Ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz yeterlikleri ile matematik dersi bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Matematik okuryazarlığı kavramı, matematik eğitiminde hızla yaşanan değişim, gelişim ve birçok araştırmaların yapıldığı 2000'li yıllarda ele alınmış ve konu ile ilgili çeşitli araştırmalar (PISA, 2003; TIMSS, 2011) yapılmıştır. Matematik okuryazarlık kavramının önemi ise bireyin temel olan bilgi ve becerileri kazanmasıyla beraber matematik ile ilgili düşünmeyi, matematiğe karşı olumlu tutum içinde olmayı, problem çözmeyi ve gerçek yaşamda matematiğin önemini fark etmesinden kaynaklanmaktadır (Özgen ve Bindak, 2008). Okula bağlılık, öğrencinin okula devam etmesini, öğrenmek için çaba göstermesini, okuldaki etkinliklere katılım göstermesini, olumlu davranışlar sergilemesini içeren ve öğrencinin öğrenebilmesi için gerekli olan bir yapıdır (Anderson, Christenson, Sinclair ve Lehr, 2004). Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz yeterlikleri ile matematik dersine ilişkin bağlılıklarını incelemektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrencilerin matematik okuryazarlık öz yeterlik düzeylerini belirlemek için Baypınar ve Tarım (2019) tarafından geliştirilen "Ortaokul Matematik Okuryazarlık Öz Yeterlik Ölçeği" ve matematik dersine bağlılık düzeylerini belirlemek için Rimm-Kaufman (2010) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Akar, Birgin, Göksu, Uzun, Gümüş ve Peker (2017) tarafından yapılan "Matematik Dersine Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca ortaokul öğrencilerinin demografik özelliklerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Muğla ili Menteşe ilçesinde 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 1071 öğrenci oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyine göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin matematik okuryazarlık öz yeterliklerinin "katılıyorum" düzeyinde ve matematik dersine bağlılıklarının "oldukça katılıyorum" düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz yeterlik düzeyleri, cinsiyete göre kız öğrenciler lehine; sınıf düzeyine göre alt sınıflar lehine; anne-baba eğitim durumuna göre eğitim düzeyi yüksek olanlar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Matematik dersine bağlılık düzeyleri, cinsiyete göre kız öğrenciler lehine; sınıf düzeyine göre sosyal bağlılık alt boyutunda 8. sınıf öğrenciler lehine iken diğer alt boyutlarda ve ölçeğin tamamında 5. sınıf öğrenciler lehine; anne-baba eğitim durumuna göre eğitim düzeyi yüksek olanlar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Araştırmada matematik okuryazarlığı öz yeterlik düzeyi ve matematik dersine bağlılıkları arasında pozitif yönde, orta düzeyde, anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: bağlılık, matematiksel bağlılık, matematik okuryazarlığı, ortaokul öğrencileri