Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi öğrenme ortamı algıları ve fen bilimlerini öğrenmeye ilişkin motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi öğrenme ortamı algıları ve fen bilimlerini öğrenmeye ilişkin motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Aynı zamanda ortaokul öğrencilerinin öğrenme ortamı algıları ve fen bilimlerini öğrenmeye ilişkin motivasyonları cinsiyet ve sınıf seviyesi değişkenlerine göre de incelenmiştir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin alt türü olan ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın amacı kapsamında 2019-2020 akademik yılında bahar döneminde Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bulunan 18 ilimizde ortaokul seviyesindeki (5, 6, 7 ve 8. sınıf) benzer sosyokültürel ve sosyoekonomik yapıda olan 450 öğrenciden elektronik olarak veri toplanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Algıları Ölçeği", "Fen Bilimleri Motivasyon Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerin fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarının öğrenme ortamı algıları, cinsiyet ve sınıf değişkeni bağımsız değişkenleri ile ilişkisi için öncelikle betimsel analizlere bakılmış daha sonra da aralarındaki ilişkinin anlamlılığı için çıkarımsal analizler yürütülmüştür. Çıkarımsal analizler için iki-yönlü varyans analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki öğrenme ortamı algılarının yapılandırmacı öğrenme ortamına yakın olduğu belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi öğrenme ortamı algılarında cinsiyet ve sınıf seviyeleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin öğrenme ortamına algıları alt boyutlar açısından analiz edildiğinde de cinsiyet ve sınıf seviyesi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Benzer bulgular fen bilimlerini öğrenmeye ilişkin motivasyon puanlarından da elde edilmiştir. Hem toplam puan hem de faktör puanları cinsiyet ve sınıf seviyesi açısından analiz edildiği anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir. İki toplam değişken arasındaki katsayı 0.662 (p<.01) olarak bulunarak değişkenlerin anlamlı ve yüksek düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir. İki değişken seti arasında hesaplanan kanonik korelasyon katsayısı 0.72 ve açıklanan varyans %51.84 olarak bulunmuştur. Öğrenme ortamları yapılandırmacı oldukça öğrenciler daha demokratik ortamlarda fikirlerini rahatlıkça ifade edebildiklerinde, öğrendiklerini günlük hayat ile ilişkilendirdikçe öğrenme motivasyonları artmaktadır.