosyalleşme ölçeğimizin güvenirliği (Cronbach Alfa) =0.739 ile oldukça güvenilir olduğu, spor ile sosyalleşme ölçeğimizin güvenirliği =0.802 ile yüksek derecede güvenilir bir ölçek olduğunu ve genel olarak sorularımızın güvenirliliği = 0.846 ile yüksek derecede güvenilir çıkmıştır.Verilerin analizleri için ikili karşılaştırmalarda Mann-Whitney U Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Test ve Korelasyon Testi analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Çoklu karşılaştırmalarda Kruskal-Wallis Testi Analizinde sonuçların anlamlı farkın çıktığı durumlarda ortalama sırası(RANK)'na bakılarak farklılık incelenmiştir.Araştırma sonucunda; Ortaöğretim öğrencilerinin okudukları okul türlerine göre sosyalleşme ve spor ile sosyalleşme düzeyleri ortalamaları arasında farklılık olduğu ve fen lisesinde okuyan öğrencilerin en yüksek sosyalleşme düzeyine sahip olduğu gözükmektedir. En düşük sosyalleşme düzeyi okul türüne göre teknik lisede okuyan öğrencilerden oluşmaktadır. Erkek ve kız öğrencilerin sosyalleşme ve spor ile sosyalleşme düzeyleri arasında anlamlı düzeyde fark vardır. Ortaöğretim öğrencilerinin okudukları bölümlere göre sosyalleşme düzeyleri ortalamaları arasında farklılık olduğu ve düzeyi en yüksek olanların sayısal bölümde okuyanların olduğu gözükmektedir. En düşük sosyalleşme düzeyine sahip bölüm, teknik bölümlerde okuyan öğrencilerden oluşmaktadır. En uzun yaşadıkları yerlere göre sosyalleşme düzeyleri ortalamaları arasında farklılık olduğu ve sosyalleşme düzeyi en yüksek olanların en uzun yaşanılan yerin il merkezleri olduğu görülmektedir. En düşük sosyalleşme seviyesi en uzun süre kasaba'da yaşayanlardır. Birinci sınıf olan öğrenciler ile üst sınıfta okuyan öğrencilerin sosyalleşme düzeyleri arasında anlamlı düzeyde fark olmadığı görülmüştür.