Ortaokul öğrencilerinin dinamik matematik yazılımı destekli ortamda dörtgenleri genelleme süreçleri

Bu araştırmanın genel amacı ortaokul öğrencilerinin dinamik matematik yazılımı destekli ortamda dörtgenleri genelleme süreçlerinin incelenmesidir. Bu kapsamda katılımcılara dörtgenler ve aralarındaki ilişkileri sorgulayacakları ortam GeoGebra ile desteklenmiş ve süreç genelleme taksonomisine göre incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 6., 7. ve 8. sınıfta öğrenim gören ve matematik akademik başarıları düşük, orta ve yüksek olan her bir sınıf seviyesinden üç olmak üzere toplam dokuz öğrencidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak hazırlan ve uzman görüşleri ile düzenlenen GeoGebra etkinlikleri ve yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Birinci etkinlikte genelleme eylemlerinin ilişkilendirme aşamasının gerçekleşme durumları incelenmiştir. İkinci etkinlik ile genelleme eylemlerinin araştırma ve genişletme ile yansıma genellemelerinin belirleme veya açıklama, tanımlama ve etki aşamalarına incelenmiştir. Her bir görüşmenin ses ve video kayıtlarının transkriptlerinden elde edilen veriler betimsel analiz ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda 6. sınıf düzeyinde matematik dersi akademik başarısı yüksek olan katılımcının genelleme eylemlerinin tümünü ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden betimsel düzeyi gösterdiği; matematik dersi akademik başarısı orta olan katılımcının genelleme eylemlerinden 'ilişkilendirme' ve 'araştırma' aşamalarını ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden görsel düzeyi gerçekleştirirken betimsel düzeyde gelişim gösterdiği; matematik dersi akademik başarısı düşük olan katılımcının ise genelleme eylemlerinde sadece 'ilişkilendirme' aşamasını gerçekleştirdiği ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden görsel düzeyi gerçekleştirirken betimsel düzeyde gelişim gösterdiği görülmüştür. 7. sınıf düzeyinde matematik dersi akademik başarısı yüksek olan katılımcı genelleme eylemlerinin tümünü, yansıma genellemesinin 'belirleme veya açıklama' aşamasını ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden betimsel düzeyi gerçekleştirirken basit çıkarım düzeyinde ilerleme gösterdiği; akademik başarısı orta olan öğrencinin genelleme eylemlerinden 'ilişkilendirme' ve 'araştırma' aşamalarını ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden betimsel düzeyde olduğu; akademik başarısı düşük olan katılımcının ise genelleme eylemlerinde sadece 'ilişkilendirme' aşamasını gerçekleştirdiği ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden görsel düzeyde olduğu görülmüştür 8. sınıf düzeyinde akademik başarısı yüksek olan katılımcı genelleme eylemlerinin ve yansıma genellemelerinin tümünü ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden çıkarım düzeyinde; akademik başarısı orta olan öğrencinin ise genelleme eylemlerinden tümünü ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden betimsel düzeyde; akademik başarısı düşük olan katılımcının ise genelleme eylemlerinden sadece 'ilişkilendirme' ve 'araştırma' aşamalarını gerçekleştirdiği ve Van Hiele geometri düşünme düzeylerinden betimsel düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda genel olarak GeoGebra'nın genelleme yaparken oldukça etkili olduğu ve Van Hiele geoemetri düşünme gelişimini desteklediği görülmüş, ileride yapılacak araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.