Ortaokul matematik öğretmenlerinin irrasyonel sayıların öğretiminde kullandıkları örneklerin nedenlerinin incelenmesi

Ortaokul matematik öğretmenlerinin irrasyonel sayı kavramını öğretirken kullandıkları örneklerin türlerini ve bu örneklerin kullanım amaçlarını belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmaya Kocaeli ilinde çalışan 16 matematik öğretmeni katılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma için gerekli veri yarı-yapılandırılmış görüşmeler ve sınıf gözlemleriyle toplanmıştır. Öğretmenlerin kullandıkları örnek türleri hem temsil biçimleri hem de örnek sınıflandırması yapılarak analiz edilmiştir. Öğretmenlerin irrasyonel sayı kavramını öğretirken jenerik örnekleri tercih ettikleri, örnek olmayan örnekleri çok az öğretmenin kullandığı, karşıt örnekleri ise sadece 1 öğretmenin kullandığı görülmüştür. Temsil biçiminden örnekler incelendiğinde ise opak temsillerin şeffaf temsillere göre daha fazla tercih edildikleri belirlenmiştir. Ayrıca görüşmelerde öğretmenlerin örnek seçimini yardımcı kaynaklar ile onların dijital uygulamalarının, sınıfın akademik başarı düzeyinin ve LGS'nin önemli şekilde etkilediği saptanmıştır. Öğretmenler örnekleri en fazla yanlış genellemeleri engellemek amacıyla kullandıklarını belirtirken, soyut kavramları somutlaştırmak, iki kavram arasındaki farkı göstermek, öğretilenlerin pekiştirilmesini sağlamak, geçmiş bilgileri hatırlatmak gibi amaçlarla da sıklıkla kullandıklarını ifade etmişlerdir. Az sayıda öğretmen ise örnekleri kullanma amaçlarını istisna durumları göstermek, genellemek yaptırmak ya da günlük hayatla ilişki kurmalarını sağlamak şeklinde sıralamıştır. Yapılan gözlemler sonucunda öğretmenlerin örnekleri sıklıkla kullandıkları ve genellikle bir kaynaktan aldıkları görülüştür. Ayrıca öğretmenler kullanacakları örnekleri daha önceden belirlediklerini belirtmişlerdir.