Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin matematik kaygılarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; öğrencilerin matematik öğrenmeye yönelik kaygılarını nasıl tanımladıklarını saptamak, kaygının hangi belirtilerinin olduğunu belirlemek ve kaygının nasıl ortaya çıktığını tanımlamaktır. Araştırmada matematik kaygısının oluşmasında psikolojik, sosyolojik ve felsefik boyutların birlikte nasıl etkili olduğu incelenerek şimdiye değin üzerinde durulmayan bileşke etkilerin tanımlanması amaçlanmaktadır. Yine matematik kaygısı yaşayan öğrencilerin, çevreleriyle olduğu kadar kendileriyle de olan ilişkilerini nasıl etkilediği ortaya konması amaçlanmaktadır. Araştırmada anlam yapısı olarak kaygıyı tanıma, kaygının oluşum ve dönüşüm süreçlerini tanımlamak amaçlandığından ayrıca araştırmada, matematik kaygısı sorunu yaşayan öğrencilerin deneyimlerine, anlatılarına ve görüşlerine dayalı tanımlama olanağı vermesi nedeniyle çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Isparta ili Uluborlu ilçesi MEB'e bağlı iki ortaokulda eğitim gören 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi tekniği yoluyla çözümlenmeye çalışılmıştır. Araştırmamızın sonuçlarına göre, öğrenciler matematik kaygısını ağırlıklı olarak ürkütücü / korkutucu olarak tanımlamışlardır. Yine öğrenciler matematik kaygısının belirtilerini çoğunlukla bedensel / fiziksel belirtiler teması olarak belirlemişlerdir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğrenciler matematik kaygısının ortaya çıkmasında sosyolojik boyut. psikolojik boyut ve felsefik boyut temalarının etkili olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca bazı öğrencilerin sosyolojik boyut -psikolojik boyut ve psikolojik-felsefik boyut temalarına ortak görüş bildirdikleri de saptanmıştır. Öğrenciler kaygının ortaya çıkmasında; arkadaş çevresi, sınıf iklimi, sosyal medya haberleri, ailenin çocuğunu başkalarıyla karşılaştırarak çocuktan beklentileri karşılayamayacağı fikrini işlemeleri-ezmesi, öğretmenin yanlış yapmaya yönelik tutumu, öğretmenlerin ders işleme biçimlerinin sıkıcı olması-öğrencilerin öğrenecekleri biçimde derslerini işleyememeleri, kendini değersiz hissetmesi ve varlığının anlamını yitirmesi temalarının etkili olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmamızın bir diğer bulgusu da matematik kaygısının etkileridir. Matematik kaygısının etkileri psikolojik ve sosyolojik boyutla ilişkili etkileri olmak üzere iki başlık altında incelenmiştir. Psikolojik boyutla ilişkili etkileri ders başarısı ve kendine yönelik etkileri açısından ele alınırken, sosyolojik boyutla ilişkili etkileri aile ve arkadaş ilişkilerine etkileri açısından ele alınmıştır. Öğrencilerde bulunan matematik kaygısının azaltılmasına yönelik sosyal destek kapsamı içerisindeki kişilerin öğrencilere destek olduklarını hissettirmeleri önerilmektedir. Öğretmenlerin ders esnasında ve sonrasında öğrencilerine karşı hoşgörülü, ilgili ve anlayışlı yaklaşımları ve demokratik ve destekleyici sınıf ortamı oluşturmaları, derse yönelik ön yargılarının ortadan kaldırılması için önemli bir etken olacağı düşünülmektedir. Öğrencilerin öz yeterlilik algılarının yükseltilebilmesi için okul idaresi, öğretmenler, aileler ve okul rehber öğretmenleri işbirliğiyle öğrencilere verimli ders çalışma yöntemleri hakkında seminerler verilebilir. Bunun yanı sıra, matematik kaygısı konusunda farklı sınıf düzeylerine göre öğrencilerle nitel araştırma yöntemleri kullanılarak çalışmalar yapılabilir.