Ortaokul sosyal bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programlarının Azerbaycan ve Türkmenistan'daki eşdeğer derslerin öğretim programlarıyla karşılaştırılması

Eğitim ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren en önemli ölçütlerden biridir ve her ülke eğitim düzeyini çağdaş standartlara ulaştırmayı amaçlamaktadır. Ülkeler farklı ülkelerin eğitim programlarını inceleyerek, faydalı yanlarını kendi ülkelerinin eğitim programlarına entegre etmek için büyük çaba sarf etmektedirler. Bu sebeple bu çalışmanın amacı; Türkiye'deki Sosyal Bilgiler dersi ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programları ile Azerbaycan ve Türkmenistan'daki Sosyal Bilgiler dersi ile eşdeğer derslerin öğretim programlarını karşılaştırarak, öğretim programları arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Ayrıca Türkiye'deki Sosyal Bilgiler dersi kapsamındaki derslerin öğretim programlarını değerlendirerek mevcut Sosyal Bilgiler öğretim programının eksikliklerini gidermeyi ve ilerisi için yol göstermeyi de amaçlamaktadır. Karşılaştırmalı eğitim çalışması olan bu çalışma nitel bir çalışmadır ve bu çalışmada nitel araştırma modellerinden doküman incelemesi metodu kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada var olan bir durum ortaya konmak amaçlandığından tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada araştırmaya dahil edilen Azerbaycan ve Türkmenistan'ın hali hazırda uygulanmakta olan Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin (5. 6. 7. ve 8. sınıflar) öğretim programları ile Türkiye Cumhuriyeti'nde hali hazırda uygulanan Sosyal Bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programları karşılaştırılmıştır. Araştırmaya dahil edilen ülkelerin Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin öğretim programları incelenerek; programların amaçları, içerikleri, öğrenme-öğretme süreçleri ve ölçme-değerlendirme durumları incelenerek benzerlik ve farklılıkları ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular yorumlanarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Araştırmaya dahil edilen ülkeler amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında birbirleriyle karşılaştırıldığında; ulusal değerleri yansıtması, toplumsal ve kültürel değerleri koruyup geliştirmesi, diğer ulusların kültürleri hakkında bilgi vermesi, bilimsel, esnek, uygulanabilir, açık ve net olması, günlük hayatla bağ kurulabilmesi, öğrencilere rehber olup öğrencileri geliştiren nitelikte olması, lakin velilerle işbirliğine vurgu yapmaması bakımından benzerdirler. Ayrıca bu çalışmaya dahil edilen Azerbaycan ve Türkmenistan'ın hali hazırda uygulanmakta olan Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin (5. 6. 7. ve 8. sınıflar) öğretim programlarının genel yapıları ile Türkiye Cumhuriyeti'nde hali hazırda uygulanan Sosyal Bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programlarının öğeleri karşılaştırılmıştır. Araştırmaya dahil edilen ülkelerin Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin öğretim programlarının öğeleri incelenerek; öğretim programlarının öğrenme alanları, üniteleri, kazanımları, kavramları, becerileri ve değerleri incelenerek benzerlik ve farklılıkları ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular yorumlanarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Türkiye'de müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin öğretim programlarının öğeleri Azerbaycan ve Türkmenistan'da müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ile ilişkili derslerin programlarının öğelerine göre daha geniş ve kapsamlı olduğu görülmektedir. Elde edilen bulgular sonucunda araştırmaya dahil edilen ülkelerin amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında bazı farklılıkların da olduğu görülmektedir. Türkiye'de ve Türkmenistan'da müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ve Sosyal Bilgiler ile eşdeğer derslerin amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında özel gün ve haftaların öneminden bahseden bilgilere yer verilmezken Azerbaycan'da müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ile eşdeğer derslerin amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında özel gün ve haftaların öneminden bahseden bilgilere yer verilmektedir.