Ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığının psikososyal yordayıcıları: Bir model testi

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığının psikososyal yordayıcılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla akran zorbalığı, okul kültürü, ebeveyn kabul-reddi, temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal duygusal öğrenme becerileri ile oluşturulan hipotetik model test edilmiştir. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Tokat ili genelinde yer alan ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler arasından seçkisiz atama yöntemiyle belirlenen 565 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Zorbalık Eğilimi Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği, Ergenlerde Sosyal ve Duygusal Öğrenme Ölçeği, Okul Kültürü Ölçeği ve Ebeveyn Kabul-Reddi Ölçeği-Çocuk Formu ile elde edilmiş, verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; ortaokul öğrencilerinde sosyal ve duygusal öğrenme becerileri ve okul kültürü zorbalık eğilimini doğrudan yordamaktadır. Temel psikolojik ihtiyaçlar zorbalık eğilimini sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla, okul kültürü zorbalık eğilimini temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla yordamaktadır. Ebeveyn kabul-reddi zorbalık eğilimini sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla yordamaktadır. Ebeveyn kabul-reddi zorbalık eğilimini temel psikolojik ihtiyaçlar ve sosyal duygusal öğrenme becerileri aracılığıyla yordamaktadır.