Ortaokul öğrencilerinin matematiksel düşüncelerini ortaya çıkarmaya yönelik öğretmen sorgulamasının geliştirilmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin matematiksel düşüncelerinin açığa çıkarılmasına yönelik öğretmen sorgulamasının geliştirilmesidir. Bu kapsamda video kulüp çalışmaları ve yansıtıcı görüşmeler aracılığıyla gerçekleştirilen bir mesleki gelişim programıyla, öğretmenlerin fark etme becerilerinin gelişimi desteklenmiş, bu gelişimin de sorgulama becerilerinin gelişimine etkisi incelenmiştir. Araştırmada öğretim deneyi yöntemi benimsenmiştir. Araştırma 2021/2022 eğitim öğretim yılının bahar döneminde iki ortaokul matematik öğretmeni ile toplam 17 haftalık bir süreçte gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinde öğretmenlerden birinde sekiz haftalık (16 ders saati) diğerinde ise dokuz haftalık (18 ders saati) sınıf gözlemi yapılmıştır. Her bir sınıf gözlemi sürecinde, öğretmenlerle ders öncesi/sonrası yansıtıcı görüşmeler yapılmış; ayrıca toplam beş adet video kulüp çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler; öğretmenlerin öğrenci düşüncelerini fark etme ve sorgulama becerilerinin incelenmesine yönelik geliştirilen kavramsal çerçeveler kapsamında analiz edilmiştir. Araştrma bulguları; en temelde öğretmenlerin fark etme ve sorgulama becerilerinin bir mesleki gelişim programı çerçevesinde geliştirilebilir olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular öğretmenlerin öğrenci düşüncelerini fark etme becerilerinin ve sorgulama yaklaşımlarının, öğretmenlerin mesleki yeterlilikleriyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu anlamda, öğretmenlerin sorgulamasının geliştirilmesinde öncelikle öğretmenlerin, "öğretmen bilgisi" bağlamında desteklenmeleri gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan bu araştırma sonuçları, öğretmen sorgulamasında deneyimin oldukça önemli olduğunu ve sorgulama becerisinin gelişiminin kolay olmadığını ortaya koymuştur. Dolayısıyla gelecekte yapılacak araştırmalarda öğretmen sorgulamasına dair daha ayrıntılı ve derinlemesine bilgi edinmek amacıyla, tek bir öğretmenin sorgulama becerisinin gelişim sürecini ele alan boylamsal çalışmaların yapılmasının, öğretmen sorgulamasının gelişim sürecinin nasıl bir seyir izlediği, etkilenme yollarının neler olabileceği hakkında daha kapsamlı fikir verebileceği düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Öğretmen sorgulaması, Öğrencilerin matematiksel düşünceleri, Fark etme becerisi, Ortaokul matematik öğretmenleri, Öğretmen yetiştirme