Ortaokul öğrencilerinin sayı duyusu becerileri ve sayı duyusu özyeterlikleri

Araştırmanın amacı, ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf seviyesindeki öğrencilerin sayı duyusu becerileri ile sayı duyusu özyeterliklerini düzeylerini incelemektir. Ayrıca öğrencilerin sayı duyusu becerileri ile sayı duyusu özyeterliklerini karşılaştırarak ilişkileri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırma, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Karabük ili Safranbolu ilçesinde bulunan 3 devlet okulu ile 1 özel okulda uygulanmıştır. Bu okullarda eğitim gören 6, 7 ve 8. sınıf toplam 301 öğrenci ile çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı açıklayıcı karma yöntemi, araştırmanın modeli olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel kısmında ölçme aracı olarak Kayhan Altay (2010) tarafından geliştirilen Sayı Duyusu Ölçeği ile Ulusoy Alkaş ve Şahiner (2017) tarafından geliştirilen Sayı Duyusuna Yönelik Özyeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Uygulanan ölçeklerden elde edilen verilerin analizi yapılmıştır. Öğrencilerin sayı duyusu becerileri ile sayı duyusu özyeterlik düzeyleri incelenmiştir. Sayı duyusu ve sayı duyusu özyeterliğinin cinsiyete ve okul türüne göre farklılıkları Mann-Whitney U testi ile incelenmiştir. Sınıf seviyeleri arasındaki farklılık Oneway ANOVA ile incelenmiştir. Sayı duyusu ile sayı duyusu özyeterliği arasındaki ilişkinin analizi ise Spearman's rho ile yapılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise Sayı Duyusu Ölçeği'nden seçilen sorulardan oluşan görüşme soruları hazırlanarak öğrencilerle görüşme yapılmıştır. Yapılan görüşmeler ses kaydına alınarak betimsel analiz yöntemi ile inceleme yapılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda öğrencilerin sayı duyusu beceri düzeyleri düşük çıkarken sayı duyusu özyeterlik düzeyleri yüksek çıkmıştır. Her iki ölçekte de cinsiyete bağlı anlamlı bir fark gözlenmezken kız öğrencilerin sayı duyusu becerileri, erkek öğrencilerin sayı duyusu özyeterlikleri daha yüksek bulunmuştur. Sayı duyusu ve sayı duyusu özyeterliğinde okul türüne göre anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Sınıf seviyesine göre inceleme yapıldığında sayı duyusu becerisinde 6 ve 8. sınıf arasında anlamlı farklılık göze çarparken 6 ve 7. sınıf ile 7 ve 8. sınıf arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Sayı duyusu özyeterliğinde ise anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Ayrıca sayı duyusu becerisinde sınıf seviyesi arttıkça artış gözlenirken sayı duyusu özyeterliğinde tersi bir durum dikkat çekmektedir. Sayı duyusu becerisi ile sayı duyusu özyeterliği arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Görüşmeler sonucunda ise öğrencilerin kural temelli çözüm stratejilerini kullanmaya eğilimli oldukları, cesaretlendirildiklerinde sayı duyusu stratejilerini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin öğrendiklerini günlük hayatta uyguladıklarında sayı duyusu özyeterliklerinin arttığı ve sayı duyusu stratejilerini kullandıkları ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sayı duyusu, özyeterlik, sayı duyusu özyeterliği